Shri Digambar Jain Swadhyay Mandir Trust, Songadh - 364250
ஶ்ரீ திகஂபர ஜைந ஸ்வாத்யாயமஂதிர ட்ரஸ்ட, ஸோநகட - ௩௬௪௨௫௦
அதிகார-௧ : தோஹா-௯௧ ]பரமாத்மப்ரகாஶ: [ ௧௪௯
अप्पा माणुसु देउ ण वि अप्पा तिरिउ ण होइ अप्पा णारउ कहिं वि णवि आत्मा
मनुष्यो न भवति देवो नैव भवति आत्मा तिर्यग्योनिर्न भवति आत्मा नारकः क्वापि काले
न भवति । तर्हि किंविशिष्टो भवति । णाणिउ जाणइ जोइ ज्ञानी ज्ञानरूपो भवति । तमात्मानं
कोऽसो जानाति । योगी कोऽर्थः । त्रिगुप्तिनिर्विकल्पसमाधिस्थ इति । तथाहि । विशुद्धज्ञानदर्शन-
स्वभावपरमात्मतत्त्वभावनाप्रतिपक्षभूतैः रागद्वेषादिविभावपरिणामजालैर्यान्युपार्जितानि कर्माणि
तदुदयजनितान् मनुष्यादिविभावपर्यायान् भेदाभेदरत्नत्रयभावनाच्युतो बहिरात्मा स्वात्मतत्त्वे
योजयति । तद्विपरीतोऽन्तरात्मशब्दवाच्यो ज्ञानी पृथक् जानातीत्यभिप्रायः ।।९०।। अथ —
९१) अप्पा पंडिउ मुक्खु णवि णवि ईसरु णवि णीसु ।
तरुणउ बूढउ बालु णवि अण्णु वि कम्म-विसेसु ।।९१।।
भावार्थ : — निर्मल ज्ञान दर्शन स्वभाव जो परमात्मतत्त्व उसकी भावनासे उलटे राग-
द्वेषादि विभाव-परिणामोंसे उपार्जन किये जो शुभाशुभ कर्म हैं, उनके उदयसे उत्पन्न हुई
मनुष्यादि विभाव-पर्यायोंको भेदाभेदस्वरूप रत्नत्रयकी भावनासे रहित हुआ मिथ्यादृष्टि जीव
अपने जानता है, और इस अज्ञानसे रहित सम्यग्दृष्टि ज्ञानी जीव उन मनुष्यादि पर्यायोंको अपनेसे
जुदा जानता है ।।९०।।
आगे फि र आत्माका स्वरूप कहते हैं —
गाथा – ९१
अन्वयार्थ : — [आत्मा ] चिद्रूप आत्मा [पंडितः ] विद्यावान् व [मूर्खः ] मूर्ख [नैव ]
नहीं है, [ईश्वरः ] धनवान् सब बातोंमें समर्थ भी [नैव ] नहीं है [निःस्वः ] दरिद्री भी [नैव ] नहीं
है, [तरुणः वृद्धः बालः नैव ] जवान, बूढ़ा और बालक भी नहीं है, [अन्यः अपि कर्म विशेषः ]
ये सब पर्यायें आत्मासे जुदे कर्मके विशेष हैं, अर्थात् क र्ममें उत्पन्न हुए विभाव-पर्याय हैं ।
பாவார்த: — பேதாபேதரத்நத்ரயநீ பாவநாதீ ச்யுத ஏவோ பஹிராத்மா, விஶுத்தஜ்ஞாந,
விஶுத்ததர்ஶந ஜேநோ ஸ்வபாவ சே ஏவா பரமாத்மதத்த்வநீ பாவநாதீ ப்ரதிபக்ஷபூத ராகத்வேஷாதி
விபாவபரிணாமநீ ஜாளதீ உபார்ஜந கரவாமாஂ ஆவேலாஂ கர்மோநா உதயதீ தயேல மநுஷ்யாதி
விபாவபர்யாயோநே ஸ்வாத்மதத்த்வமாஂ யோஜே சே-ஜோடே சே, தேநாதீ விபரீத ‘அந்தராத்மா’ ஶப்ததீ வாச்ய
ஏவோ ஜ்ஞாநீ தேமநே ப்ருதக் ஜாணே சே. ஏ அபிப்ராய சே. ௯௦.
ஹவே (பரீ ஆத்மாநுஂ ஸ்வரூப கஹே சே) : —