Pravachan Ratnakar-Gujarati (simplified iso15919 transliteration). Kalash: 225-234.

< Previous Page   Next Page >


Combined PDF/HTML Page 178 of 210

 

PDF/HTML Page 3541 of 4199
single page version

वेदयमानः कर्मफलं सुखितो दुःखितश्च भवति यश्चेतयिता ।
स तत्पुनरपि बध्नाति बीजं
दुःखस्याष्टविधम्।। ३८९।।
तत्र तावत्सकलकर्मसंन्यासभावनां नाटयति–
(आर्या)
कृतकारितानुमननैस्त्रिकालविषयं मनोवचनकायैः ।
परिहृत्य कर्म सर्व परमं नैष्कर्म्यमवलम्बे।। २२५।।

मया कृतं जानाति] ‘karmaphaḷ men karyun’ em jāṇe chhe, [सः] te [पुनः अपि] pharīne paṇ [अष्टविधम् तत्] āṭh prakāranā karmane- [दुःखस्य बीजं] duḥkhanā bījane- [बध्नाति] bāndhe chhe.

[कर्मफलं वेदयमानः] karmanā phaḷane vedato thako [यः चेतयिता] je ātmā

[सुखितः दुःखितः च] sukhī ane duḥkhī [भवति] thāy chhe, [सः] te [पुनः अपि] pharīne paṇ [अष्टविधम् तत्] āṭh prakāranā karmane- [दुःखस्य बीजं] duḥkhanā bījane- [बध्नाति] bāndhe chhe.

ṭīkāḥ– gnānathī anyamān (-gnān sivāy anya bhāvomān) em chetavun (anubhavavun) ke ‘ā hun chhun’ , te agnānachetanā chhe. te be prakāre chhe-karmachetanā ane karmaphaḷachetanā. temān, gnānathī anyamān (arthāt gnān sivāy anya bhāvomān) em chetavun ke ‘āne hun karun chhun’ , te karmachetanā chhe; ane gnānathī anyamān em chetavun ke ‘āne hun bhogavun chhun’ , te karmaphaḷachetanā chhe. (em be prakāre agnānachetanā chhe.) te samasta agnānachetanā sansāranun bīj chhe; kāraṇ ke sansāranun bīj je āṭh prakāranun (gnānāvaraṇādi) karma, tenun te agnānachetanā bīj chhe (arthāt tenāthī karma bandhāy chhe). māṭe mokṣhārthī puruṣhe agnānachetanāno pralay karavā māṭe sakaḷ karmanā sanyāsanī (tyāganī) bhāvanāne tathā sakaḷ karmaphaḷanā sanyāsanī bhāvanāne nachāvīne, svabhāvabhūt evī bhagavatī gnānachetanāne ja ekane sadāy nachāvavī.

temān pratham, sakaḷ karmanā sanyāsanī bhāvanāne nachāve chheḥ- (tyān pratham, kāvya kahe chheḥ-) shlokārthaḥ–

[त्रिकालविषयं] traṇe kāḷanā (arthāt atīt, vartamān ane

anāgat kāḷ sambandhī) [सर्व कर्म] samasta karmane [कृत–कारित–अनुमननैः] kr̥ut- kārit-anumodanāthī ane [मनः– वचन–कायैः] man-vachan-kāyāthī [परिहृत्य] tyāgīne [परमं नैष्कर्म्यम् अवलम्बे] hun param naiṣhkarmyane (-utkr̥uṣhṭa niṣhkarma avasthāne) avalambun chhun.


PDF/HTML Page 3542 of 4199
single page version

(e pramāṇe, sarva karmano tyāg karanār gnānī pratignā kare chhe.) 22p.

(have ṭīkāmān pratham, pratikramaṇ-kalpa arthāt pratikramaṇano vidhi kahe chheḥ-) (pratikramaṇ karanār kahe chhe keḥ) je men (pūrve karma) karyun, karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun, manathī, vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. (karma karavun, karāvavun ane anya karanārane anumodavun te sansāranun bīj chhe em jāṇīne te duṣhkr̥ut pratye heyabuddhi āvī tyāre jīve tenā pratyenun mamatva chhoḍayun, te ja tenun mithyā karavun chhe). 1.

je men (pūrve karma) karyun, karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun, manathī tathā vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 2. je men (pūrve) karyun, karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun, manathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 3. je men (pūrve) karyun, karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun, vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 4.

je men (pūrve) karyun, karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun, manathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. pa. je men (pūrve) karyun, karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun, vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 6. je men (pūrve) karyun, karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun, kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 7.

je men (pūrve) karyun ane karāvyun manathī, vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 8. je men (pūrve) karyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun manathī, vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 9. je men (pūrve) karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun manathī, vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 10.

je men (pūrve) karyun ane karāvyun manathī tathā vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 11. je men (pūrve) karyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun manathī tathā vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 12. je men (pūrve) karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun manathī tathā vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 13. je men (pūrve) karyun ane karāvyun manathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 14. je men (pūrve) karyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun manathī tathā kāyathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 1p. je men (pūrve) karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun manathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 16.


PDF/HTML Page 3543 of 4199
single page version

je men (pūrve) karyun ane karāvyun vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 17. je men (pūrve) karyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 18. je men (pūrve) karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 19.

je men (pūrve) karyun ane karāvyun manathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 20. je men (pūrve) karyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun manathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 21. je men (pūrve) karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun manathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 22. je men (pūrve) karyun ane karāvyun vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 23. je men (pūrve) karyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 24. je men (pūrve) karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 2p. je men (pūrve) karyun ane karāvyun kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 26. je men (pūrve) karyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 27. je men (pūrve) karāvyun ane anya karato hoy tenun anumodan karyun kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 28.

je men (pūrve) karyun manathī, vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 29. je men (pūrve) karāvyun manathī, vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 30. je men anya karato hoy tenun anumodan karyun manathī, vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 31.

je men (pūrve) karyun manathī tathā vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 32. je men (pūrve) karāvyun manathī tathā vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 33. je men (pūrve) anya karato hoy tenun anumodan karyun manathī tathā vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 34. je men (pūrve) karyun manathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 3p. je men (pūrve) karāvyun manathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 36. je men (pūrve) anya karato hoy tenun anumodan karyun manathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 37. je men (pūrve) karyun vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 38. je men (pūrve) karāvyun vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 39. je men (pūrve) anya karato hoy tenun anumodan karyun vachanathī tathā kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 40.

je men (pūrve) karyun manathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 41. je men (pūrve) karāvyun manathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 42. je men (pūrve) anya karato hoy


PDF/HTML Page 3544 of 4199
single page version

tenun anumodan karyun manathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 43. je men (pūrve) karyun vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 44. je men (pūrve) karāvyun vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 4p. je men (pūrve) anya karato hoy tenun anumodan karyun vachanathī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 46. je men (pūrve) karyun kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 47. je men (pūrve) karāvyun kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 48. je men (pūrve) anya karato hoy tenun anumodan karyun kāyāthī, te mārun duṣhkr̥ut mithyā ho. 49.

(ā 49 bhaṅgonī andar, pahelā bhaṅgamān kr̥ut, kārit, anumodanā-e traṇe līdhān ane tenā par man, vachan, kāyā-e traṇe lagāvyān. e rīte banelā ā ek bhaṅgane * ‘33’ nī samasyāthī-sañgnāthī-oḷakhī shakāy. 2 thī 4 sudhīnā bhaṅgomān kr̥ut, kārit, anumodanā traṇe laīne tenā par man, vachan, kāyāmānthī babbe lagāvyān. e rīte banelā ā traṇ bhaṅgone, ‘32’ nī sañgnāthī oḷakhī shakāy. pa thī 7 sudhīnā bhaṅgomān kr̥ut, kārit, anumodanā traṇe laīne tenā par man, vachan, kāyāmānthī ekek lagāvyun. ā traṇ bhaṅgone ‘31’ nī sañgnāthī oḷakhī shakāy. 8 thī 10 sudhīnā bhaṅgomān kr̥ut, kārit, anumodanāmānthī babbe laīne temanā par man, vachan, kāyā traṇe lagāvyān. ā traṇ bhaṅgone ‘23’ nī sañgnāvāḷā bhaṅgo tarīke oḷakhī shakāy. 11 thī 19 sudhīnā bhaṅgomān kr̥ut, kārit, anumodanāmānthī babbe laīne temanā par man, vachan, kāyāmānthī babbe lagāvyān. ā nav bhaṅgone ‘22’ nī sañgnāthī oḷakhī shakāy. 20 thī 28 sudhīnā bhaṅgomān kr̥ut, kārit, anumodanāmānthī babbe laīne temanā par man, vachan, kāyāmānthī ekek lagāvyun. ā nav bhaṅgone ‘21’ nī sañgnāvāḷā bhaṅgo tarīke oḷakhī shakāy. 29 thī 31 sudhīnā bhaṅgomān kr̥ut, kārit, anumodanāmānthī ekek laīne temanā par man, vachan, kāyā traṇe lagāvyān. ā traṇ bhaṅgone ‘13’ nī sañgnāthī oḷakhī shakāy. 32 thī 40 sudhīnā bhaṅgomān kr̥ut, kārit, anumodanāmānthī ekek laīne temanā par man, vachan, kāyāmānthī babbe lagāvyān. ā nav bhaṅgone ‘12’ nī sañgnāthī oḷakhī shakāy. 41 thī 49 sudhīnā bhaṅgomān kr̥ut, kārit, anumodanāmānthī ekek laīne temanā par man, vachan, kāyāmānthī ekek lagāvyun. ā nav bhaṅgone ‘11’ nī sañgnāthī oḷakhī shakāy. badhā maḷīne 49 bhaṅg thayā.) _________________________________________________________________ * kr̥ut, kārit, anumodanā-e traṇe līdhān te batāvavā pratham ‘3’ no āṅkaḍo mūkavo, ane pachhī

man, vachan, kāyā-e traṇe līdhān te batāvavā tenī pāse bījo ‘3’ no āṅkaḍo mūkavo. ā rīte
‘33’ nī samasyā thaī.

* kr̥ut, kārit, anumodanā traṇe līdhān te batāvavā pratham ‘3’ no āṅkaḍo mūkavo; ane pachhī man,

vachan, kāyāmānthī be līdhān te batāvavā ‘3’ nī pāse ‘2’ no āṅkaḍo mūkavo. e rīte ‘32’
nī sañgnā thaī.

PDF/HTML Page 3545 of 4199
single page version

(आर्या)
मोहाद्यदहमकार्षं समस्तमपि कर्म तत्प्रतिक्रम्य ।
आत्मनि चैतन्यात्मनि निष्कर्मणि नित्यमात्मना वर्ते।। २२६।।

have ā kathananā kaḷasharūpe kāvya kahe chheḥ-

shlokārthaḥ– [यद् अहम् मोहात् अकार्षम्] je men mohathī arthāt agnānathī (bhūt kāḷamān) karma karyān, [तत् समस्तम् अपि कर्म प्रतिक्रम्य] te samasta karmane pratikramīne [निष्कर्मणि चैतन्य–आत्मनि आत्मनि आत्मना नित्यम् वर्ते] hun niṣhkarma (arthāt sarva karmothī rahit) chaitanyasvarūp ātmāmān ātmāthī ja (-potāthī ja-) nirantar vartun chhun (em gnānī anubhav kare chhe).

bhāvārthaḥ– bhūtakāḷamān karelā karmane 49 bhaṅgapūrvak mithyā karanārun pratikramaṇ karīne gnānī gnānasvarūp ātmāmān līn thaīne nirantar chaitanyasvarūp ātmāno anubhav kare, tenun ā vidhān (vidhi) chhe. ‘mithyā’ kahevānun prayojan ā pramāṇe chheḥ- jevī rīte, koīe pahelān dhan kamāīne gharamān rākhyun hatun; pachhī tenā pratye mamatva chhoḍayun tyāre tene bhogavavāno abhiprāy na rahyo; te vakhate, bhūt kāḷamān je dhan kamāyo hato te nahi kamāyā samān ja chhe; tevī rīte, jīve pahelān karma bāndhyun hatun; pachhī jyāre tene ahitarūp jāṇīne tenā pratye mamatva chhoḍayun ane tenā phaḷamān līn na thayo, tyāre bhūt kāḷamān je karma bāndhyun hatun te nahi bāndhyā samān mithyā ja chhe. 226.

ā rīte pratikramaṇ-kalpa (arthāt pratikramaṇano vidhi) samāpta thayo.

(have ṭīkāmān ālochanākalpa kahe chheḥ-)

hun (vartamānamān karma) karato nathī. karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 1.

hun (vartamānamān karma) karato nathī, karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī tathā vachanathī. 2. hun (vartamānamān) karato nathī, karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī tathā kāyāthī. 3. hun karato nathī, karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, vachanathī tathā kāyāthī 4.

hun karato nathī, karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī. pa. hun karato nathī, karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī,


PDF/HTML Page 3546 of 4199
single page version

vachanathī. 6. hun karato nathī, karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, kāyāthī. 7.

hun karato nathī, karāvato nathī, manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 8. hun karato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 9. hun karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 10.

hun karato nathī, karāvato nathī, manathī tathā vachanathī. 11. hun karato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī tathā vachanathī. 12. hun karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī tathā vachanathī. 13. hun karato nathī, karāvato nathī, manathī tathā kāyāthī. 14. hun karato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī tathā kāyāthī. 1p. hun karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī tathā kāyāthī. 16. hun karato nathī, karāvato nathī, vachanathī tathā kāyāthī. 17. hun karato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, vachanathī tathā kāyāthī. 18. hun karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, vachanathī tathā kāyāthī. 19.

hun karato nathī, karāvato nathī, manathī. 20. hun karato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī. 21. hun karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, manathī. 22. hun karato nathī, karāvato nathī, vachanathī. 23. hun karato nathī, anya karato hato tene anumodato nathī, vachanathī. 24. hun karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, vachanathī. 2p. hun karato nathī, karāvato nathī, kāyāthī. 26. hun karato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, kāyāthī. 27. hun karāvato nathī, anya karato hoy tene anumodato nathī, kāyāthī. 28.

hun karato nathī manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 29. hun karāvato nathī manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 30. hun anya karato hoy tene anumodato nathī manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 31.

hun karato nathī manathī tathā vachanathī. 32. hun karāvato nathī manathī tathā vachanathī. 33. hun anya karato hoy tene anumodato nathī manathī tathā vachanathī. 34. hun karato nathī manathī tathā kāyāthī. 3p. hun karāvato nathī manathī tathā kāyāthī. 36. hun anya karato hoy tene anumodato nathī manathī tathā kāyāthī. 37. hun karato nathī vachanathī tathā kāyāthī. 38. hun karāvato nathī vachanathī tathā kāyāthī. 39. hun anya karato hoy tene anumodato nathī vachanathī tathā kāyāthī. 40.

hun karato nathī manathī. 41. hun karāvato nathī manathī. 42. hun anya karato


PDF/HTML Page 3547 of 4199
single page version

(आर्या)
मोहविलासविजृम्भितमिदमुदयत्कर्म सकलमालोच्य ।
आत्मनि चैतन्यात्मनि निष्कर्मणि नित्यमात्मना वर्ते।। २२७।।

इत्यालोचनाकल्पः समाप्तः। hoy tene anumodato nathī manathī. 43. hun karato nathī vachanathī. 44. hun karāvato nathī vachanathī. 4p. hun anya karato hoy tene anumodato nathī vachanathī. 46. hun karato nathī kāyāthī. 47. hun karāvato nathī kāyāthī. 48. hun anya karato hoy tene anumodato nathī kāyāthī. 49. (ā rīte, pratikramaṇanā jevā ja ālochanāmān paṇ 49 bhaṅg kahyā.)

have ā kathananā kaḷasharūpe kāvya kahe chheḥ- shlokārthaḥ– (nishchayachāritrane aṅgīkār karanār kahe chhe ke-) [मोहविलासविजृम्भितम् इदम् उदयत् कर्म] mohanā vilāsathī phelāyelun je ā udayamān (udayamān āvatun) karma [सकलम् आलोच्य] te samastane ālochīne (-te sarva karmanī ālochanā karīne-) [निष्कर्मणि चैतन्य–आत्मनि आत्मनि आत्मना नित्यम् वर्ते] hun niṣhkarma (arthāt sarva karmothī rahit) chaitanyasvarūp ātmāmān ātmāthī ja (-potāthī ja-) nirantar vartun chhun.

bhāvārthaḥ– vartamān kāḷamān karmano uday āve tenā viṣhe gnānī em vichāre chhe ke-pūrve je karma bāndhyun hatun tenun ā kārya chhe, mārun to ā kārya nathī. hun āno kartā nathī, hun to shuddhachaitanyamātra ātmā chhun. tenī darshanagnānarūp pravr̥utti chhe. te darshanagnānarūp pravr̥uti vaḍe hun ā udayamān āvelā karmano dekhanār-jāṇanār chhun. mārā svarūpamān ja hun vartun chhun. āvun anubhavan karavun te ja nishchayachāritra chhe. 227.

ā rīte ālochanākalpa samāpta thayo. (have ṭīkāmān pratyākhyānakalpa arthāt pratyākhyānano vidhi kahe chheḥ- (pratyākhyān karanār kahe chhe keḥ-) hun (bhaviṣhyamān karma) karīsh nahi, karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 1.

hun (bhaviṣhyamān karma) karīsh nahi, karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī tathā vachanathī. 2. hun karīsh nahi, karāvīsh, nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī tathā kāyāthī. 3. hun karīsh nahi, karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, vachanathī tathā kāyāthī. 4.


PDF/HTML Page 3548 of 4199
single page version

hun karīsh nahi, karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī. pa. hun karīsh nahi, karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, vachanathī. 6. hun karīsh nahi, karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, kāyāthī. 7.

hun karīsh nahi, karāvīsh nahi, manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 8. hun karīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī, vachanathī tathā kāyāthī 9. hun karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 10.

hun karīsh nahi, karāvīsh nahi, manathī tathā vachanathī. 11. hun karīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī tathā vachanathī. 12. hun karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī tathā vachanathī. 13. hun karīsh nahi, karāvīsh nahi, manathī tathā kāyāthī. 14. hun karīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī tathā kāyāthī. 1p. hun karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī tathā kāyāthī. 16. hun karīsh nahi, karāvīsh nahi, vachanathī tathā kāyāthī. 17. hun karīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, vachanathī tathā kāyāthī. 18. hun karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, vachanathī tathā kāyāthī. 19.

hun karīsh nahi, karāvīsh nahi, manathī. 20. hun karīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī. 21. hun karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, manathī. 22. hun karīsh nahi, karāvīsh nahi, vachanathī. 23. hun karīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, vachanathī 24. hun karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, vachanathī. 2p. hun karīsh nahi, karāvīsh nahi, kāyāthī. 26. hun karīsh nahi, anya karatā hoy tene anumodīsh nahi, kāyāthī. 27. hun karāvīsh nahi, anya karato hoy tene anumodīsh nahi, kāyāthī. 28.

hun karīsh nahi manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 29. hun karāvīsh nahi manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 30. hun anya karato hoy tene anumodīsh nahi manathī, vachanathī tathā kāyāthī. 31.

hun karīsh nahi manathī tathā vachanathī. 32. hun karāvīsh nahi manathī tathā vachanathī. 33. hun anya karato hoy tene anumodīsh nahi manathī tathā vachanathī. 34 hun karīsh nahi manathī tathā kāyāthī. 3p. hun karāvīsh nahi manathī tathā kāyāthī. 36. hun anya karato hoy tene anumodīsh nahi manathī tathā kāyāthī. 37. hun karīsh nahi vachanathī tathā kāyāthī. 38. hun karāvīsh nahi vachanathī tathā kāyāthī 39. hun anya karato hoy tene anumodīsh nahi vachanathī tathā kāyāthī. 40.


PDF/HTML Page 3549 of 4199
single page version

(आर्या)
प्रत्याख्याय भविष्यत्कर्म समस्तं निरस्तसम्मोहः।
आत्मनि चैतन्यात्मनि निष्कर्मणि नित्यमात्मना वर्ते।। २२८।।

इति प्रत्याख्यानकल्पः समाप्तः।

hun karīsh nahi manathī. 41. hun karāvīsh nahi manathī. 42. hun anya karato hoy tene anumodīsh nahi manathī. 43. hun karīsh nahi vachanathī. 44. hun karāvīsh nahi vachanathī. 4p. hun anya karato hoy tene anumodīsh nahi vachanathī. 46. hun karīsh nahi kāyāthī. 47. hun karāvīsh nahi kāyāthī. 48. hun anya karato hoy tene anumodīsh nahi kāyāthī. 49. (ā rīte, pratikramaṇanā jevā ja pratyākhyānamān paṇ 49 bhaṅg kahyā.)

have ā arthanun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ- shlokārthaḥ– (pratyākhyān karanār gnānī kahe chhe ke-)

[भविष्यत् समस्तं कर्म

प्रत्याख्याय] bhaviṣhyanā samasta karmane pachakhīne (-tyāgīne), [निरस्त–सम्मोहः निष्कर्मणि चैतन्य–आत्मनि आत्मनि आत्मना नित्यम् वर्ते] jeno moh naṣhṭa thayo chhe evo hun niṣhkarma (arthāt sarva karmothī rahit) chaitanyasvarūp ātmāmān ātmāthī ja (-potāthī ja-) nirantar vartun chhun.

bhāvārthaḥ– nishchayachāritramān pratyākhyānanun vidhān evun chhe ke-samasta āgāmī karmothī rahit, chaitanyanī pravr̥uttirūp (potānā) shuddhopayogamān vartavun te pratyākhyān. tethī gnān āgāmī samasta karmonun pratyākhyān karīne potānā chaitanyasvarūpamān varte chhe.

ahīn tātparya ā pramāṇe jāṇavunḥ- vyavahārachāritramān to pratignāmān je doṣh lāge tenun pratikramaṇ, ālochanā tathā pratyākhyān hoy chhe. ahīn nishchayachāritranun pradhānapaṇe kathan hovāthī shuddhopayogathī viparīt sarva karmo ātmānā doṣhasvarūp chhe. te sarva karmachetanāsvarūp pariṇāmonun-traṇe kāḷanān karmonun-pratikramaṇ, ālochanā tathā pratyākhyān karīne gnānī sarva karmachetanāthī judā potānā shuddhopayogarūp ātmānān gnānashraddhān vaḍe ane temān sthir thavānā vidhān vaḍe niṣhpramād dashāne prāpta thaī, shreṇī chaḍī, kevaḷagnān upajāvavānī sanmukh thāy chhe. ā, gnānīnun kārya chhe. 228.

ā rīte pratyākhyānakalpa samāpta thayo. have sakaḷ karmanā sanyāsanī bhāvanāne nachāvavā viṣhenun kathan pūrṇa karatān, kaḷasharūp kāvya kaheḥ-


PDF/HTML Page 3550 of 4199
single page version

(उपजाति)
समस्तमित्येवमपास्य कर्म
त्रैकालिकं
शुद्धनयावलम्बी ।
विलीनमोहो रहितं विकारै–
श्चिन्मात्रमात्मानमथावलम्बे ।।
२२९।।

अथ सकलकर्मफलसंन्यासभावनां नाटयति–

(आर्या)
विगलन्तु कर्मविषतरुफलानि मम भुक्तिमन्तरेणैव ।
सञ्चेतयेऽहमचलं चैतन्यात्मानमात्मानम्।। २३०।।

shlokārthaḥ– (shuddhanayanun ālamban karanār kahe chhe ke-) [इति एवम्] pūrvokta rīte [त्रैकालिकं समस्तम् कर्म] traṇe kāḷanān samasta karmone [अपास्य] dūr karīne-chhoḍīne, [शुद्धनय–अवलम्बी] shuddhanayāvalambī (arthāt shuddhanayane avalambanār) ane [विलीन– मोहः] vilīnamoh (arthāt jenun mithyātva naṣhṭa thayun chhe) evo hun [अथ] have [विकारैः रहितं चिन्मात्रम् आत्मानम्] (sarva) vikārothī rahit chaitanyamātra ātmāne [अवलम्बे] avalambun chhun. 229.

have sakaḷ karmaphaḷanā sanyāsanī bhāvanāne nachāve chheḥ- (tyān pratham, te kathananā samuchchay-arthanun kāvya kahe chheḥ-) shlokārthaḥ– (samasta karmaphaḷanī sannyāsabhāvanā karanār kahe chhe ke-)

[कर्म–विष–

तरु–फलानि] karmarūpī viṣhavr̥ukṣhanān phaḷ [मम भुक्तिम् अन्तरेण एव] mārā bhogavyā vinā ja [विगलन्तु] kharī jāo; [अहम् चैतन्य–आत्मानम् आत्मानम् अचलं सञ्चेतये] hun (mārā) chaitanyasvarūp ātmāne nishchaḷapaṇe sañchetun chhun-anubhavun chhun.

bhāvārthaḥ– gnānī kahe chhe ke-je karma udayamān āve chhe tenā phaḷane hun gnātā-draṣhṭāpaṇe jāṇun-dekhun chhun, teno bhoktā thato nathī, māṭe mārā bhogavyā vinā ja te karma kharī jāo; hun mārā chaitanyasvarūp ātmāmān līn thayo thako teno dekhanār-jāṇanār ja houn.

ahīn eṭalun visheṣh jāṇavun ke-avirat, deshavirat tathā pramattasanyat dashāmān to āvun gnān-shraddhān ja pradhān chhe, ane jyāre jīv apramatta dashāne pāmīne shreṇī chaḍe chhe tyāre ā anubhav sākṣhāt hoy chhe. 230.

(have ṭīkāmān sakaḷ karmaphaḷanā sanyāsanī bhāvanāne nachāve chheḥ-)


PDF/HTML Page 3551 of 4199
single page version

hun (gnānī hovāthī) matignānāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun arthāt ekāgrapaṇe anubhavun chhun. (ahīn ‘chetavun’ eṭale anubhavavun, vedavun, bhogavavun. ‘san’ upasarga lāgavāthī, ‘sañchetavun’ eṭale ‘ekāgrapaṇe anubhavavun’ evo artha ahīn badhā pāṭhomān samajavo.) 1. hun shrut-gnānāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun-anubhavun chhun. 2. hun avadhignānāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 3. hun manaḥparyayagnānāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 4. hun kevaḷagnānāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. pa.

hun chakṣhurdarshanāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 6. hun achakṣhurdarshanāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 7. hun avadhidarshanāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 8. hun kevaḷadarshanāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 9. hun nidrādarshanāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 10. hun nidrānidrādarshanāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 11. hun prachalādarshanāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 12 hun prachalāprachalādarshanāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 13. hun styānagr̥uddhidarshanāvaraṇīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 14.

hun shātāvedanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 1p. hun ashātāvedanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 16.

hun samyaktvamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 17. hun mithyātvamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 18. hun samyaktvamithyātvamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 19. hun anantānubandhikrodhakaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 20. hun apratyākhyānāvaraṇīyakrodhakaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 21. hu pratyākhyānāvaraṇīyakrodhakaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 22. hun sañjvalanakrodhakaṣhāyavedanīy-


PDF/HTML Page 3552 of 4199
single page version

mohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 23. hun anantānubandhimānakaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 24. hun apratyākhyānāvaraṇīyamānakaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 2p. hun pratyākhyānāvaraṇīyamānakaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 26. hun sañjvalanamānakaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 27. hun anantānubandhimāyākaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 28. hun apratyākhyānāvaraṇīyamāyākaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 29. hun pratyākhyānāvaraṇīyamāyākaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 30 hun sañjvalanamāyākaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 31. hun anantānubandhilobhakaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 32. hun apratyākhyānāvaraṇīyalobhakaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 33. hun pratyākhyānāvaraṇīyalobhakaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 34. hun sañjvalanalobhakaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 3p. hun hāsyanokaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 36. hun ratinokaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 37. hun aratinokaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 38. hun shokanokaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 39. hun bhayanokaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 40. hun jugupsānokaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 41. hun strīvedanokaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 42. hun puruṣhavedanokaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 43. hun napunsakavedanokaṣhāyavedanīyamohanīyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 44.

hun narak-āyukarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 4p. hun tiryañch-āyukarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 46. hun manuṣhya-āyukarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne


PDF/HTML Page 3553 of 4199
single page version

hun narakagatināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 49. hun tiryañchagatināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. pa0. hun manuṣhyagatināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. pa1. hun devagatināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. pa2. hun ekendriyajātināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. pa3. hun dvīndriyajātināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. pa4. hun trīndriyajātināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. pap. hun chaturindriyajātināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. pa6. hun pañchendriyajātināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. pa7. hun audārikasharīranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. pa8. hun vaikriyikasharīranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. pa9. hun āhārakasharīranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 60. hun taijasasharīranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 61. hun kārmaṇasharīranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun 62. hun audārikasharīr- aṅgopāṅganāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 63. hun vaikriyikasharīr-aṅgopāṅganāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 64. hun āhārakasharīraaṅgopāṅganāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 6p. hun audārikasharīrabandhananāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 66. hun vaikriyikasharīrabandhananāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 67. hun āhārakasharīrabandhananāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 68. hun taijasasharīrabandhananāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 69. hun kārmaṇasharīrabandhananāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 70. hun audārikasharīrasaṅghātanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 71. hun vaikriyikasharīrasaṅghātanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 72. hun āhārakasharīrasaṅghātanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 73. hun taijasasharīrasaṅghātanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 74. hun kārmaṇasharīr-


saṅghātanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 7p. hun samachaturasrasansthānanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 76. hun nyagrodhaparimaṇḍalasansthānanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 77. hun sātikasansthānanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 78. hun kubjakasansthānanākarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 79. hun vāmanasansthānanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 80. hun huṇḍakasansthānanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 81. hun vajrarṣhabhanārāchasanhanananāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 82. hun vajranārāchasanhanananāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 83. hun nārāchasanhanananāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 84. hun ardhanārāchasanhanananāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 8p. hun kīlikāsanhanananāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 86. hun asamprāptāsr̥upāṭikāsanhanananāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 87. hun snigdhasparshanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 88. hun rūkṣhasparshanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 89. hun shītasparshanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 90. hun uṣhṇasparshanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 91. hun gurusparshanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun 92. hun laghusparshanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 93. hun mr̥udusparshanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 94. hun karkashasparshanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 9p. hun madhurarasanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 96. hun āmlarasanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 97. hun tiktarasanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 98. hun kaṭukarasanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 99. hun kaṣhāyarasanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 100. hun surabhigandhanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhan. 101. hun asurabhigandhanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 102. hun shuklavarṇanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne



ja sañchetun chhun. 103. hun raktavarṇanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 104. hun pītavarṇanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 10p. hun haritavarṇanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 106. hun kr̥iṣhṇavarṇanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 107. hun narakagatyānupūrvīnāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 108. hun tiryañchagatyānupūrvīnāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun 109. hun manuṣhyagatyānupūrvīnāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 110. hun devagatyānupūrvīnāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 111. hun nirmāṇanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 112. hun agurulaghunāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 113. hun upaghātanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 114. hun paraghātanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 11p. hun ātapanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 116. hun udyotanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 117. hun uchchhvāsanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 118. hun prashastavihāyogatināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 119. hun aprashastavihāyogatināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 120. hun sādhāraṇasharīranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 121. hun pratyekasharīranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 122. hun sthāvaranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 123. hun trasanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 124. hun subhaganāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 12p. hun durbhaganāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 126. hun susvaranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 127. hun duḥsvaranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 128. hun shubhanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 129. hun ashubhanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 130. hun sūkṣhmasharīranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 131. hun bādarasharīranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 132. hun paryāptanāmakarmanā phaḷane

PDF/HTML Page 3556 of 4199
single page version

nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 133. hun aparyāptanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 134. hun sthiranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 13p. hun asthiranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 136. hun ādeyanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 137. hun anādeyanāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 138. hun yashaḥkīrtināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 139. hun ayashaḥkīrtināmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 140. hun tīrthaṅkaranāmakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 141.

hun uchchagotrakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 142. hun nīchagotrakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 143.

hun dānāntarāyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 144. hun lābhāntarāyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 14p. hun bhogāntarāyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 146. hun upabhogāntarāyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 147. hun vīryāntarāyakarmanā phaḷane nathī bhogavato, chaitanyasvarūp ātmāne ja sañchetun chhun. 148. (ā pramāṇe gnānī sakaḷ karmonā phaḷanā sanyāsanī bhāvanā kare chhe).

(ahīn bhāvanā eṭale vāramvār chintavan karīne upayogano abhyās karavo te. jyāre jīv samyagdraṣhṭi-gnānī thāy chhe tyāre tene gnān-shraddhān to thayun ja ke ‘hun shuddhanaye samasta karmathī ane karmanā phaḷathī rahit chhun’ . parantu pūrve bāndhelān karma udayamān āve temanāthī thatā bhāvonun kartāpaṇun chhoḍīne, traṇe kāḷ sambandhī ogaṇapachās ogaṇapachās bhaṅgo vaḍe karmachetanānā tyāganī bhāvanā karīne tathā sarva karmanun phaḷ bhogavavānā tyāganī bhāvanā karīne, ek chaitanyasvarūp ātmāne ja bhogavavānun bākī rahyun. avirat, deshavirat ane pramatta avasthāvāḷā jīvane gnānashraddhānamān nirantar e bhāvanā to chhe ja; ane jyāre jīv apramatta dashā prāpta karīne ekāgra chittathī dhyān kare, kevaḷ chaitanyamātra ātmāmān upayog lagāve ane shuddhopayogarūp thāy, tyāre nishchayachāritrarūp shuddhopayogabhāvathī shreṇī chaḍīne kevaḷagnān upajāve chhe. te vakhate e bhāvanānun phaḷ je karmachetanāthī ane karmaphaḷachetanāthī rahit sākṣhāt gnānachetanārūp


PDF/HTML Page 3557 of 4199
single page version

(वसन्ततिलका)
निःशेषकर्मफलसंन्यसनान्ममैवं
सर्वक्रियान्तरविहारनिवृत्तवृत्तेः ।
चैतन्यलक्ष्म भजतो भृशमात्मतत्त्वं
कालावलीयमचलस्य वहत्वनन्ता।। २३१।।

pariṇaman te thāy chhe. pachhī ātmā anant kāḷ sudhī gnānachetanārūp ja raheto thako paramānandamān magna rahe chhe.)

have ā ja arthanun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ- shlokārthaḥ– (sakaḷ karmonā phaḷano tyāg karīne gnānachetanānī bhāvanā karanār gnānī kahe chhe keḥ) [एवं] pūrvokta rīte [निःशेष–कर्म–फलं–संन्यसनात्] samasta karmanā phaḷano sannyās karavāthī [चैतन्य–लक्ष्म आत्मतत्त्वं भृशम् भजतः सर्व–क्रियान्तर– विहार–निवृत्त–वृत्तेः] hun chaitanya jenun lakṣhaṇ chhe evā ātmatattvane atishayapaṇe bhogavun chhun ane te sivāyanī anya sarva kriyāmān vihārathī mārī vr̥utti nivr̥utta chhe (arthāt ātmatattvanā bhogavaṭā sivāyanī anya je upayoganī kriyā-vibhāvarūp kriyā-temān mārī pariṇati vihār karatī nathī-pravartatī nathī); [अचलस्य मम] em ātmatattvanā bhogavaṭāmān achaḷ evā mane, [इयम् काल–आवली] ā kāḷanī āvalī ke je [अनंता] pravāharūpe anant chhe te, [वहतु] ātmatattvanā bhogavaṭāmān ja vaho-jāo. (upayoganī pravr̥utti anyamān kadī paṇ na jāo.)

bhāvārthaḥ– āvī bhāvanā karanār gnānī evo tr̥upta thayo chhe ke jāṇe bhāvanā karatān sākṣhāt kevaḷī ja thayo hoy; tethī te anant kāḷ sudhī evo ja rahevānun chāhe chhe. ane te yogya ja chhe; kāraṇ ke ā ja bhāvanāthī kevaḷī thavāy chhe. kevaḷagnān ūpajavāno paramārtha upāy ā ja chhe. bāhya vyavahārachāritra chhe te ānā ja sādhanarūp chhe; ane ānā vinā vyavahārachāritra shubhakarmane bāndhe chhe, mokṣhano upāy nathī. 231.

pharī kāvya kahe chheḥ- shlokārthaḥ– [पूर्व–भाव–कृत–कर्म–विषद्रुमाणां फलानि यः न भुंक्ते] pūrve agnānabhāvathī karelān je karma te karmarūpī viṣhavr̥ukṣhonān phaḷane je puruṣh (teno svāmī thaīne) bhogavato nathī ane [खलु स्वतः एव तृप्तः] kharekhar potāthī ja (- ātmasvarūpathī ja) tr̥upta chhe, [सः आपात–काल–रमणीयम् उदर्क–रम्यम् निष्कर्म– शर्ममयम् दशान्तरम् एति] te puruṣh, je vartamān kāḷe ramaṇīy chhe ane bhaviṣhyamān paṇ jenun phaḷ ramaṇīy chhe.


PDF/HTML Page 3558 of 4199
single page version

(वसन्ततिलका)
यः पूर्वभावकृतकर्मविषद्रुमाणां
भुंक्ते फलानि न खलु स्वत एव तृप्तः ।
आपातकालरमणीयमुदर्करम्यं
निष्कर्मशर्ममयमेति दशान्तरं सः।।
२३२।।
(स्रग्धरा)
अत्यन्तं भावयित्वा विरतिमविरतं कर्मणस्तत्फलाच्च
प्रस्पष्टं नाटयित्वा प्रलयनमखिलाज्ञानसञ्चेतनायाः ।
पूर्ण कृत्वा स्वभावं स्वरसपरिगतं ज्ञानसञ्चेतनां स्वां
सानन्दं नाटयन्तः प्रशमरसमितः सर्वकालं पिबन्तु।। २३३।।

evī niṣhkarma-sukhamay dashāntarane pāme chhe (arthāt je pūrve sansār-avasthāmān kadī thaī nahotī evī judā prakāranī karmarahit svādhīn sukhamay dashāne pāme chhe).

bhāvārthaḥ– gnānachetanānī bhāvanānun ā phaḷ chhe. te bhāvanāthī jīv atyant tr̥upta rahe chhe-anya tr̥uṣhṇā rahetī nathī, ane bhaviṣhyamān kevaḷagnān upajāvī sarva karmathī rahit mokṣha-avasthāne pāme chhe. 232.

‘pūrvokta rīte karmachetanā ane karmaphaḷachetanānā tyāganī bhāvanā karīne agnānachetanānā pralayane pragaṭ rīte nachāvīne, potānā svabhāvane pūrṇa karīne, gnānachetanāne nachāvatā thakā gnānī jano sadākāḷ ānandarūp raho’ -evā upadeshanun kāvya have kahe chheḥ-

shlokārthaḥ– [अविरतं कर्मणः तत्फलात् च विरतिम् अत्यन्तं भावयित्वा] gnānī jano, aviratapaṇe karmathī ane karmanā phaḷathī viratine atyant bhāvīne (arthāt karma ane karmaphaḷ pratye atyant viraktabhāvane nirantar bhāvīne), [अखिल–अज्ञान–सञ्चेतनायाः प्रलयनम् प्रस्पष्टं नाटयित्वा] (e rīte) samasta agnānachetanānā nāshane spaṣhṭapaṇe nachāvīne, [स्व–रस–परिगतं स्वभावं पूर्णं कृत्वा] nijarasathī prāpta potānā svabhāvane pūrṇa karīne, [स्वां ज्ञानसञ्चेतनां सानन्दं नाटयन्तः इतः सर्व–कालं प्रशम–रसम् पिबन्तु] potānī gnānachetanāne ānandapūrvak nachāvatā thakā havethī sadākāḷ prashamarasane pīo (arthāt karmanā abhāvarūp ātmik rasane-amr̥utarasane-atyārathī māṇḍīne anant kāḷ paryant pīo. ām gnānījanone preraṇā chhe).

bhāvārthaḥ– pahelān to traṇe kāḷ sambandhī karmanā kartāpaṇārūp karmachetanānā


PDF/HTML Page 3559 of 4199
single page version

(वंशस्थ)
इतः पदार्थप्रथनावगुण्ठनाद्–
विना कृतेरेकमनाकुलं ज्वलत् ।
समस्तवस्तुव्यतिरेकनिश्चयाद्–
विवेचितं ज्ञानमिहावतिष्ठते।। २३४।।

tyāganī bhāvanā (49 bhaṅgapūrvak) karāvī. pachhī 148 karmaprakr̥itinā udayarūp karmaphaḷanā tyāganī bhāvanā karāvī. e rīte agnānachetanāno pralay karāvīne gnānachetanāmān pravartavāno upadesh karyo chhe. e gnānachetanā sadā ānandarūp-potānā svabhāvanā anubhavarūp-chhe. tene gnānījano sadrā bhogavo-em shrī guruono upadesh chhe. 233.

ā sarvavishuddhagnān adhikār chhe, tethī gnānane kartābhoktāpaṇāthī bhinna batāvyun; havenī gāthāomān anya dravyo ane anya dravyonā bhāvothī gnānane bhinna batāvashe. te gāthāonī sūchanārūp kāvya pratham kahe chheḥ-

shlokārthaḥ– [इतः इह] ahīnthī have (ā sarvavishuddhagnān adhikāramān havenī gāthāomān em kahe chhe ke-) [समस्त–वस्तु–व्यतिरेक–निश्चयात् विवेचितं ज्ञानम्] samasta vastuothī bhinnapaṇānā nishchay vaḍe judun karavāmān āvelun gnān, [पदार्थ– प्रथन–अवगुण्ठनात् कृतेः विना] padārthanā vistār sāthe gūnthāvāthī (-anek padārtho sāthe, gneyagnānasambandhane līdhe, ek jevun dekhāvāthī) utpanna thatī (-anek prakāranī) kriyā tenāthī rahit [एकम् अनाकुलं ज्वलत्] ek gnānakriyāmātra, anākuḷ (-sarva ākuḷatāthī rahit) ane dedīpyamān vartatun thakun, [अवतिष्ठते] nishchaḷ rahe chhe.

bhāvārthaḥ– havenī gāthāomān gnānane spaṣhṭa rīte sarva vastuothī bhinna batāve chhe. 234.

*
samayasār gāthā 387 thī 389ḥ mathāḷu

have ā kathanane gāthā dvārā kahe chhe.

* gāthā 387 thī 389ḥ ṭīkā uparanun pravachan *

‘gnānathī anyamān (-gnān sivāy anya bhāvomān) em chetavun (anubhavavun) ke “ā hun chhun,” te agnānachetanā chhe. te be prakāre chhe-karmachetanā ane karmaphaḷachetanā.’


PDF/HTML Page 3560 of 4199
single page version

ahāhā......! shun ṭīkā chhe! ātmā gnānasvarūpī shītaḷ shītaḷ shāntasvabhāvathī bharelo chaitanyachandra jinachandra prabhu chhe. ahīn kahe chhe- enāthī arthāt gnānasvabhāvathī anya bhāvomān em anubhavavun ke ‘ā hun chhun’ e agnānachetanā chhe. āvī chokhkhī vāt chhe bāpā! ‘anya bhāvo’ eṭale shun? ke ā paryāyamān thatā puṇya-pāpanā shubhāshubh bhāv ane enun phaḷ bandh ane sanyog e badhā anya bhāvo chhe; ane emān ‘ā hun chhun’ em chetavun te agnānachetanā chhe em kahe chhe. bhāī! dayā, dān, vratādinā pariṇām te shubhabhāv puṇyatattva chhe, ne temān ‘ā hun chhun’ em chetavun te agnān-chetanā chhe. ahīn ‘gnānathī anya’ kahyun tyān ‘gnān’ shabde ātmā samajavo.

bhāī! shubh ne ashubh bhāv badhā bhagavān ātmāthī anya chhe, judā chhe. temān ‘ā hun chhun’ em anubhavavun te agnānachetanā chhe. agnānachetanā eṭale shun? ke agnānane chetanārī -agnānamān jāgrat thayelī chetanā, arthāt svarūpane chetavā prati āndhaḷī evī chetanā. are bhāī! chāhe tun hajāro rāṇīo chhoḍīne vanavāsī nagna digambar sādhu thayo ho, paṇ e vratādinā rāgane ‘ā hun chhun, ā mane ṭhīk chhe, bhalā chhe’ em jo tun anubhave chhe to bāpu e agnānachetanā chhe, mithyādarshan chhe. samajāṇun kāī....? bahu thoḍā shabdomān khūb gambhīr vāt karī chhe!

ātmā sachchidānand prabhu shāshvat gnān ane ānandanī mūrti chhe. tene ‘hun chhun’ em nahi anubhavatān enāthī anya viruddha je shubhāshubh bhāv temān ‘ā hun chhun’ em anubhavavun te agnānachetanā chhe ane te be prakāre chhe- karmachetanā ane karmaphaḷachetanā. have kahe chhe- ‘temān, gnānathī anyamān (arthāt gnān sivāy anya bhāvomān) em chetavun ke “āne hun karun chhun,” te karmachetanā chhe; ane gnānathī anyamān em chetavun ke “āne hun bhogavun chhun,” te karmaphaḷachetanā chhe. (em be prakāre agnān chetanā chhe.)

juo, shun kahyun? bhagavān ātmā sivāy anya je puṇya-pāpanā vikārī bhāv tene hun karun chhun em je māne-anubhave chhe te karmachetanā chhe. ahīn karma shabde jaḍ pudgalakarmanī vāt nathī. ahīn to bhāvakarma je shubhāshubh bhāv te mārun kārya nām karma chhe, hun ene karun chhun -em je māne chhe te karmachetanā chhe em vāt chhe. karmachetanā kaho ke kāryachetanā kaho -ek vāt chhe. rāgarūpī kāryamān chetāī gayo chhe ne? paranā kāryanī ahīn vāt nathī, kemake paranān kārya te karī shakato nathī; parane to te sparsha suddhān karī shakato nathī.

vaḷī gnānathī-ātmāthī anya je shubhāshubh bhāv-vikārī bhāv tene hun bhogavun chhun em māne-anubhave te karmaphaḷachetanā chhe. vikāramān harakh-shokanun vedan kare te karmaphaḷachetanā chhe. em be prakāre agnānachetanā chhe. have kahe chhe -