PDF/HTML Page 3521 of 4199
single page version
ahāhā...! hun to shuddha chaitanyasvarūp bhagavān chhun em nij chaitanyasattāno je andar svāmī thayo te bhale bahār rājapāṭamān paḍayo hoy, chhatān gnānachetanāno tene nirantar sadbhāv chhe. pūrṇa vītarāg na thāy tyān sudhī tene dayā, dān, pūjā ādinā ne rājakājanā bhāv āve te karmachetanā chhe. chhatān gnānachetanāne mukhya gaṇī, karmachetanāne gauṇ karī te nathī em kahevāmān āvyun chhe. samakitīne (puṇya-pāpanun) pariṇaman chhe, paṇ enun svāmitva nathī. bahāramān kyāy kartā-bhoktāpaṇānī buddhi karato nathī. āvī vāt!
are bhāī! chāragati ne chorāsīnā avatāramān rajhaḷī-rajhaḷīne ten pārāvār duḥkh bhogavyān chhe. tārā duḥkhanī shun vāt karīe? e duḥkhanā jonārāone āṅkhamān ānsu āvī jāy evā narak-nigodanān akathya duḥkh ten mithyā-shraddhānanā phaḷamān bhogavyān chhe. e mithyāshraddhān chhūṭīne samyak shraddhān thāy e mahā alaukik chīj chhe. ane pāñchame, chhaṭhṭhe guṇasthāne to or koī ānandanī alaukik dashā pragaṭ thāy chhe. gnātā-draṣhṭāpaṇānī sahaj adbhut udāsīn avasthā tene pragaṭ thaī hoy chhe. aho! e kevī antaradashā!
have kahe chhe- ‘atīt karma pratye mamatva chhoḍe te ātmā pratikramaṇ chhe, anāgat karma na karavānī pratignā kare (arthāt je bhāvothī āgāmī karma bandhāy te bhāvonun mamatva chhoḍe) te ātmā pratyākhyān chhe ane udayamān āvelā vartamān karmanun mamatva chhoḍe te ātmā ālochanā chhe; sadāy āvān pratikramaṇ, pratyākhyān ane ālochanāpūrvak vartato ātmā chāritra chhe.
-āvun chāritranun vidhān havenī gāthāomān kahe chheḥ- juo, bhūtakāḷanā puṇya-pāpanā bhāvanun mamatva chhoḍe te ātmā pratikramaṇ chhe. shun kīdhun? dayā, dān ādi je shubh ke ashubh vikalpa chhe tenāthī pāchho pharīne andar svarūpamān ṭharī jāy te ātmā pratikramaṇ chhe. hun to ek gnātā-draṣhṭā ātamarām-em antar ekāgra thaī svarūpamān līn thaī ramaṇatā kare tene pratikramaṇ kahīe aho! āvun ek samayanun pratikramaṇ janma-maraṇano ant karanārun chhe. anant anant bhūtakāḷ vītī gayo temān je puṇya-pāpanā bhāv thayā tenān pratyenun mamatva chhoḍe ke-te bhāv hun nahi, hun to gnānānand sahajānandasvarūp prabhu chhun-em jāṇī temān ja antarlīn rame tene bhagavān jinendradeve pratikramaṇ kahyun chhe.
bhaviṣhyanān karma na karavānī pratignā karavī enun nām pratyākhyān eṭale pachakhāṇ chhe. dayā, dān, vrat, bhakti ādi shubhabhāv tathā hinsā, jūṭh, chorī ityādi ashubhabhāv karavā nahi evī pratignā karīne potānā svarūpamān ramavun tenun nām pratyākhyān chhe.
PDF/HTML Page 3522 of 4199
single page version
bhaviṣhyanān shubhāshubh karma mane na joīe, māre to ek svarūpamān ja ṭharavun chhe-em pratignā karīne potānā svarūpamān līnatā-ramaṇatā kare tene pratyākhyān kahe chhe.
vartamānamān udayamān āvelun je karma tenun je mamatva chhoḍe chhe te ātmā ālochanā chhe. nij gnānānand-paramānandamay svarūpane jāṇīne temān ja līn thaī jāy te samvar chhe, ālochanā chhe. have āmān lokone lāge ke ā to badhī nishchayanī vāto chhe. hā, nishchayanī vāto chhe; paṇ nishchay eṭale satyārtha chhe. āvun nishchay chāritra hoy tyān pratikramaṇādino je shubhabhāv āve chhe tene vyavahār pratikramaṇādi kahīe, paṇ e chhe to puṇyabandhananun ja kāraṇ, e kāī mokṣhamārga nathī, ane ā je nishchay pratikramaṇādi chhe te samvar chhe, nirjarānun kāraṇ chhe ane te mokṣhano mārag chhe.
ā samyagdarshan uparānt chāritranī vāt chhe. svasvarūpamān ṭharī jāy tyāre tene puṇya-pāpanā bhāv chhūṭī jāy tene chāritra kahīe. bhūtakāḷanā puṇya-pāpathī chhūṭavun, bhaviṣhyanā puṇya-pāpathī chhūṭavun ane vartamān kāḷanā puṇya-pāpanā bhāvathī chhūṭavun ane nijānand svarūpamān līn-sthir thavun tene bhagavān chāritra kahe chhe.
sadāy āvān pratikramaṇ, pratyākhyān ane ālochanāpūrvak vartato ātmā chāritra chhe. āvā chāritranun vidhān havenī gāthāomān kahe chhe. āvun chāritra munirājone nirantar hoy chhe. pañchamahāvratanā pariṇām te chāritra-em nahi; svarūpanī ramaṇatā te chāritra, ane te munirājane nirantar hoy chhe. āvī vāt! samajāṇun kāī...?
PDF/HTML Page 3523 of 4199
single page version
तत्तो णियत्तदे अप्पयं तु जो सो पडिक्कमणं।। ३८३।।
कम्मं जं सुहमसुहं जम्हि य भावम्हि बज्झदि भविस्सं ।
तत्तो णियत्तदे जो सो पच्चक्खाणं हवदि चेदा।। ३८४।।
जं सुहमसुहमुदिण्णं संपडि य अणेयवित्थरविसेसं ।
तं दोसं जो चेददि सो खलु आलोयणं चेदा।। ३८५।।
णिच्चं पच्चक्खाणं कुव्वदि णिच्चं पडिक्कमदि जो य ।
णिच्चं आलोचेयदि सो हु चरित्तं हवदि चेदा।। ३८६।।
atīt karma pratye mamatva chhoḍe te ātmā pratikramaṇ chhe, anāgat karma na karavānī pratignā kare (arthāt je bhāvothī āgāmī karma bandhāy te bhāvonun mamatva chhoḍe) te ātmā pratyākhyān chhe ane udayamān āvelā vartamān karmanun mamatva chhoḍe te ātmā ālochanā chhe; sadāy āvān pratikramaṇ, pratyākhyān ane ālochanāpūrvak vartato ātmā chāritra chhe. -āvun chāritranun vidhān havenī gāthāomān kahe chheḥ-
tethī nivarte ātmane, te ātamā pratikramaṇ chhe; 383.
shubh ne ashubh bhāvī karam je bhāvamān bandhāy chhe,
tethī nivartan je kare, te ātamā pachakhāṇ chhe; 384.
shubh ne ashubh anekavidh chhe vartamāne udit je,
te doṣhane je chetato, te jīv ālochan khare. 38p.
pachakhāṇ nitya kare ane pratikramaṇ je nitye kare,
nitye kare ālochanā, te ātamā chāritra chhe. 386.
PDF/HTML Page 3524 of 4199
single page version
तस्मान्निवर्तते यः प्रत्याख्यानं भवति चेतयिता।। ३८४।।
यच्छुभमशुभमुदीर्ण सम्प्रति चानेकविस्तरविशेषम् ।
तं दोषं यः चेतयते स खल्वालोचनं चेतयिता।। ३८५।।
नित्यं प्रत्याख्यानं करोति नित्यं प्रतिक्रामति यश्च
gāthārthaḥ– [पूर्वकृतं] pūrve karelun [यत्] je [अनेकविस्तरविशेषम्] anek prakāranā vistāravāḷun [शुभाशुभम् कर्म] (gnānāvaraṇīyādi) shubhāshubh karma [तस्मात्] tenāthī [यः] je ātmā [आत्मानं तु] potāne [निवर्तयति] *nivartāve chhe, [सः] te ātmā [प्रतिक्रमणम्] pratikramaṇ chhe.
[भविष्यत्] bhaviṣhya kāḷanun [यत्] je [शुभम् अशुभम् कर्म] shubh-ashubh karma [यस्मिन् भावे च] te je bhāvamān [बध्यते] bandhāy chhe [तस्मात्] te bhāvathī [यः] je ātmā [निवर्तते] nivarte chhe, [सः चेतयिता] te ātmā [प्रत्याख्यानं भवति] pratyākhyān chhe.
[सम्प्रति च] vartamān kāḷe [उदीर्ण] udayamān āvelun [यत्] je [अनेकविस्तरविशेषम्] anek prakāranā vistāravāḷun [शुभम् अशुभम्] shubh-ashubh karma [तं दोषं] te doṣhane [यः] je ātmā [चेतयते] chete chhe-anubhave chhe-gnātābhāve jāṇī le chhe (arthāt tenun svāmitva-kartāpaṇun chhoḍe chhe), [सः चेतयिता] te ātmā [खलु] kharekhar [आलोचनम्] ālochanā chhe.
[यः] je [नित्यं] sadā [प्रत्याख्यानं करोति] pratyākhyān kare chhe, [नित्यं प्रतिक्रामति च] sadā pratikramaṇ kare chhe ane [नित्यम् आलोचयति] sadā ālochanā kare chhe, [सः चेतयिता] te ātmā [खलु] kharekhar [चरित्रं भवति] chāritra chhe.
ṭīkāḥ– je ātmā pudgalakarmanā vipākathī (udayathī) thatā bhāvothī potāne nivartāve chhe, te ātmā te bhāvonā kāraṇabhūt pūrvakarmane (bhūtakāḷanā karmane pratikramato thako pote ja pratikramaṇ chhe; te ja ātmā, te bhāvonā kāryabhūt uttarakarmane (bhaviṣhyakāḷanā karmane) pachakhato thako, pratyākhyān chhe; te ja ātmā, vartamān karmavipākane _________________________________________________________________ * nivartāvavun = pāchhā vāḷavun; aṭakāvavun; dūr rākhavun.
PDF/HTML Page 3525 of 4199
single page version
प्रकाशते ज्ञानमतीव शुद्धम्।
अज्ञानसञ्चेतनया तु धावन्
बोधस्य शुद्धिं निरुणद्धि बन्धः।। २२४।।
potāthī (ātmāthī) atyant bhedapūrvak anubhavato thako; ālochanā chhe. e rīte te ātmā sadā pratikramato (arthāt pratikramaṇ karato) thako, sadā pachakhato (arthāt pratyākhyān karato) thako ane sadā ālochato (arthāt ālochanā karato) thako, pūrvakarmanā kāryarūp ane uttarakarmanā kāraṇarūp bhāvothī atyant nivr̥utta thayo thako, vartamān karmavipākane potāthī (ātmāthī) atyant bhedapūrvak anubhavato thako, potāmān ja- gnānasvabhāvamān ja-nirantar charato (vicharato, ācharaṇ karato) hovāthī chāritra chhe (arthāt pote ja chāritrasvarūp chhe). ane chāritrasvarūp vartato thako potāne-gnānamātrane- chetato (anubhavato) hovāthī (te ātmā) pote ja gnānachetanā chhe, evo bhāv (āshay) chhe.
bhāvārthaḥ– chāritramān pratikramaṇ, pratyākhyān ane ālochanānun vidhān chhe. temān, pūrve lāgelā doṣhathī ātmāne nivartāvavo te pratikramaṇ chhe, bhaviṣhyamān doṣh lagāḍavāno tyāg karavo te pratyākhyān chhe ane vartamān doṣhathī ātmāne judo karavo te ālochanā chhe. ahīn to nishchayachāritrane pradhān karīne kathan chhe; māṭe nishchayathī vichāratān to, je ātmā traṇe kāḷanān karmothī potāne bhinna jāṇe chhe, shraddhe chhe ane anubhave chhe, te ātmā pote ja pratikramaṇ chhe, pote ja pratyākhyān chhe ane pote ja ālochanā chhe. em pratikramaṇasvarūp, pratyākhyānasvarūp ane ālochanāsvarūp ātmānun nirantar anubhavan te ja nishchayachāritra chhe. je ā nishchayachāritra, te ja gnānachetanā (arthāt gnānanun anubhavan) chhe. te ja gnānachetanāthī (arthāt gnānanā anubhavanathī) sākṣhāt gnānachetanāsvarūp kevaḷagnānamay ātmā pragaṭ thāy chhe.
have āgaḷanī gāthāonī sūchanārūp kāvya kahe chhe, jemān gnānachetanānun phaḷ ane agnānachetanānun (arthāt karmachetanānun ane karmaphaḷachetanānun) phaḷ pragaṭ kare chheḥ-
shlokārthaḥ– [नित्यं ज्ञानस्य सञ्चेतनया एव ज्ञानम् अतीव शुद्धम् प्रकाशते] nirantar gnānanī sañchetanāthī ja gnān atyant shuddha prakāshe chhe; [तु] ane [अज्ञानसञ्चेतनया] agnānanī sañchetanāthī [बन्धः धावन्] bandh doḍato thako [बोधस्य शुद्धिं निरुणद्धि] gnānanī shuddhatāne roke chhe-gnānanī shuddhatā thavā deto nathī.
PDF/HTML Page 3526 of 4199
single page version
bhāvārthaḥ– koī (vastu) pratye ekāgra thaīne teno ja anubhavarūp svād līdhā karavo te tenun sañchetan kahevāy. gnān pratye ja ekāgra upayukta thaīne tenā taraph ja chet rākhavī te gnānanun sañchetan arthāt gnānachetanā chhe. tenāthī gnān atyant shuddha thaīne prakāshe chhe arthāt kevaḷagnān ūpaje chhe. kevaḷagnān ūpajatān sampūrṇa gnānachetanā kahevāy chhe.
agnānarūp (arthāt karmarūp ane karmaphaḷarūp) upayogane karavo, tenā taraph ja (- karma ane karmaphaḷ taraph ja-) ekāgra thaī teno ja anubhav karavo, te agnānachetanā chhe. tenāthī karmano bandh thāy chhe, ke je bandh gnānanī shuddhatāne roke chhe. 224.
-āvun chāritranun vidhān havenī gāthāomān kahe chheḥ-
‘je ātmā pudgalakarmanā vipākathī (udayathī) thatā bhāvothī potāne nivartāve chhe, te ātmā te bhāvonā kāraṇabhūt pūrva karmane (bhūtakāḷanā karmane) pratikramato thako pote ja pratikramaṇ chhe;...’
juo, ahīn em siddha karavun chhe ke vartamān dayā, dān, vrat, bhakti ityādi je pariṇām thāy te doṣh chhe, te ātmānī dashā nathī. bahu ākarī vāt bāpā! paṇ ā satyārtha chhe. shun? ke chha kāyānā jīvonī rakṣhānā pariṇām ne pāñch mahāvrat pāḷavānā pariṇām thāy te doṣh chhe, guṇ nathī. e doṣhathī khasīne nij antarasvarūpamān- gnānānandasvarūpamān rame tene chāritra kahīe. have āvo vītarāgano anādino sanātan dharma chhe.
ahāhā...! bhagavān ātmā anant darshan, gnān, sukh, vīrya, svachchhatā, prakāsh ne vītarāganā svabhāvathī andar pūraṇ bharelo prabhu chhe. andar pūraṇ svabhāv na bharyo hoy to arihant ane siddhadashā pragaṭe kayānthī? paṇ ene ā besavun kaṭhaṇ paḍe chhe. andar vishvās āvavo e durlabh chīj chhe; ashakay nathī paṇ samyagdarshan thavun e durlabh to avashya chhe; kemake hun koṇ chhun? -eno eṇe koī di’ vichār ja karyo nathī.
ahīn kahe chhe-pudgalakarmanā vipākathī thatā bhāvothī je potāne nivartāve chhe. te ātmā pūrvakarmane pratikramaṇato thako pote je pratikramaṇ chhe. āṭh karma chhe te jaḍ māṭī dhūḷ chhe, raj chhe. logassamān āve chhe ne ke- ‘vihuyarayamalā’ -arthāt bhagavān
PDF/HTML Page 3527 of 4199
single page version
ahīn kahe chhe-pūrvanun bandhāyelun karma paḍayun chhe eno uday āvatān thatā puṇya-pāpanā je bhāv tenāthī potāne nivartāve chhe te ātmā te bhāvonā kāraṇabhūt pūrvakarmane pratikramaṇato thako pote ja pratikramaṇ chhe. ahā! jain parameshvaranī divya deshanāmān āvelun tattva je ahīn digambar santo āḍatiyā thaīne jāher kare chhe ke te ā chhe bhāī! ruche evun chhe, tane ruche to le. kahe chhe-pūrva bāndhelān karma chhe tenā udayanā nimitte thatā je shubh- ashubhabhāv tenāthī potāne nivartāve chhe arthāt te shubhāshubh bhāvane je chhoḍe chhe ane andar nijasvabhāvamān pravr̥utti kare chhe te ātmā te bhāvonā kāraṇabhūt pūrvakarmane pratikramato thako pote je pratikramaṇ chhe.
dayā, dān, vrat, bhakti, pūjā ityādinā bhāv shubh chhe, ne hinsā, jūṭh, chorī, kushīl ityādinā bhāv ashubh chhe. te bhāvo badhā pūrvakarmanā udayanā nimitte thayelā bhāvo chhe. svasvarūpamān ramaṇatā dvārā te vikārī bhāvothī je ātmā pāchho phare chhe te, te bhāvanā kāraṇabhūt pūrvakarmathī pāchho phare chhe. ānun nām pratikramaṇ chhe. ahāhā...! svasvarūpamān pravr̥utti dvārā je puṇya-pāpanā bhāvothī nivarte chhe te te bhāvonā kāraṇabhūt pūrvakarmathī nivarte chhe ane ene bhūtakāḷanā karmathī pratikramyo-pāchho pharyo em kahevāmān āve chhe. samajāṇun kāī...! ahāhā...! ekek shabde keṭalun bharyun chhe!
bhāī! jindagī chālī jāy chhe hon. atyāre (ā avasaramān) ā samajavānun karavānun chhe. bākī ā dehanā bharose rahevā jevun nathī. jotajotāmān ā chhātīnān pāṭiyān bhīnsāī jashe ane kṣhaṇamān hārṭaphel thaī jashe. ā deh kṣhaṇamān ja phū thaīne uḍī jashe. māṭe jāg bhāī jāg! deh chhūṭī jāy te pahelān samajaṇ karī le. svasvarūpanī samajaṇ karī hashe to kalyāṇ thashe, nahi to marīne kyān jaīsh bhāī! kyāy narak-nigodamān chālyo jaīsh, bhavasamudramān khovāī jaīsh.
ahāhā...! ātmā shubhāshubh bhāvathī khasīne atīndriy ugra ānandanī dashāmān āvyo te pote ja pratikramaṇ chhe. puṇya ane pāpanā banne bhāv duḥkh ane ākuḷatā chhe. tenāthī chhūṭīne anākuḷ ānandasvarūpamān-nijānandarasamān pravr̥utta thaī līn thayo te pūrvanā karmathī nivartato thako pote ja pratikramaṇamay chhe. pratikramaṇanī vidhi to ā chhe bāpu! tun bījī rīte mān paṇ ethī tane sansār sivāy kāī lābh nathī. samajāṇun kāī...! ā ek vāt thaī
PDF/HTML Page 3528 of 4199
single page version
have bījī vātaḥ- ‘te ja ātmā, te bhāvonā kāryabhūt uttarakarmane (bhaviṣhyakāḷanā karmane) pachakhato thako, pratyākhyān chhe... ,
ā puṇya-pāpanā je bhāv tenā kāryabhūt bhaviṣhyakāḷanān karma chhe. tene svarūpanī sthiratā dvārā pachakhato thako te ātmā ja pratyākhyān chhe. puṇya-pāpanā bhāv ākuḷatārūp hatā. tenāthī khasī nirākuḷ ānandanī dashāmān sthir thayo tene vītarāgatā pragaṭī te have puṇya-pāpanā kāryabhūt bhaviṣhyanā karmathī khasī gayo chhe ane tene pratyākhyān kahe chhe. bhāī! pratyākhyān kāī ātmāthī bījī chīj nathī.
ek ja samayamān traṇ vātaḥ je samaye ātmā puṇya-pāpanā bhāvathī nivartyo te ja samaye te bhāvonān kāraṇabhūt je pūrvakarma tenāthī nivarte chhe māṭe pote ja pratikramaṇ chhe, vaḷī te ja samaye te bhāvonān kāryabhūt je bhaviṣhyanān karma tenāthī nivarte chhe māṭe pote ja pratyākhyān chhe ane te ja samaye vartamān karmanā udayathī nivarte chhe māṭe pote ja ālochanā chhe. ānun nām chāritra chhe. bhāī! je shubhāshubh bhāv chhe te achāritra chhe, apratikramaṇ chhe, apratyākhyān chhe, āsravabhāv chhe. tenāthī khasīne svarūpamān ekāgra thaī pravarte-rame te bhāvasamvar chhe, chāritra chhe, pratikramaṇ chhe, pratyākhyān chhe, ālochanā chhe. āvī vāt chhe.
have trījī vātaḥ ‘te ja ātmā, vartamān karmavipākane potāthī (ātmāthī) atyant bhedapūrvak anubhavato thako, ālochanā chhe.’
ahāhā...! joyun? te ja ātmā, vartamān karmavipākathī bhinna potāne anubhavato thako pote ja ālochanā chhe. ā to siddhānt bāpā! potānun svarūp to ekalo ānand ane shānti chhe. ahāhā...! vartamān karmavipākathī khasī, puṇya-pāpathī khasī, andar svarūpamān ṭharī javun te ālochanā chhe, samvar chhe. ā ek samayanī svarūp-sthitinī dashā chhe; tene pūrvakarmathī nivartavānī apekṣhā pratikramaṇ kahe chhe. bhaviṣhyanā karmathī nivartavānī apekṣhā pratyākhyān kahe chhe, ane vartamān karmavipākathī nivartavānī apekṣhā ālochanā kahe chhe; ane te chāritra chhe.
ā chāritrano adhikār chhe. chāritra kone hoy? ke jene pratham ātmadarshan thayun chhe tene chāritra hoy chhe. ātmā shuddha chaitanyavastu paramasvabhāvabhāv chhe tenī sanmukh thaīne je gnān (svasamvedan) thāy te samyaggnān chhe, ane tenun je shraddhān thāy te samyagdarshan chhe. āvān gnān-shraddhān pūrvak ja chāritra hoy chhe. tenī vidhi shun chhe tenī ā vāt chhe. vinā samyagdarshan chāritra sambhavit nathī. koī samyagdarshan rahit game tevān vrat, tap ādi āchare paṇ te chāritra nathī.
prashnaḥ– paṇ e sanyam to chhe ne?
PDF/HTML Page 3529 of 4199
single page version
uttaraḥ– sanyam? sanyam nathī; e asanyam ja chhe. are bhāī! sanyam kone kahevāy enī tane khabar ja nathī. ‘sanyam’ shabdamān to ‘sam+ yam’ shabdo chhe. -sam nām samyak prakāre yam arthāt samyagdarshan pūrvak yam tene sanyam kahe chhe. ātmā pūraṇ paramasvabhāvabhāv vastu chhe tenī antaramān pratīti thavī te samyagdarshan chhe ane te siddha thatān nij svabhāvabhāvamān ja visheṣh-visheṣh līn-sthir thavun te sanyam chhe, chāritra chhe, ane te mokṣhamārga chhe. āvī vāt chhe. bhāī! tane rāganī kriyāmān sanyam bhāse chhe te mithyābhāv chhe.
svasvarūpamān līnatā-ramaṇatā thāy te chāritra chhe. samyagdarshan-gnān-chāritra em shuddha ratnatray te mokṣhamārga chhe. niyamasāramān bījī gāthāmān kahyun chhe ke-mārga ane mārgaphaḷ-em be prakāre jinashāsanamān kathan karavāmān āvyun chhe; mārga mokṣhopāy chhe ane tenun phaḷ nirvāṇ chhe. mārga shuddha ratnatray chhe ane tene vyavahāranī koī apekṣhā nathī evo te nirapekṣha chhe. andar chaitanyasvarūp paramānand prabhu chhe tenān draṣhṭi-gnān ne ramaṇatā thāy te nirapekṣha nishchay ratnatray chhe ane te mokṣhamārga chhe.
jene samyagdarshan-gnān thayun chhe tene haju asthiratānā bhāv chhe. ā asthiratāthī khasīne-nivartīne svabhāvamān pravartavun-ramavun-līn thavun te ālochanā chhe ane te ja bhūt ane bhāvi karmathī nivartavānī apekṣhā pratikramaṇ ane pratyākhyān chhe. ā chāritranī vidhi chhe. bhāī! vrat, bhakti, dayā ityādi pāḷavārūp je bhāv thāy chhe te asthiratā chhe. tenāthī to khasavānī-nivartavānī vāt chhe. tene ja tun sanyam ne chāritra mānavā lāge e to mahā viparītatā chhe. munirājane nishchay chāritra sāthe te vyavahār sahacharapaṇe bhale ho, paṇ te chāritra nathī, te chāritranun kāraṇ paṇ vāstavamān nathī. kharekhar to te asthiratāthī khasī svarūp-sthiratā je thāy te ja chāritra chhe.
lokone em lāge ke ā to ‘nishchay, nishchay, nishchay’nī ja vāt chhe. paṇ bhāī! nishchay eṭale ja satya, vyavahār to upachāramātra chhe. nishchay sāthe vyavahār ho bhale, paṇ e bandhanun ja kāraṇ chhe, e kāī muktimārga ke muktimārganun kāraṇ nathī. vyavahārathī-rāgathī nishchay-vītarāgatā thāy em māne e to viparītatā chhe bhāī! ahīn to bhagavān ātmā paramānandasvarūp satya sāhyabo pūrṇānandano nāth prabhu andar je virājyo chhe tenun bhān thayā pachhī je asthiratānā puṇya-pāpanā bhāv chhe tenāthī nivartī andar svarūpamān līnatā-jamāvaṭ kare chhe te ātmā pote chāritrarūp thāy chhe em vāt chhe. dhīme dhīme samajavun bhāī! are! anantakāḷamān e satya samajyo nathī! shun thāy? samajavānān ṭāṇān āvyān to shubhamān rokāī paḍayo!
pratikramaṇ karun, pratyākhyān karun, ālochanā karun evā je vikalpa chhe e to
PDF/HTML Page 3530 of 4199
single page version
rāg chhe, e chāritra nathī, ātmānun e shuddha svarūpey nathī. ahā! potānā shuddhasvarūpanā- chaitanyasvarūpanā āshraye rāganī ekatā toḍīne have je asthiratānā rāgathīy nivarte chhe ane svabhāvamān līn thaī pravarte chhe te ātmā pratikramaṇ chhe, pratyākhyān chhe, samvar chhe. ānun nām chāritra chhe.
puṇya-pāp bhalā chhe, mārā chhe em je māne chhe tene ‘michchhāmi dukkaḍam’ hoī shahe nahi. puṇya-pāpanā bhāv je vartamān thāy chhe tenāthī atyant bhed karī, judo paḍī svasvarūpamān līn thaī jāy tene samvar chhe ane tenun nām ālochanā chhe. tenān duṣhkr̥ut mithyā thāy chhe. aho! āvī vāt! paṇ ene kayān phurasad chhe? bhāī! ānun vāñchan, vichār ne khūb manthan roj roj hovun joīe. ānā sanskār ā avasare paḍī gayā to te kalyāṇanun kāraṇ thashe. bākī to samajavā jevun chhe. ekalā pāpanā sevanamān rahenārā to marīne kayāny narak ne ḍhoranī gatimān khovāī jashe. samajāṇun kāī...!
have kahe chhe- ‘e rīte te ātmā sadā pratikramato (arthāt pratikramaṇ karato) thako, sadā pachakhato (arthāt pratyākhyān karato) thako ane sadā ālochato (arthāt ālochanā karato) thako, pūrvakarmanā kāryarūp ane uttarakarmanā kāraṇarūp bhāvothī atyant nivr̥utta thayo thako, vartamān karmavipākane potāthī (ātmāthī) atyant bhedapūrvak anubhavato thako, potāmān ja-gnānasvabhāvamān ja-nirantar charato (vicharato, ācharaṇ karato) hovāthī chāritra chhe (arthāt pote ja chāritrasvarūp chhe).
ahāhā...! rāgathī-puṇya-pāpanā bhāvothī pāchho pharīne potānā svarūpamān ṭharyo chhe te dharmātmā puruṣh sadāy pratikramaṇ, pratyākhyān ane ālochanā kare chhe. tene sadāy chāritradashā varte chhe. ā dehanī kriyā thāy te pratikramaṇ ane chāritra em nahi. deh to māṭīno ghaḍo bhagavān! e to ghaḍīkamān phūṭī jashe; te kyān tārī chīj chhe? ahīn to pūrvakarmanun kārya ane uttarakarmanun kāraṇ evā je puṇya-pāp ādi bhāv dharmātmāne potānī dashāmān thāy chhe tenāthī pāchhā pharī svasvabhāv evā gnānasvabhāvamān vartavun-ramavun-ṭharavun- charavun ene chāritra kahyun chhe. ahāhā...! parabhāvothī nivr̥utta thayo thako ek gnānasvabhāvamān ja nirantar charato-vicharato thako pote ja chāritrasvarūp chhe. aho! digambar santonī vāṇī sachoṭ rāmabāṇ chhe. bhāī! tun nirṇay to kar ke mārag ā ja chhe.
ahāhā...! kahe chhe- ‘gnānasvabhāvamān ja nirantar charato’...., ahā! gnānasvabhāv to jāṇavārūp chhe prabhu! jenī sattāmān e jāṇavun thāy chhe te chetan chhe kharekhar te chetananī sattāne ja jāṇe chhe. ahā! jenī sattāmān padārthonun hovāpaṇun jaṇāy chhe te chetanasattā chhe. ahāhā...! jāṇanāro chhe te chetan chhe, ane je jaṇāy chhe te paṇ chetan
PDF/HTML Page 3531 of 4199
single page version
chhe (kemake chetananī paryāyamān ja jāṇavun thāy chhe). ām jāṇanāro jāṇanārane ja jāṇe chhe ane jāṇato thako temān ja chare chhe, ṭhare chhe enun nām chāritra chhe. samajāṇun kāī...? samayasār nāṭakamān āve chhe ke-
vedakatā chaitanyatā, e sab jīv vilās.
juo, ā jīvanun vāstavik pariṇaman-vilās batāvyun chhe. ahāhā...! bhūt, vartamān, bhāvi karmathī khasī ek gnānasvabhāvamān ekākār thaī upayog temān ja sthir thāy chhe te chāritra chhe. te chāritrasvarūp sadāy pote pariṇamī rahyo chhe. tene vyavahār pratikramaṇādino kadīk vikalpa uṭhe chhe, paṇ te doṣh chhe. have āvī vāt bhagavān sarvagnadevanā shrīmukhethī divyadhvanimān āvī chhe. paṇ ene bese to ne! bhāī! tun to chetanāro-jāṇanāro chho ne prabhu! kone? potāne ahā! potāne jāṇīne pachhī tun potāmān ja ṭhare-rame te chāritra chhe, te mokṣhamārga chhe. āvo alaukik mārag chhe.
prashnaḥ– to mukhyapaṇe chāritra e ja mokṣhamārga chhe ne? samyagdarshan-gnān to mokṣhamārganun kāraṇ chhe.
uttaraḥ– bhāī! samyagdarshan, samyaggnān ane samyakchāritra-em traṇ bhed to samajāvavā māṭe chhe, paṇ chhe to traṇe sāthe ek samayamān. traṇe maḷīne ja mokṣhamārga chhe em yarthāth samajavun.
ahīn chāritranī vyākhyā kare chhe. to kahe chhe-gnānasvabhāv chhe e to abandhasvabhāv chhe, ne puṇya-pāpanā bhāv chhe te bandhasvabhāv chhe, karmasvabhāv chhe; kemake teo pūrva karmanā nimitte thāy chhe, ne pote navān karmanun nimitta chhe. tethī puṇya-pāpathī nivartī, traṇe kāḷanā karmathī pāchhā pharī ek gnānasvabhāvamān charavun-vicharavun te chāritra chhe ane te mokṣhamārga chhe. have āvī vāt digambar dharma sivāy bīje kyān chhe? sampradāyamān keṭalāk kahe chhe ke tamāre-amāre kāī pher nathī; paṇ moṭo pher chhe bhāī! ahāhā...! ā digambar santonī vāṇī to juo! ek ek gāthāmān keṭalun bharyun chhe!
1. vartamān puṇya-pāpanā bhāvathī pāchho pharatān pūrvanā karmathī pāchho pharyo te pratikramaṇ chhe.
2. puṇya-pāpanā bhāvathī pāchho pharatān tenun kārya je karma tenāthī pāchho pharyo te pratyākhyān chhe.
PDF/HTML Page 3532 of 4199
single page version
3. vartamānamān puṇya-pāpanun kāraṇ je karmano vipāk tenāthī pāchho pharyo te ālochanā chhe.
ā rīte te ātmā sadā pratikramaṇ, pratyākhyān, ālochanā karato thako, potānā gnānasvabhāvamān ja charato hovāthī chāritra chhe, arthāt pote ja chāritrasvarūp chhe.
niyamasāranā ārambhanā ek shlokamān ṭīkākār munirāj shrī padmaprabhamaladhāridev kahe chhe-he paramātmā! tun hotān hun olā mohamugdha ane sansārīo jevā kāmī buddha ane brahmā-viṣhṇu-maheshane kem pūjun? ne ja pūjun. hun to jeṇe bhavone jītyā chhe, janma- maraṇano nāsh karyo chhe evā tane vandun chhun. juo ā munirāj! ke jemane bhav jītavānī bhāvanā chhe.
vaḷī āgaḷ jatān teo kahe chhe-hamaṇān amārun man paramāgamanā sāranī puṣhṭa ruchinī pharī pharīne atyant prerīt thayun chhe e ruchithī prerit thavāne līdhe ‘tātparya vr̥utti’ nāmanī ā ṭīkā rachāy chhe. juo ekalī nagnadashā ne bahāramān mahāvratanun pālan kare e kāī digambar nathī, paṇ antaramān nirmaḷānandano nāth gnānasvabhāvī prabhu pote chhe tene oḷakhī tenān shraddhā-gnān-ramaṇatā kare te digambar chhe. ahāhā...! nāgā bādashāhathī āghā. tene samājanī kāī paḍī nathī. duniyāne ā gamashe ke nahi enī ene kāī paḍī nathī. duniyānun duniyā jāṇe; ame to mokṣhamārgī chhīe. ame to andar ātmānī ruchi ane gnān-dhyānamān chhīe ane kahīe to e ja (mārag) kahīe chhīe.
ahāhā...! munirāj to nirmaḷānand prabhu ātmāmān ramaṇ karanārā ne temān charanārā-vicharanārā chhe. teo nitya atīndriy ānandanun dharāīne bhojan karanārā chhe. ahāhā...! jemane ākuḷatānī gandhey nathī evā anākuḷ sukhanā ḍhagalā chhe evā chāritravant munine andar nitya atīndriy ānandanī bharatī uchhaḷe chhe. koīne thāy ke munine vanamān anek pariṣhah sahan karavānā thatān kevān duḥkh veṭhavān paḍe? tene kahīe ke bhāī! munirājane duḥkh veṭhavun paḍe e tārī vāt khoṭī chhe, kemake munirājane akaṣhāyī shānti pragaṭī hovāthī teo nirantar atīndriy ānandanī mojamān masta hoy chhe. tene ahīn chāritra kahyun chhe ane te mokṣhamārga chhe.
koīne lāge ke vyavahāranī to vāt ja karatā nathī. tene kahīe chhīe ke-bhāī! vyavahār hoy chhe. jyānsudhī pūrṇa vītarāg dashā na thāy tyānsudhī dayā, dān, vrat, tap, bhakti ityādino vyavahār munirājane hoy chhe, paṇ e badho rāg chhe, duḥkh chhe, bandhananun kāraṇ chhe, munirājane e kartavya chhe em nathī. temān kāī ātmānī shānti
PDF/HTML Page 3533 of 4199
single page version
prashnaḥ– hā, paṇ tene vyavahār karavo to paḍe chhe ne? nishchayanun e sādhan to chhe ne?
uttaraḥ– vyavahār āve chhe bhāī! e kare chhe em kyān chhe? e to mātra ene jāṇe chhe bas, -ke ā rāg chhe, bījī chīj chhe. tun ene nishchayanun sādhan mān, paṇ dhūḷey sādhan nathī sāmbhaḷane, kemake vyavahār-rāg chhe e to karmasvabhāv chhe, bandhasvabhāv chhe ane nishchay abandhasvabhāv chhe, vītarāgasvabhāv chhe. (ene sādhan kahevun e to upachāramātra chhe)
aho! shun e vītarāgī chāritra dashā! mahāvandanīk dashā chhe e; e to parameṣhṭhīpad chhe bhāī! munirāj nitya āvī chāritradashāe varte chhe,
have kahe chhe- ‘ane chāritrasvarūp vartato thako potāne-gnānamātrane-chetato (anubhavato) hovāthī (te ātmā) pote ja gnānachetanā chhe, evo bhāv (āshay) chhe.’
juo, ā saravāḷo kīdho. em ke puṇya-pāpanun-jheranun vedan tyāgīne, chāritrasvarūp thayo thako ek gnānamātra vastu ātmāne ja vedato hovāthī pote ja gnānachetanā chhe. tene karmachetanā ne karmaphaḷachetanā nathī em vāt chhe.
‘chāritramān pratikramaṇ, pratyākhyān ane ālochanānun vidhān chhe. temān, pūrve lāgelā doṣhathī ātmāne nivartāvavo te pratikramaṇ chhe, bhaviṣhyamān doṣh lagāḍavāno tyāg karavo te pratyākhyān chhe ane vartamān doṣhathī ātmāne judo karavo te ālochanā chhe.’
juo, ā vyavahāranī vāt karī chhe. āmān ashubhane ṭāḷī doṣhathī nivartāvavāno shubh vikalpa haju chhe. pūrve lāgelā doṣhothī ātmāne hun nivartāvun evo je vikalpa chhe te vyavahār pratikramaṇ chhe. vyavahār pratikramaṇ te shubhabhāv chhe. tevī rīte bhaviṣhyamān doṣh lagāḍavāno tyāg karun-evo je vikalpa chhe te vyavahār pratyākhyān chhe, tey shubhabhāv chhe, tathā vartamān doṣhathī ātmāne judo karun evo je vikalpa chhe te vyavahār ālochanā chhe. ā vyavahār pratikramaṇādimān ashubhathī chhūṭī shubhamān āve chhe te vyavahār chhe, paṇ te ātmarūp nathī. have e ja kahe chhe-
‘ahīn to nishchayachāritrane pradhān karīne kathan chhe; māṭe nishchayathī vichāratān to,
PDF/HTML Page 3534 of 4199
single page version
je ātmā traṇe kāḷanān karmothī potāne bhinna jāṇe chhe, shraddhe chhe ane anubhave chhe, te ātmā pote ja pratikramaṇ chhe, pote ja pratyākhyān chhe ane pote ja ālochanā chhe.’
juo, ahīn nishchayachāritra -vītarāgī chāritranī pradhānatā chhe, arthāt vyavahāranī kriyā ahīn gauṇ chhe. ahīn to shubhāshubh banney doṣhothī nivr̥utta thaī ātmā rūp thaī javun, upayogane svarūpalīn karavo te nishchay pratikramaṇ, nishchay pratyākhyān ane nishchay ālochanā chhe. pūrṇa vītarāgadashā na thāy tyān sudhī svarūpanī draṣhṭi ane chāritranī bhūmikāmān vyavahār pratikramaṇanā vikalpa hoy chhe kharā, paṇ temān ashubhathī nivarte bas; ā maryādā chhe. jyāre nishchayathī vichāratān je ātmā traṇe kāḷanā karmothī potāne bhinna jāṇe chhe, shraddhe chhe, anubhave chhe te pote ja pratikramaṇ chhe, pote ja pratyākhyān chhe, pote ja ālochanā chhe.
vyavahār pratikramaṇādimān pāpathī nivartīne shubhabhāvamān-puṇyabhāvamān āvyo eṭalī vāt chhe, paṇ e shubhabhāv kāī ātmapariṇām nathī. ey doṣh ja chhe. tethī shubhāshubh sarva doṣhathī potāne bhinna jāṇī upayogane svarūpamān ramāvavo, sthir karavo e vāstavik pratikramaṇ, pratyākhyān ane ālochanā chhe, ane te ātmarūp chhe. kahyun ne ke- puṇya-pāpanā bhāvathī khasī svasvarūpamān līnatā-ramaṇatā kare te ātmā pote ja pratikramaṇ chhe, pote ja pratyākhyān chhe, pote ja ālochanā chhe. ahīn to ātmāthī bhinna koī pratikramaṇādi chhe em vāt ja nathī. gnān te pratyākhyān chhe em āvyun ne gāthāmān (34 gāthāmān). matalab ke-rāgano nāsh karyo em kahevun e to kathanamātra chhe. pote gnānasvarūpathī chhūṭī kadī rāgasvarūp thayo ja nathī, sadāy gnānasvarūpamān ja rahyo chhe- em jāṇī evā gnānasvarūpamān ja līn-sthir thavun, temān ja jāmī javun te nishchay pachakhāṇ chhe. āvī vāt chhe.
‘em pratikramaṇasvarūp pratyākhyānasvarūp ane ālochanāsvarūp ātmānun nirantar anubhavan te ja nishchayachāritra chhe. je ā nishchayachāritra, te ja gnānachetanā (arthāt gnānanun anubhavan) chhe. te ja gnānachetanāthī (arthāt gnānanā anubhavanathī) sākṣhāt gnānachetanāsvarūp kevaḷagnānagamya ātmā pragaṭ thāy chhe.’
lyo ā nishchay chāritra te ja gnānachetanā, ane te ja gnānachetanāthī sākṣhāt gnānachetanāsvarūp kevaḷagnān pragaṭ thāy chhe. aho! ā to alaukik vāt chhe bhāī!
have āgaḷanī gāthāonī sūchanārūp kāvya kahe chhe, jemān gnānachetanānun phaḷ ane agnānachetanānun (arthāt karmachetanā ane karmaphaḷachetanānun) phaḷ pragaṭ kare chheḥ-
PDF/HTML Page 3535 of 4199
single page version
‘नित्यं ज्ञानस्य सञ्चेतनया एव ज्ञानं अतीव शुद्धम् प्रकाशते’ nirantar gnānanī sañchetanāthī ja gnān atyant shuddha prakāshe chhe; ‘तु’ ane ‘अज्ञान–सञ्चेतनया’ agnānanī sañchetanāthī ‘बन्धः धावन्’ bandh doḍato thako ‘बोधस्य शुद्धिं निरुणद्धि’ gnānanī shuddhatāne roke chhe-gnānanī shuddhatā thavā deto nathī.
juo, ahīn gnān ane agnānanī sañchetanānun em bannenun phaḷ kahyun chhe, shun kahe chhe? ke bhagavān ātmā sarvagnasvabhāvī, vītarāgasvabhāvī shuddha ek chaitanyamātra vastu chhe. ahāhā....! āvā nijasvarūpamān ekāgra thaī tene ja je vede chhe, anubhave chhe tenī paryāyamān gnān atyant shuddha prakāshe chhe arthāt tene pavitratānī-shuddhatānī visheṣh dashā pragaṭ thāy chhe. shun kīdhun? jemān ā badhun jaṇāy chhe te jāṇanāro gnānasvabhāvī prabhu ātmā chhe. ahā! te jāṇanārane jāṇī, temān ja ekāgratā karī ramavāthī -ṭharavāthī antaraṅgamān shuddhinī vr̥uddhi pragaṭ thāy chhe. lyo, ā samvar ane nirjarā chhe. banne sāthe chhe hon. vartamān shuddhi je pragaṭ thāy te samvar ane visheṣh ramaṇatāthī shuddhimān vr̥uddhi je thāy te nirjarā. ahīn ā chāritranī visheṣh dashānī vāt chhe. aho! āchāryadeve bahu ṭūṅkāmān mokṣhamārga darshāvyo chhe.
kahe chhe-shuddha chaitanyaghanasvabhāvī ānandakand prabhu ātmā chhe, temān samyak prakāre ekāgra thaī ramaṇatā karavāthī ja ātmānī atyant shuddha dashā prakāshe chhe. juo, ‘gnānanī sañchetanāthī ja’ - ‘संञ्चेतनया एव’ em shabdo chhe. matalab ke koī vrat, tap, dayā, dān, bhakti ādinā shubh vikalpathī shuddhinī utpatti ane vr̥uddhi thāy chhe em nahi, paṇ anākuḷ atīndriy gnān ane ānandano rasakand prabhu ātmā chhe tenī sanmukh thaī temān ja ramaṇatā karavāthī dharmanī utpatti ane vr̥uddhi thāy chhe. juo, ā samakitīne chāritra thavānī vidhi batāvī chhe.
vaḷī kahe chhe- agnānanī sañchetanāthī bandh doḍato thako gnānanī shuddhatāne roke chhe - gnānanī shuddhatā thavā deto nathī.
juo, shun kahe chhe? ke ‘agnānanī sañchetanāthī...’ ahāhā...! ā puṇya-pāpanā shubhāshubh bhāv je agnānīne thāy te agnānachetanā chhe, kemake te bhāvamān chaitanyanā svabhāvano abhāv chhe. shun kīdhun? dayā, dān, vrat, bhakti ādi ne hinsā, jūṭh, viṣhayavāsanā ādinā bhāv agnānachetanā chhe, ane temān ekāgra thaī temān je rame tene bandh doḍato thako gnānanī shuddhatāne roke chhe, arthāt tene shuddhatā pragaṭ thatī ja nathī; ashuddhatā thāy chhe, bandh ja thāy chhe.
puṇya-pāpanā bhāv thāy te karmachetanā chhe; ane tenun phaḷ je sukh-duḥkh te
PDF/HTML Page 3536 of 4199
single page version
karmaphaḷachetanā chhe. banne agnānachetanā chhe. ahā! temān je ekāgra thāy tene, kahe chhe, bandh doḍato āve chhe. doḍato āve chhe eṭale shun? ke tene tatkāl bandh thāy chhe. ahā! tene tatkāl ja darshanamohanīy karma bandhāy chhe. samajāṇun kāī....?
bhāī! koī das-vīs lākh rūpiyānun dān kare, jinamandir bandhāve ane temān bhagavānanī pratiṣhṭhā karāve ane temān ekāgra thaī pravarte to, ahīn kahe chhe, tene bandh doḍato āve chhe, tene tatkāl darshanamohanīyano bandh thāy chhe.
to shun tene puṇyabandh paṇ nathī thato? bhāī! dānamān kadāchit mandarāg karyo hoy to puṇyabandh avashya thāy paṇ sāthe ja rāgamān ekāgratā-ekatva vartatun hovāthī darshanamohano bandh tatkāl ja thāy chhe ane e dīrgha sansāranun mūḷ chhe. bāpu! sampradāyamān chālatī vāt ane ā vītarāganī vāṇīmān āvelī vātamān bahu pher chhe, ugamaṇo-āthamaṇo pher chhe. shubharāgamān ekāgra thatān dharma thāy e vāt to dūr raho, enāthī mithyātvano bandh thāy chhe.
tyāre koī vaḷī kahe chhe-dayā, dān, vratādinā vikalpa te dharmanun sādhan chhe. are bhāī! e vātanī ahīn nā pāḍe chhe. tun jo to kharo shun kahe chhe? ke gnānanī sañchetanāthī ja gnān atyant shuddha prakāshe chhe, ane agnān sañchetanāthī bandh doḍato thako gnānanī shuddhatāne roke chhe. bhāī! ā jain parameshvaranī vāṇīmānthī āvelī vāt chhe. andar bhāgavatasvarūp bhagavān pote birāje chhe temān ekāgra thaī pravartatān tatkāl gnān nirmaḷ prakāshe chhe, dharma pragaṭ thāy chhe ane agnān nām rāgādimān-dayā, dān, vratādimān-ekāgra thaī pravartatān tatkāl mithyātvano bandh thāy chhe. have āvī vāt chhe chhatān vratādi pariṇāmathī dharma thāy em tun māne e tārī mohajanit haṭh sivāy bījun kāī nathī. bhāī! je koī pariṇāmamān svabhāvano anādar thāy te pariṇāmathī bandh ja doḍato āve chhe. tenāthī dharma thato ja nathī.
are bhāī! andar tun pavitratāno piṇḍ gnānānandano dariyo chho ne prabhu! ahāhā...! temān ja ekāgra thaī tyān ja tun rame emān tārun hit chhe. ahā! rāgano sambandh toḍī tun param ekatva-vibhakta svabhāvamān ekatva sthāpī temān ja līn thāy emān tane sukh thashe, shuddhatā pragaṭashe ane e ja rīte tane paramānandasvarūp paramapad prāpta thashe. ahā! paṇ āvā nijasvabhāvano tyāg karīne tun shubharāgamān ekāgra thāy ane tyān ja rame to, āchārya pharamāve chhe, tane bandh doḍato āvashe, arthāt tarat ja tane mithyātvanun bandhan thashe. aho! bahun ṭūṅkā shabdomān digambar santoe bahu chokhkhī vāt karī chhe. svarūpamān rame to shuddhatā ne siddhapad ane rāgamān rame to sansār.
arere! svarūpanī samajaṇ vinā jīv anantakāḷathī sansāramān rakhaḍe chhe. are!
PDF/HTML Page 3537 of 4199
single page version
sarve mānyā pudgal ek svabhāv jo. -apūrva0
ahā! tāro ātmā rāg ane rajakaṇathī bhinna andar birājī rahyo chhe. prabhu! temān tun jāne! temān ekāgra thaīne tyān ja ramane prabhu! tane shuddhi utpanna thaīne shuddhinī vr̥uddhi thashe. bhagavāne ene chāritra kahyun chhe. bhāī! ā tārān anant anant duḥkh nivāravāno upāy chhe. bākī tun tyāgī thāy, sādhu thāy ane bahāramān nagna digambar dashāne dhāre paṇ vratādinā rāgamān ekatva kare to, kahe chhe, bandh doḍato thako shuddhine rokī de chhe. bhāī! bahāramān pañchamahāvrat pāḷe māṭe chāritra pragaṭ thāy em mārga nathī. lokone vāt bahu ākarī lāge paṇ mārga ja jyān āvo chhe tyān shun karīe? māṭe rāganī- vratādinā rāganī bhāvanā chhoḍīne shuddhopayoganī bhāvanā kar. andar traṇ lokano nāth sachchidānand bhagavān pūraṇ pragaṭ virājī rahyo chhe tenī bhāvanā kar, temān ekāgra thā, ane temān ja ramaṇatā kar. ā mārag chhe bhāī! bhagavān trilokanāth jinendradevano indro ane gaṇadharonī sabhāmān ā pokār chhe. ahāhā.....!
antarakī lachchhīsaun ajāchī lachchhapati hain ,
dās bhagavant kai udās rahai jagatasaun ,
sukhiyā sadaiv aisen jīv samakitī hain .
ahā! tārī sarva riddhi, siddhi ane vr̥uddhinun sthān andar bhagavān ātmā pragaṭ chhe prabhu! ahāhā....! samakitī dharmī jīv e gnānānandasvarūp lakṣhmīnā lakṣha vaḍe sahaj ja lakṣhapati chhe, temane koīnī apekṣhā nathī. bīje māgyā vinā ja lakṣha-pati chhe. ahāhā....! bhagavānanā dās teo jagatathī udās evā sadāy sukhī chhe. sukhano ā mārag chhe bhāī! svarūpanun lakṣha karavun ne temān ṭharī javun.
are bhāī! rāgano ek kaṇiyo paṇ tane kām āve em nathī, tārā hitarūp nathī. ahāhā....! gnānādi anant guṇano samudra prabhu andar ātmā chhe tene jeṇe rāgathī bhinna paḍī sambhāḷyo ane temān ja je ekāgra thayo, līn thayo, nimagna thayo tene dharma thayo, mokṣhano mārag thayo ane chāritra thayun. parantu nij gnānānandasvarūpane
PDF/HTML Page 3538 of 4199
single page version
chhoḍīne bhale koī rājya chhoḍe, raṇavās chhoḍe, bhog chhoḍe, parantu jo shubharāganī vāsanā chhe to tene mohakarma doḍatun āvīne bāndhe chhe, tene sansār ja phaḷe chhe.
ahāhā....! rāganī ekatāne toḍī je andar ānandanī khāṇane khole chhe te samakitī chhe ane temān ja visheṣh līn thāy chhe te chāritravant chhe. āvo mārag chhe.
‘koī (vastu) pratye ekāgra thaīne teno ja anubhavarūp svād līdhā karavo te tenun nām sañchetan kahevāy. gnān pratye ja ekāgra upayukta thaīne tenā taraph ja chet rākhavī te gnānanun sañchetan arthāt gnānachetanā chhe. tenāthī gnān atyant shuddha thaīne prakāshe chhe, arthāt kevaḷagnān upaje chhe. kevaḷagnān upajatān sampūrṇa gnānachetanā kahevāy chhe.’
kaḷashamān ‘sañchetan’ shabda paḍayo chhe ne? teno bhāv shun? to kahe chhe-vastu pratye ekāgra thaīne teno ja anubhav karavo-svād levo tenun nām sañchetan chhe. gnān arthāt bhagavān ātmā pratye ja ekāgra upayukta thaīne arthāt upayogane temān ja joḍīne tenā prati ja chet rākhavī vā temān ja jāgrat rahevun, tenā ja svādamān līn rahevun te gnānanun sañchetan nām gnānachetanā chhe. samyagdarshanapūrvak upayoganī antar-ekāgratā thāy tene ahīn gnānanī sañchetanā kahī chhe. tenāthī, kahe chhe, gnān atyant shuddha prakāshe chhe.
have āvun svarūp samajyā vagar vrat, tap ne upavās karavā maṇḍī paḍe paṇ ethī shun? e kāī nathī, e to ekalo rāg chhe bāpā! ane enīy pāchhī prasiddhi kare, chhāpāmān āve ke āne āṭalā upavās karyān, paṇ bhāī! e upavās nahi paṇ apavās nām māṭhā vās chhe, prabhu! ane enī prasiddhi e tārī pāgalapaṇānī prasiddhi chhe. samajāṇun kāī....? rāgamān rokāīne potānī nirmaḷ chaitanyanī dashāne rundhī rākhī chhe evā pāgalapaṇānī prasiddhi chhe.
bhagavān ātmā sachchidānand prabhu gnān ane ānandasvarūp chhe, temān ekāgra thaīne temān ja līn thavun te gnānachetanā chhe. tenāthī gnān atyant shuddha thaīne prakāshe chhe. ahāhā....! jem mor gelamān āvī kaḷā kare tyāre enān pīñchhān khīle chhe, tem bhagavān ātmā nij svabhāvamān ekāgra thaīne rame-pravarte tyāre paryāyamān gnān ane ānandanī kaḷā khīlī nīkaḷe chhe, gnānachetanā khīlī nīkaḷe chhe, ane te vr̥uddhigat thaī jem pūnamano chandra sarva kaḷāe khīlī nīkaḷe tem gnānachetanā kevaḷagnānapaṇe khīlī ūṭhe chhe. āvī vāt! svasvarūpamān līn thaīne tyān ja rame tene kevaḷagnān khīlī ūṭhe chhe; ane tyāre sampūrṇa gnānachetanā kahevāy chhe.
PDF/HTML Page 3539 of 4199
single page version
have kahe chhe- ‘agnānarūp (arthāt karmarūp ane karmaphaḷarūp) upayogane karavo, tenā taraph ja (-karma ane karmaphaḷ taraph ja) ekāgra thaī teno ja anubhav karavo, te agnānachetanā chhe. tenāthī karmano bandh thāy chhe, ke je bandh gnānanī shuddhatāne roke chhe.’
juo shun kahe chhe ā? ke puṇya-pāp ādi karmarūp ane karmaphaḷarūp bhāvomān ekāgra thaī temān ja upayogane rokī rākhe te agnān chetanā chhe; ane tethī karmano bandh thāy chhe je bandh gnānanī shuddhatāne rokī rākhe chhe. have āvī chokhkhī vāt chhe. bhāī! shānti ane dhīraj rākhīne mārga samajavo joīe, āmān kāī vādavivāde pār paḍe evun nathī. bhagavān jinachandra chaitanyaprakāshano puñj pote chhe tene bhūlīne vratādinā rāgamān ekāgra thaī varte te mithyātvanā andhakāramān ja āthaḍe chhe, tenun sansār-paribhramaṇ maṭatun nathī. samajāṇun kāī....!
PDF/HTML Page 3540 of 4199
single page version
सो तं पुणो वि बंधदि बीयं दुक्खस्स अट्ठविहं।। ३८७।।
वेदंतो कम्मफलं मए कदं मुणदि जो दु कम्मफलं ।
सो तं पुणो वि बंधदि बीयं दुक्खस्स अट्ठविहं।। ३८८।।
वेदंतो कम्मफलं सुहिदो दुहिदो य हवदि जो चेदा ।
सो तं पुणो वि बंधदि बीयं दुक्खस्स अट्ठविहं।। ३८९।।
स तत्पुनरपि बध्नाति बीजं दुःखस्याष्टविधम्।। ३८७।।
वेदयमानः कर्मफलं मया कृतं जानाति यस्तु कर्मफलम् ।
स तत्पुनरपि बध्नाति बीजं दुःखस्याष्टविधम्।। ३८८।।
have ā kathanane gāthā dvārā kahe chheḥ-
te pharīy bāndhe aṣhṭavidhanā karmane–dukhabījane; 387.
je karmaphaḷane vedato jāṇe ‘karamaphaḷ men karyun’,
te pharīy bāndhe aṣhṭavidhanā karmane–dukhabījane; 388.
je karmaphaḷane vedato ātmā sukhī–dukhī thāy chhe,
te pharīy bāndhe aṣhṭavidhanā karmane–dukhabījane. 389.
gāthārthaḥ– [कर्मफलम् वेदयमानः] karmanā phaḷane vedato thako [यः तु] je ātmā [कर्मफलम्] karmaphaḷane [आत्मानं करोति] potārūp kare chhe (-māne chhe), [सः] te [पुनः अपि] pharīne paṇ [अष्टविधम् तत्] āṭh prakāranā karmane- [दुःखस्य बीजं] duḥkhanā bījane- [बध्नाति] bāndhe chhe.
[कर्मफलं वेदयमानः] karmanā phaḷane vedato thako [यः तु] je ātmā [कर्मफलम्