PDF/HTML Page 3561 of 4199
single page version

‘te samasta agnānachetanā sansāranun bīj chhe; kāraṇ ke sansāranun bīj je āṭh prakāranun (gnānāvaraṇādi) karma, tenun te agnānachetanā bīj chhe (arthāt tenāthī karma bandhāy chhe).’

juo, samasta agnānachetanā arthāt shubhāshubh bhāvane karavārūp ne bhogavavārūp pariṇām, kahe chhe, sansāranun bīj chhe, duḥkhanun bīj chhe. bhāī! tun dayā, dān, vratādinā shubhabhāvane kartavya māne chhe, bhalā māne chhe, paṇ āchāryadev ahīn tene sansāraduḥkhanun bīj kahe chhe. samasta karmachetanā ne karmaphaḷachetanā sansāranun bīj chhe, chorāsīnā avatāramān rakhaḍavānun bīj chhe, kem? kemake sansāranun kāraṇ je āṭh prakāranun karma, tenun agnānachetanā bīj chhe; arthāt enāthī-shubhāshubhabhāv karavānā ne bhogavavānā bhāvathī-karma bandhāy chhe. lyo, have samajāṇun kāī....?

have kahe chhe- ‘māṭe mokṣhārthī puruṣhe agnānachetanāno pralay karavā māṭe sakaḷ karmanā sanyāsanī (tyāganī) bhāvanāne tathā sakaḷ karmaphaḷanā sanyāsanī bhāvanāne nachāvīne, svabhāvabhūt evī bhagavatī gnānachetanāne ja ekane sadāy nachāvavī.’

ahāhā......! pote svarūpathī shuddha chidānandaghan prabhu chhe. ahā! temān svapaṇun ekāgra na thatān rāgamān ekāgra thaīne rāgathī potāne lābh māne, rāgane potānun kartavya māne te agnānachetanā chhe ane te agnānachetanā āne sansāramān rakhaḍavānun bīj chhe; kemake sansāranun bīj je āṭh prakāranun karma tenun agnānachetanā bīj chhe. are! anantakāḷamān anantā janma-maraṇ karīne enā sothā nīkaḷī gayā chhe. paṇ are! rāgathī bhinna andar hun chidānandasvarūp bhagavān chhun em kadīy eṇe svīkāryun nahi, rāganī āḍamān potānā svasvarūpano eṇe kadīy satkār karyo nahi.

to dharmātmāne-samyagdraṣhṭine paṇ rāg to āve chhe? hā, samyagdraṣhṭine-gnānī jīvane potānā shuddha nirmaḷānand prabhu ātmāno anubhav thayo hovā chhatān svarūpasthiratā sampūrṇa thaī nathī eṭale rāg āve chhe, paṇ e rāg tenun kartāpaṇe kartavya nathī, enī tene honsh nathī. rāg tene jher jevo ja bhāse chhe. e asthiratāno rāg paṇ duḥkharūp ja chhe, bandhanun ja kāraṇ chhe em te māne chhe.

ahā! rāgathī bhinna paḍī, bhedagnānanā abhyās dvārā ‘hun to shuddha ek gnānānandasvarūp prabhu chhun’ -em antaramān pratīti ane anubhav karavo enun nām gnānachetanā chhe ane te dharma chhe. ātmā shuddha ek chaitanyasattāpaṇe andar nitya virājamān chhe. ahā! āvā potānā nijasvarūpamān sanmukhatā karī teno anubhav karavo te bhagavatī gnānachetanā chhe ane te ja bhavanā chhedano upāy chhe, muktino upāy chhe. aho! digambar

PDF/HTML Page 3562 of 4199
single page version

santoe pokārīne param satyane prasiddha karyun chhe. rāgamān ekāgra thaī pravarte te agnān chetanā chhe ane te bhavabīj chhe, enāthī sansār phaḷashe ane phālashe; ane nij chaitanyasvarūpamān ekāgra thaī pravarte te gnānachetanā chhe ane te mokṣhabīj chhe, enāthī mokṣhamārga ane mokṣha pragaṭashe! āvī spaṣhṭa vāt chhe bhāī!

potānā shuddha ek chaitanyasvarūpane bhūlīne rāgano potāne kartā māne te karmachetanā sansāranun bīj chhe, ane rāgano potāne bhoktā māne e karmaphaḷachetanāy sansāranun bīj chhe. anādikāḷathī ene ā vāt besatī nathī. bhāī! dharmātmā puruṣhane je shubh-ashubh bhāv (mukhyapaṇe shubhabhāv) āve chhe teno te kartā-bhoktā nathī, e to teno gnātā- draṣhṭā ja chhe. e to svarūpamān rahīne ā rāg pr̥uthak chīj chhe em eno jāṇanāro ja chhe.

have āvī vāt chhe chhatān koī vaḷī kahe chhe-shubhāshubh bhāv karavālāyak nathī, tem chhoḍavālāyak paṇ nathī. (ām mānavā prati eno ā tarka chhe ke shubhāshubh bhāv karavā te sansār bīj chhe. tathāpi te samyagdraṣhṭine hoy chhe.)

are bhāī! sarva shubhāshubh bhāv chhoḍavālāyak ja chhe. kaḷashaṭīkā, kaḷash 108 mān āno khulāso ā pramāṇe chhe-“ ahīn koī jāṇashe ke shubh-ashubh kriyārūp je ācharaṇarūp chāritra chhe te karavāyogya nathī tem varjavāyogya paṇ nathī. uttar ām chhe ke-varjavāyogya chhe, kāraṇ ke vyavahārachāritra hotun thakun duṣhṭa chhe, aniṣhṭa chhe, ghātak chhe; tethī viṣhay-kaṣhāyanī māphak kriyārūp chāritra niṣhiddha chhe.” bhāī! jem viṣhay-kaṣhāyanā pariṇām chhoḍavālāyak chhe tem shubhācharaṇarūp chāritra paṇ samyagdraṣhṭi chhoḍavā yogya hey ja māne chhe, samyagdraṣhṭine teno kiñchit ādar hoto nathī. svarūpanun shraddhān uday thatānī sāthe ja teṇe samasta rāgane hey ja mānyo chhe. rāg āve chhe e to enī kamajorī chhe, rāganī ene bhāvanā nathī.

dānamān das-vīs lākh āpe to temān kadāch rāganī mandatā hoy to te shubharāg chhe, puṇya chhe; paṇ draṣhṭimān to gnānīne teno niṣhedh ja chhe. aho! sarvagna paramātmāe kahelo mārga santoe khullo karī jāher karyo chhe. tun ekavār sāmbhaḷ to kharo prabhu! shubhāshubh bhāvathī rahit andar shānt shānt gnānānandasvarūp chaitanya sarovar chhe. temān nimagna thaī teno anubhav karavo te samyagdarshan-gnān-chāritra chhe, te bhagavatī gnānachetanā chhe ane te mokṣha-upāy chhe. ā sivāy shubhāshubhanun ācharaṇ ane teno anubhav e to agnānachetanā chhe, sansāranun bīj chhe. are! jemane prachur ānandanun vedan chhe evā ātmagnānī sant munivarane je mahāvratano vikalpa āve chhe te pramād chhe ane te jagapanth chhe-jyān em vāt chhe tyān ā ekalī agnānachetanānī shun vāt! e to anant anant janma-maraṇanun bīj chhe bhāī!

PDF/HTML Page 3563 of 4199
single page version

rāgano vikalpa āve, paṇ hun enāthī bhinna chhun-em nirantar bhedagnānano abhyās karavo joīe. bhedagnānano ugra abhyās karī, andar svarūp-sanmukhatā karavāthī samyagdarshan, samyaggnān pragaṭ thāy chhe. paṇ em nahi karatān rāgathī abhed karī teno kartā-bhoktā thaī pravarte e mithyābhāv chhe, ane te anant sansāranun bīj chhe. ahā! āvī vāt ek digambar sivāy bīje kayāny chhe ja nahi. bhāī! tane ruche ke na ruche, bhagavān shrī kundakundāchāryadeve jāher karelo satyārtha mārga ā chhe. ā bhagavānano sandesh chhe.

ahā! bhagavān! tārī prabhutāno pār nathī. ohohoho.....! andar gnānānandathī bharelo pūraṇ prabhutāthī bharelo prabhu chho ne nāth! tārāmān prabhutā shakti nām svabhāv bharyo paḍayo chhe. ahā! parameshvar thavānī andar shakti paḍī chhe ne prabhu! tun pāmarapaṇe rahe evo tāro svabhāv ja nathī. ahāhā....! andar ekalo shuddha chaitanyaghan, gnānānandalakṣhmīthī bharelo bhagavān prabhu tun chho. ā puṇya-pāpanā bhāv e to bahāranī chījo-badho pudgalano vistār chhe, e tāro chaitanyano vistār nahi. ahā! andar svasvarūpanā āshraye pragaṭ thanārī gnān-darshan-ānandanī dashā e chaitanyano vistār chhe, e gnānachetanā chhe, e muktino upāy chhe. māṭe he bhavya! sakaḷ karmanā ane sakaḷ karmaphaḷanī bhāvanāno tyāg karīne, svabhāvabhūt evī bhagavatī gnānachetanāne ja ekane sadāy nachāv.

ahā! jene siddhapadanī antaramān bhāvanā thaī chhe evā mokṣhārthīne āchārya kahe chhe- he mokṣhārthī puruṣh! sakaḷ karmanā sanyāsanī bhāvanāne tathā sakaḷ karmaphaḷanā sanyāsanī bhāvanāne nachāvī, tāre svabhāvabhūt evī bhagavatī gnānachetanāne ja ekane sadāy nachāvavī. nachāvavī eṭale shun? ke gnānachetanārūp thaīne ja satat pariṇamyā karavun. ahāhā....! bhagavān ātmānun svasamvedan karī gnān ane ānandanā vedanamān ṭharavun-rahevun te svabhāvabhūt bhagavatī gnānachetanā chhe ane te sahaj ja rāganā tyāgarūp chhe. te gnānachetanā ja mokṣhanun kāraṇ chhe; māṭe gnānachetanārūp ja nirantar pariṇamavun.

ahāhā.....! kahe chhe- ‘bhagavatī gnānachetanānne ja ekane sadāy nachāvavī.’ bhāṣhā to ṭūṅkī ne sādī chhe prabhu! paṇ bhāv gambhīr chhe. samajāy eṭalun samajavun bāpu! ahīn to pañcham ārānā munivar pañcham ārānā prāṇīone sār sār vāt kahe chhe. shun? ke bhāī! shubhāshubh bhāv karavā-bhogavavā-evā abhiprāyano tyāg karīne potānī sahaj shuddha ek chaitanyamātravastumān ekāgra thaīne, temān ja ramaṇatā karavī te gnānachetanā -te bhagavatī gnānachetanāne ja ekane sadāy nachāvavī; kemake te ek ja mokṣhano upāy chhe. bhagavatī gnānachetanā kaho ke bhagavatī pragnā kaho-ek ja vāt chhe. e to āvī gayun pahelān ke rāg ane gnān vachche sāndh chhe tyān bhagavatī pragnā chhīṇī

PDF/HTML Page 3564 of 4199
single page version

paṭakavī, paṭakatān ja rāg ane gnān judā thaī jāy chhe ane tatkāl ja pragnā rāgane tyāgī daī, gnān nām ātmāne grahaṇ kare chhe. lyo, ānun nām gnānachetanā chhe, ane te ek ja mokṣhano upāy chhe.

temān pratham, sakaḷ karmanā sanyāsanī bhāvanāne nachāve chheḥ- (tyān pratham kāvya kahe chheḥ-)

‘त्रिकाल विषयं’ traṇe kāḷanā (arthāt atīt, vartamān ane anāgat kāḷ sambandhī) ‘सर्व कर्म’ samasta karmane ‘कृत–कारित–अनुमननैः’ kut-kārit-anumodanāthī ane ‘मन–वचन–कायैः’ man-vachan-kāyāthī ‘परिहृत्य’ tyāgīne ‘परमं नैष्कर्म्यम्’ hun param naiṣhkarmyane (-utkr̥uṣhṭa niṣhkarma avasthāne) avalambun chhun. (e pramāṇe, sarva karmano tyāg karanār gnānī pratignā kare chhe.)

ahāhā.....! dharmī chāritravant puruṣh shun kahe chhe? ke traṇe kāḷanān samasta karmano hun tyāg karun chhun-manathī, vachanathī, kāyāthī ane kr̥ut-kārit-anumodanāthī. ahāhā....! bhūtakāḷamān je puṇya-pāparūp vikārī kārya thayān te ane vartamān tathā bhaviṣhya sambandhīnān sarva karmano tyāg karun chhun. ahāhā....! hun e karmono kartā nahi, kārayitā nahi ane thāy teno anumodan karanāro paṇ nahi-em sarva karmano hun tyāg karun chhun. ahā! paramān kārya thāy enī to ahīn vāt ja nathī, ghaḍo thāy ene kumbhār (-jīv) kare e to vāt ja nathī.

are! haju keṭalāy jainamān rahelā paṇ kumbhār (-jīv) ghaḍo kare chhe em māne chhe. paṇ bāpu! e tārī mānyatā mithyā chhe. e to āvī gayun bhāī! gāthā 372 mān ke ghaḍo kumbhārathī thāy em ame dekhatā nathī; māṭī ja, kumbhāranā svabhāvane nahi sparshatī thakī, potānā svabhāvathī ghaḍārūpe ūpaje chhe. jo kumbhārathī ghaḍo thāy to ghaḍo kumbhāranā ākāre thavo joīe, paṇ em kadāpi banatun nathī. māṭī ja kharekhar ghaḍānī utpādak chhe. ahīn ā vāt nathī.

ahīn to kahe chhe - trikāḷanun samasta karma nām shubhāshubh bhāv tene karato nathī, karāvato nathī, karatāne anumodato nathī-manathī, vachanathī, kāyāthī, hun to gnānasvarūp shuddha ek chidānand bhagavān chhun ne temān ja sthir thāun chhun. lyo, ānun nām chāritra chhe. mahāvratanā pariṇām te chāritra nahi. mahāvratanā rāgano-karmano to ahīn sarva prakāre tyāg kare chhe. bhāī! juo, shun kahe chhe? traṇe kāḷanā samasta karmane eṭale pañch-

PDF/HTML Page 3565 of 4199
single page version

mahāvrat ādinā rāgane hun karato nathī, karāvato nathī ane karatāne anumodato nathī- manathī, vachanathī, kāyāthī. pūrve koī ahinsādi vratanā shubh ane hinsādi avratanā ashubh vikalpa karyā hoy te, vartamān hoy te ane bhaviṣhya sambandhī samasta karmane, kahe chhe, hun manathī, vachanathī, kāyāthī ane kr̥ut-kārit-anumodanāthī tyāg karun chhun. ahā! sakal karmanā sannyāsapūrvak samyagdraṣhṭine je svasvarūpamān-antaḥtattvamān sthiratā-ramaṇatā thāy tenun nām chāritra chhe, ane te mokṣhanun kāraṇ chhe. samajāṇun kāī....?

ahāhā...! kahe chhe-samasta karmatyāgīne hun param naiṣhkarmyane -param niṣhkarma dashāne- avalambun chhun. ahā! ātmā vastu to andar param niṣhkarma chhe; ane tenā āshraye pariṇamatān param niṣhkarma avasthā pragaṭ thāy chhe. ahā! āvī niṣhkarma-vītarāgadashāne prāpta thāun chhun em kahe chhe. samyagdarshanamān rāgathī bhinna potānī gnānamātra chījanun gnān ane anubhav to thayān chhe, paṇ kāīk asthiratā haju chhe, te asthiratāno, kahe chhe, tyāg karīne-svasvarūpamān sthiratārūp param niṣhkarma avasthāne avalambun chhun. lyo, ā chāritra chhe; dharmātmā puruṣho āvī niṣhkarma dashāne prāpta thāy ene chāritra kahe chhe bhāī!

have lokone darshan shun? gnān shun? chāritra shun? -kāī khabar na maḷe eṭale dev- guru-shāstrane māne te samakit, shāstranun gnān te gnān ane bahāramān mahāvrat pāḷe te chāritra -em māne paṇ bhāī! e mānyatā yathārtha nathī, satyārtha nathī. ahīn to kahe chhe-bhagavān ātmā chaitanyamūrti prabhu sadāy niṣhkarma shaktinā svabhāvarūp chhe. tenī sanmukh thaī pariṇamatān je svasamvedan gnān thayun te gnān, ‘hun ā ja chhun’ evī je pratīti thaī te samyagdarshan ane teno ugra āshray karatān je visheṣh niṣhkarma-vītarāgadashā thaī te chāritra. ahā! dayā, dān, vrat ādi sakaḷ karmanā tyāgarūp niṣhkarma avasthā chhe ane te chāritra chhe. samajāṇun kāī....? dharmātmā kahe chhe-samasta karma tyāgīne hun param niṣhkarma evī vītarāgadashāne avalambun chhun. āvo mārag jagatathī sāv judo chhe bhāī!

ā pramāṇe sarvakarmano tyāg karavānī gnānī pratignā kare chhe. ā pratignā! ām bahārathī pratignā kare em nahi, ā to trikāḷī ek gnāyakabhāvanā ugra ālamban dvārā niṣhkarma dashā-vītarāg dashāne prāpta thāy ene pratignā kare chhe em kahyun. samajāṇun kāī....?

have ṭīkāmān pratham, pratikramaṇ-kalpa arthāt pratikramaṇano vidhi kahe chheḥ-

pratikramaṇ karanār kahe chhe keḥ-

PDF/HTML Page 3566 of 4199
single page version

‘je men (pūrve karma) karyun, karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun, manathī, vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho.’

pūrve shubh bhāv karyā hoy te mārun kārya nathī, te duṣhkr̥ut chhe. te duṣhkr̥ut mithyā ho. eṭale shun? ke karma karavun, karāvavun ane anya karanārane anumodavun te sansāranun bīj chhe em jāṇīne te duṣhkr̥ut pratye heyabuddhi āvī tyāre jīve tenā pratyenun mamatva chhoḍayun; te ja tenun mithyā karavun chhe.

ā pramāṇe sarva 49 bhaṅg lagāvavā ane samajavā.

have ā kathananā kaḷasharūpe kāvya kahe chheḥ-

‘यद् अहं मोहात् अकार्षम्’ je men mohathī arthāt agnānathī (bhūtakāḷamān) karma karyān, ‘तत् समस्तम् अपि कर्म प्रतिक्रम्य’ te samasta karmane pratikramīne ‘निष्कर्माणि चैतन्य–आत्मनि आत्मनि आत्मना नित्यम् वर्ते’ hun niṣhkarma (arthāt sarva karmothī rahit) chaitanyasvarūp ātmāmān ātmāthī ja (-potāthī ja) nirantar vartun chhun. (em gnānī anubhav kare chhe).

juo, ā chāritrano adhikār chhe. chāritra samyagdarshan vinā kadī hotun nathī. samakitīne paṇ jyān sudhī puṇya-pāpanun pariṇaman chhe tyān sudhī chāritra nathī. samyagdarshan thatān ja rāganā kartā-bhoktāpaṇānī buddhi to chhūṭī gaī chhe, paṇ asthiratā haju chhe. ahīn kahe chhe -e asthiratānā rāgane hun chhoḍī daun chhun ane hun nijānandasvarūpamān potāthī ja līn thāun chhun. ānun nām te pratikramaṇ chhe.

pūrve agnānavash paramān rokāīne je shubhāshubh bhāv karyā te sarvane pratikramīne hun niṣhkarma chaitanyasvarūp ātmāmān ātmāthī ja nirantar vartun chhun. bhāī! shubhabhāv chhe te paṇ doṣh chhe, duṣhkr̥ut chhe. tethī gnānī tenun pratikramaṇ kare chhe. ā badhā upāshrayamān besīne pratikramaṇ karatā hatā ne? e pratikramaṇ nahi bāpā! e to rāganī kriyā bhagavān! juo, hinsādinā ashubh bhāvano tyāg karīne dayā ādinā shubhabhāvamān dharmātmā varte te vyavahār pratikramaṇ chhe. paṇ te vyavahār pratikramaṇ doṣh chhe, duṣhkr̥ut chhe. ahīn kahe chhe -te sarva doṣhane chhoḍīne hun chaitanyasvarūp ātmāmān potāthī ja vartun chhun. bhūtakāḷamān karelān sarva karmonun ā pramāṇe pratikramaṇ karun chhun. bhāī! vikāranā sarva bhāvothī haṭhī svasvarūpamān-shuddha chaitanyasvarūpamān līn thavun te satyārtha pratikramaṇ chhe.

ahā! shubhāshubh bhāv jīvanī ek samayanī avasthāmān thatā jīvanā pariṇām

PDF/HTML Page 3567 of 4199
single page version

chhe. parantu chaitanyanā svabhāvano temān abhāv chhe. tethī teo vibhāv pariṇām chhe. teo svarūpamān tadrūp nathī. tethī te sarva vibhāvane chhoḍīne, kahe chhe, niṣhkarma shuddha chaitanyasvarūpamān vartun chhun; arthāt rāgarahit niṣhkarma nirvikalpa dashāne hun prāpta thāun chhun. juo, ā nirmaḷ chāritranī dashā chhe. ātmānā bhān sahit temān ja visheṣh līnatā-ramaṇatā karatān je shuddhinī vr̥uddhi thāy te chāritra chhe ane te dharma chhe.

juo, darek padārtha potānā paryāyarūp kāryane kare chhe, paṇ bījānā pariṇāmano te kartā nathī. ā bhāṣhā bolāy chhe ne? te shabdavargaṇānun kārya chhe. shabdavargaṇānā paramāṇuo bhāṣhārūpe utpanna thaī rahyā chhe, ātmā teno kartā nathī. lokone āvo bhed-abhyās nahi eṭale ā vāt gaḷe ūtaravī kaṭhaṇ lāge chhe, paṇ bhāī! ā to paramārtha satya chhe, ane ekalun amr̥ut chhe. are bāpu! ek paramāṇunī avasthāne bījo paramāṇu na karī shake, to tenā kāryane ātmā kare e kem banī shake? kadīy na banī shake.

ahā! āvo bhedābhyās jene varte chhe te dharmātmā puruṣh kahe chhe -hun to shuddha ek chaitanyasvarūp gnātādraṣhṭā prabhu ātmā chhun; ane ā je dayā, dān, vrat ādi vikalpa uṭhe chhe te anātmā chhe. teo mārā svarūpabhūt nathī, ane teo mane posātā nathī, kemake teo duḥkharūp chhe, duḥkhakārī chhe. māṭe hun te samasta karmano tyāg karīne nij ātmasvarūpamān ātmāthī ja nirantar vartun chhun. ahāhā....! ‘ātmāthī ja vartun chhun’ eṭale shun? ke parathī ke rāgathī ātmasvarūpamān līn thāy chhe em nahi, paṇ pote svarūpasanmukh thayelā potānā upayogathī ja svarūpamān varte chhe. aliṅgagrahaṇ (gāthā 172, pravachanasār) nā chhaṭhṭhā bolamān āve chhe ke -“liṅg dvārā nahi paṇ svabhāv vaḍe jene grahaṇ thāy chhe te aliṅgagrahaṇ chhe; ā rīte ātmā pratyakṣha gnātā chhe evā arthanī prāpti thāy chhe.” joyun? ātmā svabhāv vaḍe ja jenun grahaṇ -anubhavan thāy tevo pratyakṣha gnātā chhe. ahāhā.....! ahīn kahe chhe-hun mārā svabhāvanā puruṣhārthathī ja andar ātmāmān sthir vartun chhun. lyo, ā chāritradashā, munidashā! ahāhā....! ā pramāṇe munirāj potānā atīndriy gnānasvabhāvanā anubhavamān sthir rahe chhe, ane rāgano anubhav chhoḍī de chhe. āne chāritra ane mokṣhamārga kahe chhe. samajāṇun kāī...

‘bhūtakāḷamān karelā karmane 49 bhaṅgapūrvak mithyā karanārun pratikramaṇ karīne gnānī gnānasvarūp ātmāmān līn thaīne nirantar chaitanyasvarūp ātmāno anubhav kare, tenun ā vidhān (vidhi) chhe.’

PDF/HTML Page 3568 of 4199
single page version

lyo, ā pratikramaṇanī vidhi bhūtakāḷamān je kāī shubhāshubh karma karyān hatān teno 49 bhaṅgapūrvak tyāg karīne, tenun mamatva chhoḍīne nij gnānānandasvarūp ātmāmān līn thaī temān ja rame tene bhagavāne pratikramaṇ kahyun chhe. ahā! nirantar nij chaitanyasvarūp ātmāno anubhav kare te pratikramaṇ chhe. ā vidhi chhe. have kahe chhe-

‘mithyā kahevānun prayojan ā pramāṇe chheḥ- jevī rīte koīe pahelān dhan kamāīne gharamān rākhyun hatunḥ pachhī tenā pratye mamatva chhoḍayun tyāre tene bhogavavāno abhiprāy na rahyo; te vakhate, bhūtakāḷamān je dhan kamāyo hato te nahi kamāyā samān ja chhe;......’ juo, ā draṣhṭānt kahyun. have kahe chhe-

‘tevī rīte, jīve pahelān karma bāndhyun hatun; pachhī jyāre tene ahitarūp jāṇīne tenā pratye mamatva chhoḍayun ane tenā phaḷamān līn na thayo, tyāre bhūtakāḷamān je karma bāndhyun hatun te nahi bāndhyā samān mithyā ja chhe.’ artha spaṣhṭa chhe. em ke pūrve karma bāndhyun hatun te hun nahi, ane tenun phaḷ āvyun te paṇ hun nahi-em jāṇī tenun mamatva chhoḍī dīdhun ane svasvarūpamān līn rahyo to je karma bāndhyun hatun te nahi bāndhyā samān mithyā ja thayun. lyo, āvī pratikramaṇanī vidhi chhe.

‘ā rīte pratikramaṇ-kalpa (arthāt pratikramaṇano vidhi) samāpta thayo.’ have ṭīkāmān ālochanā-kalpa kahe chheḥ- ‘hun (vartamānamān karma) karato nathī, karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī, vachanathī ane kāyāthī 1.’

ā pramāṇe sarva 49 bhaṅg samajavā. (mūḷ pāṭhamānthī samajavā) (ā rīte pratikramaṇanā jevā ja ālochanāmān paṇ 49 bhaṅg kahyā)

have ā kathananā kaḷasharūpe kāvya kahe chheḥ-

(nishchay chāritrane aṅgīkār karanār kahe chhe ke) ‘मोहविलासविजृम्भितम् इदम् उदयत् कर्म’ mohanā vilāsathī phelāyelun je udayamān (udayamān āvatun) karma ‘सकलम् आलोच्य’ te samastane ālochīne (-te sarva karmanī ālochanā karīne-) ‘निष्कर्मणि चैतन्य–आत्मनि आत्मनि आत्मना नित्यम् वर्ते’ hun niṣhkarma (arthāt sarva karmothī rahit) chaitanyasvarūp ātmāmān ātmāthī ja (-potāthī ja) nirantar vartun chhun.

juo, samyagdraṣhṭi gnānī puruṣh, tene je dayā, dān, bhakti ādi vikalpa āve

PDF/HTML Page 3569 of 4199
single page version

juo, chothā guṇasthānamān samyagdraṣhṭine atīndriy ānandanā svādanī mātra jhalak āve chhe; jyāre chāritravant munirājane to visheṣh svarūp-ramaṇatā thavāthī atīndriy ānandanī bharatī āve chhe, tene prachur ānand hoy chhe. ahāhā....! munirāj jāṇe akaṣhāyī shāntino piṇḍ!

are! anantakāḷathī agnānī jīve rāganun ācharaṇ karī-karīne potāne dharma thāy chhe em mānyun chhe. paṇ tun chhetarāī rahyo chhe bhāī! mārag evo nathī bāpā! rāgathī lābh thavānun mānīne ten tārā chaitanyane haṇī nākhyun chhe, ghāyal karyun chhe bhāī! pāchho vaḷ bāpu! jo, ahīn dharmī puruṣh shun kahe chhe ke-mohanā vilāsathī phelāyelun je udayamān āvatun karma te samastanī ālochanā karīne niṣhkarma chaitanyasvarūp ātmāmān ātmāthī ja nirantar vartun chhun. samasta karmane ālochun chhun. eṭale shun? ke tenāthī bhinna paḍīne andar svasvarūpamān līn thāun chhun. ahā! te udayamān karma mārī chīj nathī em jāṇī niṣhkarma evā svasvarūpamān ja nirantar vartun chhun. lyo, āvī vāt! have lokone bichārāone satya sāmbhaḷavā maḷ‌yun na hoy eṭale virodh kare, paṇ bhāī! jain parameshvare vītarāgabhāvane ja dharma kahyo chhe. rāgane dharma māne e to ātmaghātī mahāpāpī chhe.

prashnaḥ– to shāstromān bhagavānanī bhakti, stuti, darshan, pūjā karavān ne vrat, tap ācharavān vagerenun vidhān chhe ne?

samādhānaḥ– hā, chhe; paṇ e badhān vyavahāranān kathan chhe bāpu! dharmī puruṣhone te te bhāvo yathāsambhav āve chhe tenun tyān shāstromān vidhān chhe. dharma-pariṇatinī sāthe bahāramān sahacharapaṇe nimitta kevun hoy chhe tenun gnān karāvavā tyān nimittanī mukhyatāthī kathan karelun hoy chhe, paṇ e (-shubharāg) kāī enā samyagdarshananun ke dharmanun vāstavik kāraṇ nathī. bhāī! te yathārthamān dharmācharaṇ nathī, dharmanun kāraṇ paṇ nathī. bāhya lakṣhathī jo samyagdarshan thāy to samosaraṇamān to e anantavār gayo chhe, chhatān

PDF/HTML Page 3570 of 4199
single page version

kevaḷī āgaḷ rahī gayo koro-evī ja enī dashā chhe; kemake tyān jaīne paṇ teṇe rāganī kriyāne dharma mānī mithyātvanun ja sevan karye rākhyun chhe. vāstavamān rāgathī bhinna paḍīne potānā shuddha chaitanyasvarūpamān rame, ṭhare te samyagdarshan ane dharma chhe, ane te ālochanā chhe. āvī vāt chhe.

atyāre to koī pāñch-das karoḍano āsāmī hoy ane pāñch-das lākhanun dān āpe eṭale loko tene ‘dharma dhurandhar’ nun birūd āpe, ene ‘dānavīr’ kahe. are bhāī! dān āpavānī kriyā vakhate kadāchit jo tene rāganī mandatā karī hoy to te shubh bhāvathī tene puṇya bandhāy bas eṭalun. bākī e shubhabhāv chhe e to vikār chhe, jher chhe em jāṇī dharmī jīv to te rāgathī pāchho haṭhī jāy chhe, arthāt nivr̥utta thaī potānā chaitanyasvarūpamān potāthī ja līn thaī jāy chhe. ‘potāthī ja’ eṭale shun? ke je vyavahāraratnatrayano vikalpa chhe enāthī nahi, paṇ enāthī bhinna paḍī antarasanmukh upayog vaḍe līn thāy chhe em vāt chhe. mārag to ā ek ja chhe bhāī! shrīmade kahyun chhe ne ke-

are bhāī! tārun gnāyakatattva andar judun chhe, ne puṇya-pāpanā bhāv arthāt āsrav tattva bhinna chhe. e āsrav tattva kāī dharma tattva athavā samvar-nirjarā tattva nathī. ahā! te āsrav tattva bhagavān gnāyak sāthe ekamek nathī, tadrūp nathī. ahā! ām jāṇī prachur ānandanā svāmī chāritravant bhāvaliṅgī munivar em anubhave chhe ke-“hun to chaitanyasvarūp ātmāmān ātmāthī ja nirantar vartun chhun, rāg thāy e to badho mohano vilās chhe, māre enāthī kāī (sambandh) nathī.” lyo, ā ālochanā chhe.

‘vartamān kāḷamān karmano uday āve tenā viṣhe gnānī em vichāre chhe ke- pūrve je karma bāndhyun hatun tenun ā kārya chhe, mārun to ā kārya nathī. hun āno kartā nathī, hun to shuddha chaitanyamātra ātmā chhun. tenī darshanagnānarūp pravr̥utti chhe. te darshanagnānarūp pravr̥utti vaḍe hun ā udayamān āvelā karmano dekhanār-jāṇanār chhun. mārā svarūpamān ja hun vartun chhun. āvun anubhavan karavun te ja nishchayachāritra chhe.’

dayā, dān ādi je pariṇām thāy, te pūrve je karma bāndhyun hatun tenun kārya chhe-em dharmī māne chhe. rāganun jarī pariṇaman chhe paṇ te potānun kārya nathī em dharmī vichāre chhe. ā draṣhṭinī pradhānatāthī vāt chhe. gnānanī apekṣhāe juo to rāganun

PDF/HTML Page 3571 of 4199
single page version

are! agnānī shubhabhāv kare tyān rājīrājī thaī jāy ane phulāī jāy ke men dharma karyo, are bhāī! e dharma nathī, paṇ dharmanā nāme badhī dhamādham chhe. dharma vastu to andaranī chīj chhe ane loko rokāī gayā chhe bahāranī dhāmadhūmamān, -em ke dān karo ne bhakti karo ne vrat karo ne tap karo, paṇ bhāī! e badhī kriyāo rāganī chhe, bandhanano mārag chhe. tene je kartavya māne, bhalī māne tene jain parameshvar jain kahetā nathī. juo, ā shun kahe chhe? ke dharmī jīv em jāṇe chhe ke shubhāshubh karma mārun kārya nathī, hun teno kartā nathī kemake hun to shuddha chaitanyamātra vastu chhun, gnātā-draṣhṭā chhun.

bhāī! sharīranī kriyā thāy e to jaḍanī jaḍarūp chhe. paṇ dayā, dān, vrat, bhakti ādinī je kriyā thāy te paṇ mārī-chaitanyanī kriyā nahi. ahā! hun to shuddha chaitanyamātra vastu chhun, emān rāganun karavāpaṇun kyān chhe? dharmī puruṣh kahe chhe-rāgathī māṇḍīne bījī badhī chījo mārā gnānamān paragneyapaṇe jāṇavā lāyak chhe. ahā! te chījo mārī chhe em hun kem mānun? na ja mānun.

bhāī! shubharāg paṇ māro chhe em māne te jain nathī, te anyamatī chhe, agnānī chhe. have āvī vāt bahu ākarī lāge paṇ shun thāy? bhagavān kevaḷīnī divyadhvani - omdhvani chhūṭī temān ā vāt āvī chhe. te vāṇī suṇī santoe ā shāstra rachyān chhe. temān kahe chhe ke-shubhāshubh karma te mārun kārya nathī. hun to gnātā draṣhṭā mātra chhun. darshanagnānarūp pravr̥utti mārī chhe, parantu rāg thāy te mārī pravr̥utti nathī.

ahā! dravya shuddha, guṇ shuddha ane jāṇavā-dekhavārūp paryāy paṇ shuddha. vachche vikalpa uṭhe te, dharmī kahe chhe, mārun kārya nathī. hun to darshanagnānarūp pravr̥utti vaḍe ā udayamān āvelān karmono mātra dekhanār-jāṇanār chhun. hun to nij svarūpamān ja vartun chhun. lyo, āvun anubhavan karavun enun nām nishchayachāritra chhe. chāritra kone kahevāy? bhāī! tane khabar nathī; jemān puṇya-pāpanā bhāv utpanna ja na thāy ane upayog svarūpamān jāmī jāy tene vītarāgadeve chāritra kahyun chhe. ahāhā...! jemān atīndriy ānandanī bharatī (bāḍh) āve tene chāritra kahe chhe.

bhāī! jyān tun nathī tyānthī khasī jā, ne jyān tun chho tyān jā ane tyān ja ṭharī jā-bas ā ja mārag chhe. are! agnānī jīvo kasturī mr̥uganī jem, potānā gnānānandasvarūpane bhūlīne sukh kāje bahāranā viṣhayo bhaṇī āndhaḷī doṭ lagāvyā kare chhe,

PDF/HTML Page 3572 of 4199
single page version

paṇ bhāī! e to badhī duḥkhabharī ja doṭ chhe. are! ā kāḷamān viṣhayonī bahulatā chhe, adhikatā chhe. paramātma prakāshamān (gāthā 139mān) āve chhe ke- ā pañchamakāḷamān devonun āvāgaman thatun nathī, koī atishay jovāmān āvato nathī, kevaḷagnān thatun nathī ane haladhar, chakradhar ādino abhāv chhe. āvā dūṣhamakāḷamān koī bhavya jīvo viṣhayothī haṭhī, rāgathī haṭhī yati, shrāvakanā dharmane dhāraṇ kare chhe te āshcharya chhe, arthāt tevā puruṣhone dhanya chhe, ahā! durlabh chhatān mārag to svasvarūpanā anubhavarūp ā ja chhe bhāī!

ā rīte ālochanā-kalpa samāpta thayo. have ṭīkāmān pratyākhyān-kalpa arthāt pratyākhyānano vidhi kahe chheḥ- (pratyākhyān karanār kahe chhe keḥ-) ‘hun (bhaviṣhyamān karma) karīsh nahi, karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 1.’

juo, dharmātmā kahe chhe ke hun bhaviṣhyamān shubhabhāv karīsh nahi. ahā! hun to shuddha chaitanyamūrti gnānadarshanasvarūp prabhu ātmā chhun, temān līn thaī hun ā gnānadarshananī pariṇatisvarūp vartun chhun. lyo, ā pratyākhyān chhe, chāritra chhe. bhāī! ā to vāte vāte pher chhe bāpā! āve chhe ne ke-

em vītarāg kahe chhe -tāre ne māre vāte vāte pher chhe. ahā! tun kyāy shubhāshubh rāgamān guñchāī paḍayo chho ne mārag kyāy bāju par rahī gayo chhe. bhāī! ahīn tārā hitanī ā vāt chhe te jarā dhyān daī sāmbhaḷ.

ahā! dharmī jīv kahe chhe-hun bhaviṣhyamān shubhāshubh karma karīsh nahi, karāvīsh nahi ane anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī, vachanathī ne kāyāthī. ām navakoṭinī vāt ā pahelā bolamān līdhī chhe.

prashnaḥ– koī brahmacharya aṅgīkār kare tenī anumodanā karīe te shun chhe? uttaraḥ– e shubhabhāv chhe. pāpathī bachavā purato te bhāv āve, paṇ te kāī dharma nathī. ahīn to bhāī! pahelethī ja kahetā āvyā chhīe ke shuddhopayog sivāyano koī (shubh ke ashubh) pariṇām dharma nathī. juo, beṅgaloramān be bhāīoe maḷīne rūpiyā bār lākhanā kharche jinamandiranun nirmāṇ karyun chhe. temane paṇ kahyun hatun ke ā shubhabhāv chhe,

PDF/HTML Page 3573 of 4199
single page version

shuddha ātmāsvarūpanun bhān thayā pachhī, dharmātmāne ashubhathī nivartavārūp shubhabhāv āve chhe, tene vyavahārathī ṭhīk paṇ kahīe chhīe, paṇ nishchaye to te aṭhīk ja chhe, hey- chhoḍavālāyak ja chhe. āvī mānyatā samyagdarshananī bhūmikāmān sādhakane draḍhapaṇe thayelī ja hoy chhe. have ahīn to enāthī āgaḷ vāt chhe.

ek samayanī paryāyamān je shubhāshubharūp vikr̥utabhāv chhe, tenun lakṣha chhoḍīne andar juo to ahā! andar anantaguṇanā rasathī bharelun shuddha chaitanyadaḷ mahā pavitra paḍelun chhe. tenī draṣhṭipūrvak temān sthir thaī ramatān shuddhopayoganun ācharaṇ thāy chhe ane ashuddhopayog chhūṭī jāy chhe. ānun nām pratyākhyān chhe. ahā! āvī rīte ja shuddhopayogamān ramatān ramatān ugra-ati ugra āshray thaye kevaḷagnān pragaṭ thāy chhe. bhāī! ā bahu dhīraj ane shāntinun kām chhe.

ahīn ā pramāṇe badhā 49 bhaṅg pāṭhamān batāvyā pramāṇe samajavā.

have ā arthanun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ-

(pratyākhyān karanār gnānī kahe chhe ke-) ‘भविष्यत् समस्तं कर्म प्रत्याख्याय’ bhaviṣhyanā samasta karmane pachakhīne (-tyāgīne) ‘निरस्त–सम्मोहः निष्कर्मणि चैतन्य– आत्मनि आत्मनि आत्मना नित्यम् वर्ते’ jeno moh naṣhṭa thayo chhe evo hun niṣhkarma (arthāt sarva karmothī rahit) chaitanyasvarūp ātmāmān ātmāthī ja (-potāthī ja nirantar vartun chhun)

ātmānān shraddhān-gnān thayā pachhī pachakhāṇ karavāmān andarano ghaṇo puruṣhārtha joīe. shuddha-upayogamān ugrapaṇe andar rame enun nām pratyākhyān chhe. dayā, dān-vrat, bhakti ītyādinā vikalpa uṭhe e to kharekhar apratyākhyān chhe, ashuddhatā chhe. tenāthī bhinna paḍī andar upayog shuddha chaitanyamātra bhāvamān rame te pratyākhyān chhe.

47 shaktiomān ek abhāv nāmanī ātmānī shakti chhe. rāg ane karmanā abhāvasvabhāvasvarūp ek abhāv nāmanī ātmāmān shakti chhe. ashuddhatā arthāt karmapaṇe na thāy evī ātmāmān abhāv nāmanī shakti chhe. chhatān nimitta vash thatān avasthā vikr̥ut thāy chhe. samyagdraṣhṭi gnātā rahīne tene paragneyapaṇe mātra jāṇe chhe, vikr̥ut dashā

PDF/HTML Page 3574 of 4199
single page version

mārī chhe em te mānato nathī. ahīn ethī visheṣh vāt chhe ke bhaviṣhyamān hun samasta karma karīsh nahi, karāvīsh nahi, anumodīsh nahi-manathī, vachanathī ne kāyāthī -em dharmātmā sarva karmathī chhūṭo paḍī svasanmukhatā dvārā shuddhopayogarūp pariṇamanamān sthir thāy chhe, svasvarūpamān ja upayogane ramāve chhe. ānun nām pachakhāṇ chhe, chāritra chhe, svasvarūpamān charavun, ramavun, ṭharavun enun nām chāritra chhe.

are! anādithī e avaḷe raste chaḍhī gayo chhe. te pañchamahāvratanā ne sharīranī nagnadashānā pariṇāmane chāritra mānī shubh rāganā sevanamān-ācharaṇamān chaḍhī gayo chhe. parantu bhāī! jem ashubh rāg ashuchi chhe tem shubharāg paṇ ashuchi ja chhe, jem ashubh bhāv duḥkharūp chhe tem shubhabhāv paṇ ākuḷatārūp ja chhe. ek shuddhopayogarūp pariṇām ja pavitra ane nirākuḷ chhe. ahāhā...! ātmā andar atīndriy ānandano sāgar pavitratāno piṇḍ prabhu chhe. upayogane tyān ja sthir karī temān ja ramavun-charavun tenun nām pachakhāṇ ane chāritra chhe.

jene rāganī ruchi chhe tene to samyagdarshan ja nathī, pachhī pachakhāṇ to kyāthī hoy? na hoy. ahīn to rāgathī khasīne svarūpanī ramaṇatāmān joḍāyel chhe evo gnānī puruṣh kahe chhe-bhaviṣhyanā samasta shubhāshubh karmane tyāgīne jeno moh naṣhṭa thayo chhe evo hun niṣhkarma chaitanyasvarūpamān potāthī ja nirantar vartun chhun. ahā! bhagavān ātmā svarūpathī ja niṣhkarma-nirāg-nirdoṣh svarūp chhe. ahīn kahe chhe-evā ātmāmān ātmāthī ja- potāthī ja hun līn rahī nirantar vartun chhun. eṭale shun? ke āvī nirmaḷ shuddhopayogarūp dashā varte temān vyavahāranī -dayā, dān, vrat ādinī koī apekṣhā chhe em nathī.

to shun dayā, dān, vratādinā pariṇām kāī ja upayogī nathī? uttaraḥ– nā, kāī ja upayogī nathī; shuddhopayogarūp nirmaḷ pariṇati thavāmān teo kāī upayogī nathī, balke tem thavāmān temano abhāv ja thavo īṣhṭa chhe. dharmātmāne vratādinā pariṇām hotā nathī em vāt nathī; paṇ teno (vratādinā rāgano) abhāv karīne ja te upar uparanī bhūmikāe chaḍhe chhe. āvī vāt chhe. samajāṇun kāī....?

e to āvī gayun (gāthā 17-18mān) ke agnānīne (ābāḷ-gopāḷ saune) tenī gnānanī dashāmān bhagavān ātmā jaṇāy chhe topaṇ tenī draṣhṭi-ruchi ja tyān hotī nathī, tenī draṣhṭi-ruchi dayā, dān, vrat ādinā rāgamān paḍelī hoy chhe ane tethī rāgane ja nij svarūp mānī agnānī thayo thako rāganā ācharaṇamān santuṣhṭa rahe chhe, paṇ gnānīne te rāganī kāī ja kimmat nathī.

are, juo to kharā! āṭh āṭh varasanī bāḷāo kāī paṇ tattvane samajyā

PDF/HTML Page 3575 of 4199
single page version

bhāī! dharmano panth tadna judo chhe bāpu! āvā bahāranā kriyākāṇḍ to eṇe anantavār kīdhā chhe, paṇ ethī shun lābh? ā to sarva kriyākāṇḍanā rāgane chhoḍī shuddha ek chaitanyasvarūpamān ṭhare tene pachakhāṇ kahe chhe ane te chāritra chhe. bhāī! ek samayanun pachakhāṇ anant anant bhavane chhedī nākhe evī e alaukik chīj chhe. ahā! enī shī vāt! svarūpamān ṭharī jāy enī shī vāt! e to adbhut ānandakārī alaukik dashā chhe.

‘nishchay chāritramān pratyākhyānanun vidhān evun chhe ke- samasta āgāmī karmothī rahit, chaitanyanī pravr̥uttirūp (potānā) shuddhopayogamān vartavun te pratyākhyān. tethī gnānī āgāmī samasta karmonun pratyākhyān karīne potānā chaitanyasvarūpamān varte chhe.’

ahāhā....! joyun? dharmī kahe chhe- hun sadāy shuddha-upayogamān vartun chhun benanā vachanāmr̥utamān āve chhe ne ke-jem kañchanane kāṭ na hoy, agnimān udhaī na hoy tem ātmāmān ashuddhi, ūṇap ke āvaraṇ nathī. ahā! āvo pūrṇānandano nāth shuddha chaitanyapūrṇa prabhu ātmā chhe ahāhā....? temān ekākār līn thaī shuddhopayogamān vartavun ramavun te pachakhāṇ chhe. gnānī dharmātmā puruṣh āgāmī samasta karmone pachakhīne tyāgīne potānā shuddha ek chaitanyasvarūpamān varte chhe, ek shuddhopayog paṇe rahe chhe have kahe chhe-

‘ahīn tātparya ā pramāṇe jāṇavunḥ- vyavahār chāritramān to pratignāmān je doṣh lāge tenun pratikramaṇ, ālochanā tathā pratyākhyān hoy chhe. ahīn nishchayachāritranun pradhānapaṇe kathan hovāthī shuddhopayogathī viparīt sarva karmo ātmānā doṣhasvarūp chhe. te sarva karmachetanāsvarūp pariṇāmonun- traṇekāḷanān karmonun -pratikramaṇ, ālochanā tathā pratyākhyān karīne gnānī sarva karmachetanāthī judā potānā shuddhopayogarūp ātmānān gnānashraddhān vaḍe ane temān sthir thavānā vidhān vaḍe niṣhpramād dashāne prāpta thaī, shreṇī chaḍī, kevaḷagnān upajāvavānī sanmukh thāy chhe, ā gnānīnun kārya chhe.’

juo, shun kahe chhe? ke vyavahār chāritramān to pratignāmān je doṣh lāge tenun pratikramaṇ vagere hoy chhe. ahā! ā shubhabhāvarūp hoy chhe ane te puṇyabandhanun kāraṇ chhe paṇ ahīn, kahe chhe, nishchayachāritranī pradhānatāthī vāt chhe. tethī shuddhopayogathī viparīt

PDF/HTML Page 3576 of 4199
single page version

sarvakarmo ātmānā doṣhasvarūp chhe em kahe chhe. joyun? sarva karmo arthāt sarva kriyākāṇḍ shuddhopayogathī viparīt chhe ane te ātmānā doṣhasvarūp chhe. bhāī! ā vyavahār pratikramaṇ vagere doṣhasvarūp chhe, loko ene dharma māne chhe ne? ahīn kahe chhe te doṣhasvarūp chhe, karmachetanā svarūp chhe. lokone bese ke na bese, ā vastusvarūp chhe bhāī! andar vastumān sarvagnashakti bharī chhe temānthī sarvagnapad pragaṭ thāy chhe, kāī bahārathī (rāgamānthī) te pragaṭ thatun nathī. e to prāptanī prāpti chhe. potānā shuddhasvarūpamān līnatā-ramaṇatā kare te shuddhopayog chhe, te sāchun chāritra chhe ane puṇya-pāpanā sarva bhāvo doṣhasvarūp chhe, karmachetanāsvarūp chhe, dayā, dān, vrat, bhakti ādinā bhāv sarva shuddhopayogathī viparīt hovāthī doṣhasvarūp chhe, karmachetanā svarūp chhe. bāpu! koī di’ sāmbhaḷ‌yun na hoy eṭale ā kaṭhaṇ lāge paṇ satya ā ja chhe. samajāṇun kāī...?

e sarva karmachetanāthī judā potānā shuddhopayogarūp ātmānān gnānashraddhān vaḍe ane temān sthir thavānā vidhān vaḍe niṣhpramād dashāne prāpta thaī, shreṇī chaḍī, kevaḷagnān upajāvavānī sanmukh thāy chhe -te gnānīnun kārya chhe. juo, ā gnānīnun kārya! ahāhā...! baraphanī pāṭanī jem ātmā shānti... shānti... shānti bas shāntirūp shītaḷatānā svabhāvathī bharelī pāṭ chhe. temān tanmay thaī ṭharī jāy, jāmī jāy te shuddhopayog chhe. ahā! āvā jāmelā shuddhopayog vaḍe ātmāmān sthir thaī, niṣhpramād dashāne prāpta thaī, shreṇī chaḍī, kevaḷagnān upajāvavāne sanmukh thavun te dharmī-gnānīnun kārya chhe.

ā rīte pratyākhyānakalpa samāpta thayo.

have sakaḷ karmanā sanyāsanī bhāvanāne nachāvavā viṣhenun kathan pūrṇa karatān, kaḷasharūp kāvya kahe chhe.

(shuddhanayanun ālamban karanār kahe chhe ke-) ‘इति एवम्’ pūrvokta rīte ‘त्रैकालिकम् समस्तं कर्म’ traṇe kāḷanān samasta karmone ‘अपास्य’ dūr karīne -chhoḍīne, ‘शुद्धनय–अवलम्बी’ shuddhanayāvalambī (arthāt shuddhanayane avalambanār) ane ‘विलीन–मोहः’ (arthāt jenun mithyātva naṣhṭa thayun chhe) evo hun ‘अथ’ have ‘विकारैः रहितं चिन्मात्रम् आत्मानम् (sarva) vikārothī rahit chaitanyamātra ātmāne ‘अवलम्बे’ avalambun chhun.

ahāhā....! samyagdarshanapūrvak chāritra pragaṭ karavānī, svasvarūpamān ramaṇatānī jene bhāvanā chhe te em jāṇe-anubhave chhe ke-gayā kāḷanā puṇya-pāpanā bhāv te mārun svarūp nathī, tenāthī hun pāchho haṭhun chhun; ā vartamān kāḷanā puṇya-pāpanā bhāv te mārun svarūp nathī, tenāthī hun pāchho haṭhun chhun; tem ja bhaviṣhyakāḷanā je puṇya-pāpanā

PDF/HTML Page 3577 of 4199
single page version

ā sharīr, man, vāṇī, īndriy e to badhā jaḍ padārtha par chhe. ene to hun koī di’ aḍayoy nathī. e to pravachanasāramān āvyun’ tun savāre ke, hun sharīr, man, vāṇī, īndriyano kartā nahi, kārayitā nahi ane kartāno anumantā paṇ nahi. lyo, āvī vāt! ahīn kahe chhe- traṇe kāḷanā je puṇya-pāpanā bhāv te mārun kārya nahi, hun tenāthī nivartun chhun. nivartun chhun e to nāstithī bhāṣhā chhe. astimān shun? to kahe chhe-hun mane-shuddha chaitanyasvarūp bhagavān ātmāne avalambu chhun, prāpta thāun chhun.

ā badhā kāryakartā nathī pākatā deshamān? dhūḷey kāryakartā nathī sāmbhaḷane! e paranān-jaḍanān kārya koṇ kare? shun ātmā kare? e to parane aḍey nahi te paramān shun kare? ahīn to dharmī puruṣh kahe chhe-traṇe kāḷanān je shubhāshubh karma-karmachetanārūp pariṇām -te mārān kārya nahi. hun to shuddha chaitanyamūrti prabhu ātmā chhun tene avalambun chhun, tene hun prāpta thāun chhun. ahāhā.....! trikāḷī akaṣhāyī shānt-shānt-shānt evā vītarāgarasathī- chaitanyarasathī bharelo andar hun bhagavān chhun tene avalambu chhun. lyo, ā dharmī puruṣhanun kārya! ahā! jemān vyavahāranun ālamban nathī evī svarūparamaṇatānī ā vāt chhe, kārya paramātmā thavānī ā vāt chhe. samajāṇun kāī....?

ahāhā...! bhagavān! tun koṇ chho? kevaḍo chho? ahāhā...! gnān, darshan, sukh, vīrya, prabhutā, svachchhatā ādi anant shaktiono bhaṇḍār evo shuddha chaitanyanun daḷ chho ne prabhu! ahāhā....! enī mahimānī shī vāt! bhagavān sarvagnanī vāṇīmān paṇ pūrī na āve evo mahā mahimāvant padārtha prabhu tun chho. dharmī puruṣh kahe chhe- traṇe kāḷanā shubhāshubh karmathī haṭhīne hun andar āvā anant mahimāvant nij svarūpane avalambu chhun. have hun emān ja ekākār thaī vartun chhun. lyo, ānun nām pratikramaṇ, pratyākhyān ane ālochanā chhe, ane ā chāritra chhe.

are! ā pañch mahāvrat to abhavya jīv paṇ pāḷe chhe. e to vikalpa chhe, āsrav chhe bāpā! tattvārthasūtramān ene āsrav kahel chhe. e kāī chāritra nathī. ahīn tene āsrav kahī bandhanun kāraṇ kahel chhe. ahīn to traṇe kāḷanā rāganun ālamban chhoḍī, ātmā andaramān chaitanya chamatkār chīj potānī paḍī chhe tene, kahe chhe, hun avalambu chhun. ahāhā...! kevī chhe chaitanya chamatkār chīj? ahāhā...! traṇakāḷ traṇ lokane ek samayamān pūrṇapaṇe pratyakṣha jāṇe evī kevaḷagnānanī ek paryāy-evī anantī

PDF/HTML Page 3578 of 4199
single page version

paryāyo anantakāḷ sudhī thayā ja kare chhatān te evī ne evī rahe, emān kāī ghaṭ-vadh thāy nahi evī āshcharyakārī chīj e chhe. ahīn kahe chhe-āvī mārī shuddha chaitanya chamatkār chījane hun avalambun chhun. ahā! jemānthī kevaḷagnān pāke evī mārī chījane hun avalambun chhun.

pratham shuddhanayanā ālamban vaḍe trikāḷī dhruv svabhāvane grahaṇ karyo chhe; paṇ hajī vyavahāranā vikalpa āve chhe. tene chhoḍī daī, have kahe chhe, shuddhanayathī pr̥uthak karelā nirvikār shuddha chaitanyane hun avalambun chhun. hun shuddhanayāvalambī vilīnamoh evo sarva vikārothī rahit chaitanyamātra ātmāne avalambun chhun, em ke rāg māro chhe evo je mithyātvano bhāv te mane naṣhṭa thaī gayo chhe; dayā, dān, vratādinā bhāvathī dharma thāy evo je mithyātvano bhāv teno nāsh thaī gayo chhe, ane have mane shuddhanayanun ālamban chhe, nirvikār shuddha chaitanyanun ja ālamban chhe. āvī vāt! have ek kaḷashamān keṭalun bharyun chhe? bhāī! bhāṣhā to sādī chhe, bhāv to je chhe te ati gambhīr chhe. aho! sarvagnanā keḍāyatī digambar santoe gajabanān kām karyān chhe. sarvagnasvabhāv alpakāḷamān pūrṇa pragaṭ karavānā chhe ne? tene anusarīne ahīn vāt karī chhe.

ahīn traṇ vāt kahī chheḥ 1. traṇe kāḷanā samasta shubhāshubh karmothī hun haṭhun chhun. 2. andar shuddha chidānandakand prabhu hun chhun tene shuddhanay vaḍe prāpta karīne avalambun chhun. 3. māro chinmātra ātmā ja, chitsvabhāvī ātmā ja mārun ālamban chhe, rāg mārun ālamban nathī; kemake rāg mārun svarūp nathī, svabhāv nathī.

pratham vikārathī judo pāḍīne chinmātra bhagavān ātmāne grahaṇ karyo hato, prāpta karyo hato; have sarva vikārane chhoḍī sthiratā dvārā ātmāne prāpta kare chhe. jemān ek chinmātra ātmānun ja ālamban chhe. ā chāritra chhe.

are! shukla leshyānā pariṇām vaḍe e navamī graiveyakamān upajyo, paṇ mandakaṣhāyanī kriyāthī lābh chhe evī draṣhṭi (mithyā) ene chhūṭī nahi ne enun sansār paribhramaṇ maṭayun nahi, enā kaleshano ant āvyo nahi. chhahaḍhālāmān āvyun chhe ne ke-

bhāī! ā viparīt mānyatāne have chhoḍī de. (em ke ā avasar chhe). have āvun sāmbhaḷavāy na maḷe te tattvane kyāre pāme? āvī vāt ā kāḷamān prītithī je sāmbhaḷe chhe temane dhanya chhe. padmanandī pañchavinshatimān āve chhe ke-

PDF/HTML Page 3579 of 4199
single page version

bhāī! samyagdarshan vinā chāritra nām munidashā hotī nathī, evo mārga chhe. ahīn to sarva vikārane chhoḍī chaitanyamātra ātmāne ja avalambe enun nām chāritra chhe. e ja kahyun ahīn ke- sarva vikārothī rahit shuddha chinmātra ātmāne avalambun chhun; temān ja līn rahun chhun. āvī vāt chhe.

pañchendriyanā viṣhayo prati jene rāg chhe e to jheranā pyālā ja pīe chhe, paṇ dayā, dān, vratādinā vikalpo prati jene rāg chhe ey jheranā ja pyālā pīe chhe, tene amr̥utano svād nathī. ahāhā...! amr̥utano sāgar to andar ānandano nāth prabhu ekalā amr̥utathī pūrṇa bharelo prabhu chhe. ahā! tene avalambī temān ja līn-sthir thavun e bharapur ānandano-amr̥utano svād chhe ane tene ja bhagavān kevaḷī chāritra kahe chhe. ā sivāy koī ghar chhoḍe ne dukān chhoḍe ne bāyaḍī-chhokarān chhoḍe ne vastra chhoḍī nagna thaī vrat dhāraṇ kare, paṇ e kāī chāritra nathī. samajāṇun kāī....?

have sakaḷ karmaphaḷanā sanyāsanī bhāvanāne nachāve chheḥ- (tyān pratham, te kathananā samuchchay arthanun kāvya kahe chheḥ-)

(samasta karmaphaḷanī sannyās bhāvanā karanār kahe chhe ke-) ‘कर्म–विष– तरु– फलानि’ karmarūpī viṣhavr̥ukṣhanān phaḷ ‘मम भुक्ति मन्तरेण एव’ mārā bhogavyā vinā ja ‘विगलन्तु’ kharī jāo; ‘अहम् चैतन्य–आत्मानम् आत्मानम् अचलं सञ्चेतये’ hun (mārān) chaitanya svarūp ātmāne nishchaḷapaṇe sañchetun chhun-anubhavun chhun.

juo, gnānāvaraṇādi āṭh karma chhe, tenā visheṣh bhed 148 chhe. te samasta karmaphaḷanā tyāganī bhāvanā karanār dharmātmā kahe chhe ke-karmarūpī viṣhavr̥ukṣhanān phaḷ mārā bhogavyā vinā ja kharī jāo, juo, shun kahe chhe? samasta karmanān phaḷ viṣhavr̥ukṣhanān phaḷ chhe. ā tīrthaṅkar prakr̥itinun phaḷ te viṣhavr̥ukṣhanun phaḷ chhe. ākarī vāt chhe prabhu! dhīraj rākhīne vāt sāmbhaḷavī. gnānīne shubhabhāvane laīne tīrthaṅkar gotrakarma bandhāy chhe. te shubhabhāv jher chhe, gnānī tenāthī pāchho haṭhī gayo chhe. have, pūrve je karma bāndhyun hatun tenun phaḷ āve te paṇ viṣhatarunun phaḷ chhe, te bhogavyā vinā ja kharī jāo em gnānī kahe chhe. koīne ā navun lāge paṇ bāpu! ā to anādisiddha vītarāgano mārag ja ā chhe. ahāhā....! ānandakand amr̥utano sāgar prabhu ātmā pūraṇ ānand-amr̥utathī sarvāṅg bharelo chhe. tenun phaḷ to atīndriy ānandanun vedan chhe. ahā! āvā ānandano bhoktā gnānī kahe chhe-

PDF/HTML Page 3580 of 4199
single page version

karmarūpī viṣhavr̥ukṣhanān phaḷ mārā bhogavyā vinā ja kharī jāo, e karmanān phaḷ sau viṣhavr̥ukṣhanān phaḷ chhe. āvī vāt!

videh kṣhetramān sīmandhar svāmī tīrthaṅkar padamān birāje chhe. ek kroḍ pūrvanun āyuṣhya chhe, ne pāñchaso dhanuṣhyanun dehamān chhe. haju abajo varṣhanun āyuṣhya bākī chhe, pachhī mokṣhapad pāmashe. tyān indro ne gaṇadharonī sabhāmān chālī te vāt ahīn āvī chhe. temān kahe chhe-pūrve shubhāshubh bhāvathī je karma bandhāṇān te viṣhavr̥ukṣhanān phaḷ chhe. puṇyanā phaḷamān pāñch-pachās lākh maḷe ane loko temān sukh māne temane kahe chhe-e badhān viṣhavr̥ukṣhanān phaḷ chhe bāpā! temān dhūḷey sukh nathī bhāī! enā lakṣhe tane rāg ane duḥkh ja thashe. tane shun thayun chhe bhāī! ke temān tane sukh bhāse chhe?

sarpa karaḍayo hoy tene jher chaḍe chhe. jo līmaḍānān kaḍavā pān chāvavāthī te mīṭhān lāge to samajavun ke tene jhrer chaḍhī gayun chhe. tem puṇyanā phaḷamān moṭī sheṭhāī ke ṭhakurāīnun pad āve temān mīṭhāsh lāge ne mad chaḍhī jāy to samajavun ke tene mithyātvarūpī sarpa ḍasyo chhe tenun jhrer chaḍhī gayun chhe. bhāī! karmanān phaḷ sarva viṣhavr̥ukṣhanān ja phaḷ chhe, temān honsh kevī? temān mīṭhāsh kevī? ahīn dharmī jīv kahe chhe-karmarūpī viṣhavr̥ukṣhanān phaḷ mārā bhogavyā vinā ja kharī jāo. ahā! karmaphaḷane bhogavavānī tene bhāvanā nathī. e to kahe chhe-hun to shuddha chaitanyamūrti ānandakand nij ātmāne sañchetun chhun-anubhavun chhun.

shātāvedanīy karma bandhāṇun hoy tenā phaḷamān sāmagrīnā ḍhagalā maḷe; pāṇī māge tyān sheraḍīnā ras pīvā maḷe. paṇ e viṣhavr̥ukṣhanān phaḷ bāpu! enā lakṣhe duḥkh ja thāy. tethī andar atīndriy ānandanī chhoḷo uchhaḷe chhe evā gnānī sant munivaro kahe chhe-- e karmarūpī viṣhavr̥ukṣhanān phaḷ amārā bhogavyā vinā ja kharī jāo. agnānī puṇyanā phaḷamān sukh mānī phasāī jāy chhe, tyānthī gnānī sahaj ja haṭhī jāy chhe. ā pramāṇe pahelān karmachetananā tyāganī bhāvanā nachāvī ane have karmaphaḷachetanānā tyāganī bhāvanā nachāve chhe.

rāg-dveṣh ane harakh-shokane bhogavavānā bhāv te karmaphaḷachetanā chhe. tenāthī khasī, gnānī kahe chhe, hun mārā chaitanyasvarūp ātmāne nishchaḷapaṇe sañchetun chhun--anubhavun chhun.

‘gnānī kahe chhe ke-je karma udayamān āve chhe tenā phaḷane hun gnātā-draṣhṭāpaṇe jāṇun- dekhun chhun, teno bhoktā thato nathī, māṭe mārā bhogavyā vinā ja te karma kharī jāo; hun mārā chaitanyasvarūpamān līn thayo thako teno dekhanār--jāṇanār ja houn.’