PDF/HTML Page 3941 of 4199
single page version
thāy chhe te paryāyamān thāy chhe. nitya dhruv dravya, ne anitya paryāy-banne maḷīne ākhī anekāntamay vastu ātmā chhe; ane ene gnānamātra ātmā kahīe chhīe.
ātmā gnānamātra svarūp chhe. āṭalun sāmbhaḷī shiṣhye prashna karyo ke-bhagavān! gnānamātra bhāv kaho emān to ekānt thaī jāy chhe. jīv gnānamātra svarūp chhe em kahevāthī temān anant guṇ na āvyā; ane jo anant guṇ chhe to ekalo gnānamātra kem kahyo? tenā uttaramān āchāryadev kahe chhe-tun ek vār sāmbhaḷ to kharo. gnānamātra kahīne ame temān sharīr, karma, vāṇī ane puṇya-pāpanā bhāvo nathī em jaḍapaṇāno niṣhedh karyo chhe. bākī gnānamātra ātmāmān enā anant guṇ samāī jāy chhe. ahā! gnānamātra vastu ek gnāyak prabhuno antaḥsanmukh thaī svīkār karatān ja jīvamān gnānachetanā pragaṭ thāy chhe; tenī sāthe shraddhā, chāritra, sukh, vīrya ityādi sarva anant guṇonī nirmaḷ paryāyo pragaṭ thāy chhe. ahāhā...! samudramān kāṇṭhe jem bharatī āve tem chaitanyaratnākar prabhu ātmāmān gnānamātra bhāvanun pariṇaman thatān sarva shaktio ānandanā hiloḷe nirmaḷ nirmaḷ uchhaḷe chhe; temān ānandanī bharatī āve chhe. ām āvun ātmānun anekāntasvarūp chhe.
prashnaḥ– paṇ shaktio uchhaḷe emān dharma shun thayo? kāī tap-bap kare to dharma thāy ne? uttaraḥ– are bhāī! tun ātmā vastu-padārtha chho ke nahi? chho; to eno svabhāv shun? ahāhā...! chaitanya... chaitanya... chaitanya eno svabhāv chhe. bhagavān! tun chaitanyasvabhāvamay vastu chho. āchārya bhagavān kahe chhe-tārī chaitanyasvabhāvamay vastumān gnān, darshan, sukh, vīrya, ānand, prabhutā ādi anant shakti-guṇanī r̥uddhi bharī chhe. ahāhā...! e chaitanyasvabhāvamay anant guṇanidhi prabhu ātmadravyanā āshrayamān jatān, temān ja antarmagna thaī pariṇamatān, ahīn kahe chhe, ek sāthe anant guṇo nirmaḷ nirmaḷ uchhaḷe chhe. nirmaḷ gnān, shraddhān, chāritra pragaṭ thāy chhe. bhāī! ā nirmaḷ gnān-shraddhān-chāritranun pragaṭavun te dharma nahi to shun chhe? bhāī! ānun ja nām dharma chhe. ātmānī gnān, shraddhān, chāritra ādi shaktio trikāḷī dravyanā āshraye nirmaḷ nirmaḷ pariṇame e ja dharma chhe, ane e sivāyanān vrat, tap ādi koī dharma nathī. samajāṇun kāī...? dharmanā dash bhed ne tapanā bār bhed e to bhedathī-vyavahārathī kahevāy chhe. bākī ek vītarāg bhāv thavo te ja dharma ane chaitanyanun svarūpavishrānt thaī antaraṅgamān pratapavun te ja tap chhe, ‘samyaggnān dīpikā’mān kṣhullak shrī dharmadāsajīe lakhyun chhe ke-ātmā ek ane pariṣhah bāvīs kayānthī āvyā? ātmā ek ane dharmanā prakār dash kayānthī āvyā? e to bhedathī kathan karyun chhe. bākī kāī dharma dash nathī; vītarāgabhāv ek ja dharma chhe. vītarāg parameshvarano āvo mārag chhe. bākī badhā pāmaranā ne pāmaratānā panth chhe. āvī vātun chhe.
ahā! gnānamātra ātmāmān ‘gnān chhe’ em kahetān gnānamān astitva guṇanun rūp āvyun. ām judo astitva guṇ siddha thayo. gnān ānandarūp chhe em kahetān gnānamān ānand guṇanun rūp āvyun. ām judo ānand guṇ siddha thayo. em gnānamān anantā guṇonun rūp hovāthī ātmāmān anant guṇ siddha thāy chhe. ahāhā...! bhagavān ātmā, ā pramāṇe, anant guṇanun godām chhe, shun kīdhun? vikāranun godām chhe em nahi; ahāhā...! jemān anant guṇ nirmaḷ uchhaḷe evā pavitra guṇonun godām prabhu ātmā chhe. bhāī! ā puṇya-pāpanā je bhāv chhe e to aupādhikabhāv chhe ane te paryāyadraṣhṭithī kr̥utrim ūbhā thāy chhe. vastumān te utpanna thāy evī koī shakti nathī. e to paryāyadraṣhṭi jīvane paryāy upar lakṣha jāy chhe to vikr̥ut dashā utpanna thāy chhe. bākī vastu-bhagavān ātmā to ek sekanḍanā asaṅkhyātamā bhāgamān (pratikṣhaṇ) anant shuddha shaktino chaitanyamay piṇḍ chhe. ahāhā...! paravastu-nimitta, rāg-vikār ne ek samayanī paryāy-ansh-enun lakṣha chhoḍīne trikāḷī pūrṇa-gnānaghan nij ātmadravya upar najar ṭheravatān ja anant guṇanī nirmaḷ paryāy utpanna thāy chhe. ānun nām dharma chhe, ne ā mokṣhamārga chhe. ā sivāy vrat, tap ādi kāī (-dharma) nathī. samajāṇun kāī...?
ā sat nārāyaṇanī kathā chhe. satnārāyaṇ nām koīnun hoy enī ā vāt nahi, ā to sat nām bhagavān ātmā tenī paramātmā thavānī kathā chhe. ahāhā...! naramānthī nārāyaṇ thavānī-paramātmā-bhagavān thavānī bhagavāne kahelī ā bhāgavat kathā chhe. ahīn kahe chhe-ajaḍatvamay chitishakti arthāt pūraṇ chaitanyasvabhāvano sāgar sachchidānand prabhu ātmā chhe; ahāhā...! tenā āshraye pariṇamatān-temān antarlīn thaī pariṇamatān chaitanyasvabhāvano sāgar prabhu anant shaktio sahit uchhaḷe chhe. ahāhā...! temān chitishakti sahit anant shaktio paryāyamān nirmaḷapaṇe upaje chhe. ā anekānt chhe. ātmāne gnānamātra kīdho to temān ekalun gnān chhe em nahi, gnānanī sāthe jīvatva, darshan, shraddhā, ānand,
PDF/HTML Page 3942 of 4199
single page version
vīrya, astitva, vastutva ādi anant dharmo-guṇo temān bhegā āvī jāy chhe. gnānamān ā anant guṇanun rūp chhe chhatān te anant guṇ badhā bhinna bhinna chhe; ane anant guṇ pratyek bhinna hovā chhatān badhā maḷī akhaṇḍ abhed ek ātmā chhe. aho! āvun vastunun anekāntamay svarūp koī adbhut alaukik chhe.
ā to vītarāgano mārga chhe bāpu! ā koī sādhāraṇ chīj nathī; antar-anubhavanā mahān puruṣhārtha vaḍe prāpta thāy evī chīj chhe. paṇ are! potānā trikāḷī svarūpane bhūlīne anādithī eṇe paryāy upar lakṣha karyun chhe! ek samayanī paryāyanī pāchhaḷ pūraṇ paramātmatattva andar paḍayun chhe, paṇ are! enī draṣhṭinā abhāve enā bhavanā ant āvyā nahi! ahā! bhāī! pañchamahāvratādinā kriyākāṇḍamān mand rāg kare to devanā bhav maḷe, paṇ bhavanā ant na āve. āvun badhun to eṇe anant kāḷamān anant vār karyun chhe, e pahelun-navun nathī. ahāhā...! andar bhagavān ātmā anant shaktino sāgar chaitanya nidhān prabhu chhe tenī antaḥdraṣhṭi vaḍe ānandano anubhav āve, nirākuḷ shāntino svād āve te apūrva chhe. ahāhā...! antaḥpuruṣhārtha jāgrat karī svarūpamān sphurāyamān vīrya vaḍe anant guṇanī nirmaḷ paryāyanā svarūpanī rachanā kare tene bhavanā ant āvī jāy chhe. āvo mārag chhe.
ahāhā...! andar ātmāmān ek vīryaguṇ chhe, ātmabaḷ nāmano andar ek guṇ chhe. te sphurāyamān thavā vaḍe chetanā guṇanā pariṇamananī sāthe bījā anantā guṇanī nirmaḷ pariṇatinī te rachanā kare chhe. ahā! rāganī rachanā kare te vīryaguṇanun kārya nahi; dayā, dān, vrat, bhakti ityādinā shubharāganī rachanā kare e to napunsakatā chhe. ahā! jem hījaḍāne vīrya nathī to tene prajotpatti thatī nathī tem bhagavān ātmāne bhūlīne shubhāshubh bhāvanī rachanā kare tene (-napunsakane) dharmanī paryāyarūp prajānī utpatti thatī nathī.
bhāī! shubhāshubh bhāv thāy te ātmānī chīj nathī, svabhāvaparyāyanī utpatti thāy te ātmānā vīryaguṇanun kārya chhe, ane te antaḥsanmukh puruṣhārtha vaḍe draṣhṭimān bhagavān ātmāno svīkār karye pragaṭ thāy chhe. ahā! bhagavān ātmāno jyān draṣhṭimān svīkār karyo tyān anant shaktio paryāyamān nirmaḷ uchhaḷe chhe. ā antaḥsanmukh thaī je nij paramātmadravyano svīkār kare tenī vāt chhe hon, mātra upar uparathī hā pāḍe enī ā vāt nathī. are bhāī! nij paramātmadravya to trikāḷ shuddha ek chitsvabhāvapaṇe antaraṅgamān virāje chhe; paṇ agnānīne eno svīkār kayān chhe? e to antaḥsanmukh thaī enī draṣhṭi karatān eno svīkār thāy chhe ane tyāre ene gnānamātra bhāvanī andar jīvatva, chiti, drashi, vīrya ādi anant shaktio paryāyamān pragaṭ thāy chhe. ānun nām dharma ne ā mokṣhamārga chhe. ā sivāy vrat, tap, bhakti ādi badhun thothān chhe.
juo, ahīn bījī chitishaktinun varṇan chāle chhe. ātmadravyane kāraṇabhūt pahelān jīvatvashakti kahīne tenā chār-darshan, gnān, ānand ne vīrya-chaitanyabhāvaprāṇ kahyā. ahāhā...! āvā chaitanyabhāvaprāṇ vaḍe jīv anādithī jīve chhe, jīvato hato ne anantakāḷ jīvashe.
to loko kahe chhe ne ke-‘jīvo ane jīvavā do’-ā bhagavān mahāvīrano sandesh chhe. are jaino paṇ rathayātrā prasaṅge sūtro pokāre chhe ke-
are bhāī! ‘jīvavā do’ eṭale bījā jīvonun jīvan ānā hāthamān chhe-evo bhagavān mahāvīrano sandesh nathī. bījo bījāne jivāḍe, ane bījāno jīvāḍayo bījo jīve e bhagavān mahāvīranī vāṇī nathī. koī koīne jivāḍe ke haṇe e vastusvarūp nathī, ane e bhagavānanī vāṇī nathī. jīvamān trikāḷ jīvatva nāmanī shakti chhe, ane trikāḷ chaitanyabhāvaprāṇ vaḍe anādi-anant jīvanun jīvan chhe. ahā! āvī nij jīvanashaktine oḷakhī antarmukh nirākul jīvan jīv jīve te yathārtha jīvan chhe. ahā! āvun jīvan ‘pote jīvo ne sau koī jīvo’-evo bhagavān mahāvīrano sandesh chhe, upadesh chhe. samajāṇun kāī...?
samayasāranī bījī gāthāmān ‘जीवो’ shabda chhe emānthī āchāryadeve ā jīvatvashakti kāḍhī chhe, ne jīvatvanun chitishakti lakṣhaṇ chhe tethī ahīn bījī chitishakti kahī. ahāhā...’ ā jīvatvashakti, chitishakti ityādi shaktio chhe
PDF/HTML Page 3943 of 4199
single page version
e to trikāḷ jīvatā-jāgatā jīvanī jāherāt kare chhe. bhāī! ā shaktio chhe e to andar bhagavānanā darabārano anupam aṇamol khajāno chhe; antaḥsanmukh draṣhṭi vaḍe tene kholī de. ahāhā...! chaitanyanun nidhān dhruvadhām prabhu ātmā chhe, ahāhā...! āvā potānā dhruvadhāmane dhyey banāvī, dhīrajathī dhyānanī dhadhakatī dhūṇī dhakhāvī dharmī jīv jīvan jīve tene dhanya chhe. sau jīvo āvun jīvan jīvo evo bhagavān mahāvīrano sandesh chhe.
ā pramāṇe ā bījī chitishakti ahīn pūrīn thaī.
‘anākār upayogamayī drashishakti. (jemān gneyarūp ākār arthāt visheṣh nathī evā darshanopayogamayī- sattāmātra padārthamān upayukta thavāmayī-drashishakti arthāt darshanakriyārūp shakti.)’
juo, ātmāmān anant shaktio chhe. temān jīvatva ane chitishaktinun āchāryadeve pahelān varṇan karyun. ā to varṇanamān kram paḍayo, bākī vastumān to shaktio akrame chhe. have ahīn trījī drashishakti kahe chhe. kevī chhe drashishakti? to kahe chhe-‘anākār upayogamayī drashishakti’ chhe. drashi nām darshan-dekhavārūp ā shakti chhe. te ātmadravyane dekhe chhe, potāne dekhe chhe, parane dekhe chhe; guṇane dekhe chhe, paryāyane dekhe chhe; ane te badhāne bhed pāḍayā vinā dekhe chhe. ā svadravya chhe, ā paradravya chhe; ā chetan chhe, ā achetan chhe em bhed pāḍīne dekhatī nathī, sāmānya sattāmātra vastune grahaṇ kare chhe, dekhe chhe. bahu sūkṣhma vāt bhāī!
prashnaḥ– to shun darshan-upayog jīv-ajīv badhāne ekamek karī dekhe chhe? uttaraḥ– nā, em nathī; te sattāmātra ja dekhe chhe, ‘ā sat chhe’ bas eṭalun ja dekhavāpaṇun chhe, paṇ ā sva chhe ā par chhe ityādi emān visheṣh grahaṇ karavāpaṇun nathī. visheṣh-bhed pāḍīne grahaṇ karavānun to gnānanun kārya chhe.
ahāhā...! anākār upayogamayī darshanashakti chhe. anākār arthāt ākār nahi. eṭale shun? shun teno ākār nām kṣhetra nathī? em nathī. bhagavān ātmānun je asaṅkhya pradeshī kṣhetra chhe te ja enun kṣhetra chhe. sarva anant guṇanun ā ek ja kṣhetra chhe. jo kṣhetra na hoy to shakti ja na hoy, shaktinun hovāpaṇun ja siddha na thāy, ane to vastu ja siddha na thāy. darshanane anākār kahyun e to eno viṣhay sāmānya sattāmātra ja chhe e apekṣhāe vāt chhe. ā chīj ātmā chhe, ā chīj jaḍ chhe; ā sva chhe, ā par chhe; ā jīv chhe, ā gnān chhe-em bhedarūp ākāranun grahaṇ darshanashaktimān nathī, badhun sāmānya satpaṇe grahaṇ hoy chhe bas. bhāī! ā shaktinun sāmarthya to jo. ahāhā...! tenun kṣhetra to asaṅkhya pradeshī ja chhe, paṇ ākhā lokālokane dekhī lenārā kevaḷadarshanarūp thāy evun enun aparimit behad sāmarthya chhe. oho! ā to alaukik vastu chhe.
bhāī! tārī vastu āvī apār-anant samr̥uddhithī bharī chhe. paṇ are! ten tārā chaitanyanidhānamān najar karī nahi! bhāī! tun mān ke dayā, dān, vrat, tap, bhakti, pūjā ityādi shubh-anuṣhṭhān vaḍe dharma thaī jashe paṇ evī tārī chīj nathī bāpu! ne evun dharmanun svarūp paṇ nathī. vichār to kar; anādi kāḷathī kriyākāṇḍanā rāganun sevan karīne marī gayo paṇ dharma pragaṭ thayo nahi. are! tāro chaitanya mahāprabhu bhagavānasvarūpe andar virāje chhe teno ten anādar karyo chhe; ane deh ane rāgano ādar karyo chhe. dekhavānī shaktivāḷo je dekhanār mahāprabhu chhe tene ten dekhyo nahi! ahā! dekhanārane dekhavānī darakār suddhān karī nahi! paṇ bhāī! andar dekhanāro dr̥uṣhṭā chhe temān draṣhṭi kare tyāre ja dharma pragaṭ thāy. āvī vāt!
ahāhā-! ā ātmā kāraṇaparamātmā chhe. trikāḷī dhruv chinmātra dravyane kāraṇ paramātmā kahevāy chhe, ane kevaḷadarshan, kevaḷagnānanī paryāy pragaṭ thāy tene kāryaparamātmā kahe chhe. tyāre ek vār prashna thayo hato ke-
“jo bhagavān ātmā dhruv kāraṇaparamātmā chhe to tenun kārya pragaṭ thavun joīe ne?” tyāre kahyun‘tun ke-dhruv dravya te kāraṇaparamātmā chhe, paṇ tenī jene draṣhṭi thāy tene tenun kārya paryāyamān pragaṭ thāy chhe. ahāhā...! vastu-kāraṇaparamātmā to pūrṇānandasvarūpe nitya virājamān chhe; paṇ tenī draṣhṭi ane temān ramaṇatā- līnatā kare tene paryāyamān kāryaparamātmā pragaṭ thāy chhe. have jene hun paramātmasvarūp trikāḷī dhruv dravya chhun em svīkār
PDF/HTML Page 3944 of 4199
single page version
ja nathī tene kāraṇaparamātmā kayān chhe? dekhavānī shaktino dharanāro anant shaktisampanna prabhu kāraṇapaṇe shāshvat vidyamān chhe, paṇ tenun bhān karyā vinā, teno draṣhṭimān svīkār karyā vinā kāraṇaparamātmā chhe e kayān rahyun? bhāī! upayogane antaramān vāḷī trikāḷī dravyanān gnān-shraddhān pragaṭ kare tene ja hun kāraṇaparamātmā chhun em nishchay thāy chhe ane tene ja antarlīnatā vaḍe kevaḷadarshan-kevaḷagnānarūp kārya pragaṭ thāy chhe.
ātmā pūrṇānand prabhu anant shaktino piṇḍ trikāḷ ekarūp dravya chhe. ahā! shakti ane shaktivānano bhed paṇ jemān nathī evā ā abhed ekarūp sāmānyane viṣhay banāvī tenān pratīti ane anubhav kare tenun nām samyagdarshan chhe. trikāḷī vastu to vastumān chhe, paṇ āvun hun trikāḷī dhruv chaitanyatattva chhun em shraddhānī paryāyamān teno svīkār thāy tyāre kāraṇaparamātmāno yathārtha nirṇay thāy chhe. trikāḷī chīj chhe te kāī paryāyamān āvatī nathī, paṇ trikāḷī dravyanun gnān ane shraddhān paryāyamān pragaṭe chhe, ane tyāre ‘ā hun kāraṇaparamātmā chhun’ em eno vāstavik svīkār thāy chhe. are bhāī! drashinā viṣhayane-draṣhṭāne dekhyā vinā tenī pratīti kevī? ane vinā pratīti kāraṇaparamātmā chhun e vāt kayān rahe chhe?
ahīn kahe chhe-ātmāmān anākār upayogamayī ek drashishakti chhe. tenun kārya shun? to kahe chhe-ā ātmā, ā gnān, ā darshan, ā paryāy, ā hey ne ā upādey-em koī bhed pāḍayā vinā je sāmānya pratibhās thāy chhe te drashishaktinun kārya chhe. ahāhā...! bhed jeno viṣhay nathī evī anākār upayogamayī drashishakti chhe. anākār eṭale visheṣh vinā sāmānyapaṇe dekhavun. ahāhā...! jemān gneyarūp ākār nathī, visheṣh nathī, jemān sattāmātra padārthano pratibhās thāy chhe evī sāmānya avalokanamātra drashishakti chhe. ā drashishakti sūkṣhma chhe. bhed pāḍīne visheṣhapaṇe jāṇavun e to gnānanun kārya chhe. ā ātmā chhe em nirṇay thayo e to gnān chhe. te gnānanā thavā pahelān (chhadmasthane) drashishaktimān sāmānya pratibhāsarūp upayog varte chhe. (kevaḷīne gnān ne darshan banne upayog sāthe varte chhe).
drashishakti ek guṇ chhe, teno dharanār ātmā guṇī chhe. jyāre guṇī evā trikāḷī dravyano antaramān svīkār thāy tyāre drashishakti paryāyamān uchhaḷe chhe, tenun paryāyamān pariṇaman thāy chhe, dekhavārūp paryāy pragaṭ thāy chhe. dekhavārūp svabhāv dhruvapaṇe hato tenun paryāyamān pariṇaman thaīne dekhavārūp kārya pragaṭ thāy chhe. have āvī potānī chījanī digambaramān janmelāney khabar na maḷe; shun thāy? kuḷathī kāī digambar dharma nathī, digambar dharma to vastunun svarūp chhe.
ahāhā...! ātmā antaramān vikalpanā vastrarahit (nirvikalpa) anant shaktiono piṇḍ chhe tene digambar kahīe, ane jyāre āvā ātmānā bhān sahit antaraṅg dashāmān munipaṇun pragaṭ thāy tyāre bahāramān pañchamahāvrat ne nagnadashā nimittapaṇe hoy chhe tenun nām digambar dharma chhe. ā koī pakṣhanī vāt nathī prabhu! ā to vastunun svarūp ja āvun chhe. samajāṇun kāī...?
anākār upayogamayī drashishakti chhe. eṭale shun? ke jemān gneyarūp ākār nathī, visheṣhatā nathī, badhun sāmānya sattāmātra dekhavāmān āve chhe evā upayogamay darshanashakti chhe. darshananī paryāy svane ane parane dekhe chhe, paṇ emān ā sva ane par em bhed hoto nathī. bhed e darshanashaktino viṣhay nathī. vaḷī ekalā parane dekhe e darshanashaktinun vāstavik kārya nathī. ātmā sahit sarva padārthonī sattāne dekhe te ja enun vāstavik kārya chhe. ahā! dravya-guṇamān vyāpak ā darshanashakti vāstavik kayāre pariṇame?-ke jyāre upayogane antaramān abhed karī svane grahe-dekhe tyāre. ā sivāy ekalā parane jāṇatā pahelān agnānīne tenun je sāmānya darshan thāy chhe te shaktinun vāstavik kārya nathī, e to adarshan chhe, agnānatā chhe.
drashishaktivāḷā dravyane dekhavāthī potāne ane parane bhed pāḍayā vinā dekhavānī paryāy utpanna thāyachhe, ane tenī sāthe bījā anant guṇanī nirmaḷ paryāy pragaṭ thāy chhe. ahīn vikāranī-rāganī vāt līdhī nathī, kemake vikār koī shaktinun kārya nathī. vikār to paryāyabuddhithī par taraph lakṣha karavāthī utpanna thāy chhe, kharekhar te jīvanā trikāḷī svarūpamān nathī; ane darshan guṇanī nirmaḷ paryāy pragaṭavā sāthe je anant guṇanī nirmaḷ paryāy pragaṭ thāy temāny rāgādi vyavahār nathī, eno abhāv-nāsti chhe. ām badhun anekānta chhe.
keṭalāk kahe chhe-vyavahārathī nishchay thāy, paṇ e barābar nathī, ahīn tenī nā pāḍe chhe. are bhāī! jarā samajaṇamān to le ke ā shun vāt chhe? pachhī antaramān prayog kare e to alaukik vāt chhe. trikāḷī dravyanā āshraye gnānamātra
PDF/HTML Page 3945 of 4199
single page version
bhāvanun pariṇaman thatān andar drashishakti uchhaḷe chhe-pariṇame chhe, ane sāthe anant shaktio uchhaḷe chhe-paryāyamān pragaṭ thāy chhe. ā badhī kramabaddha pragaṭ thāy chhe arthāt te kāḷe temanī janmakṣhaṇ chhe to pragaṭ thāy chhe. pravachanasāranā gney adhikāramān gāthā 102mān ā vāt āvī chhe. gneyano (dravyano) āvo svabhāv chhe em tyān varṇan karyun chhe.
shrī jayasenāchāryadeve ā (pravachanasāranā) gney adhikārane samyagdarshanano adhikār kahyo chhe. tyān gneyano svabhāv eṭale dravyanā svabhāvanī vāt chhe. chhae dravyono ā svabhāv chhe ke tenī pratyek paryāyanī janmakṣhaṇ chhe. arthāt je samaye je paryāy thavānī hoy te paryāy te samaye pragaṭ thāy ja chhe. dravyanī pratyek paryāy potānā svakāḷe pragaṭ thāy chhe. tyāre to kahyun ke-kramavartī paryāy ane akramavartī guṇono samudāy te ātmā chhe. bhāī! bhagavānano panth jevo chhe tem khyālamān levo joīe.
ekek shakti potānā svabhāvathī ja pariṇaman kare chhe, ne temān vyavahārano-rāgano abhāv chhe. ā vastusvabhāv chhe. vyavahārathī paṇ shakti pragaṭ thāy ne nishchayathī paṇ pragaṭ thāy em chhe nahi. lokone satyārthanī khabar nathī tethī teo ā vātano virodh kare chhe, paṇ kharekhar to teo potāno virodh kare chhe. shun thāy? ekek shakti nirmaḷapaṇe pariṇame chhe temān vyavahārano abhāv ja chhe. ā syādvād ane ā anekānta chhe. anekāntano artha evo nathī ke nirmaḷ paryāy vyavahār-rāganā lakṣhey thāy ne potānā nishchay dravyanā lakṣhey thāy. e to phūdaḍīvād chhe bhāī!
ātmā chaitanyavastu chhe te dravya chhe. temān anant shaktio chhe. shaktinun pariṇaman thāy te paryāy chhe. ane je vedan thāy te paryāyamān thāy chhe. shakti to nitya dhruvasvarūpe chhe, temān kārya nathī, kārya paryāyamān thāy chhe. vedan- anubhav paryāyamān thāy chhe. ‘anubhav karo, anubhav karo’ -em keṭalāk kahe chhe. paṇ bichārāone anubhav shī chīj chhe enī khabar nathī. nirākul ānandanun vedan thāy te anubhav chhe, ane te paryāy chhe. juo, paryāyamān duḥkh chhe, dravya-guṇamān duḥkh nathī. svānubhav karatān paryāyamān je duḥkh chhe teno nāsh thāy chhe, ne ānandanā vedananī navī avasthā utpanna thāy chhe. paṇ have vedāntīonī jem paryāy shun chīj chhe enīy khabar na maḷe ane anubhavanī vāt kare, paṇ tene anubhav shī rīte thāy? ene to duḥkhano ja anubhav rahe. bhāī! upayoganī dashāne antarmukh- svābhimukh karyā vinā svānubhavanī dashā pragaṭatī nathī. vītarāg sarvagna parameshvare kahelī vastu jem chhe tem yathārtha jāṇavī joīe.
ātmānī shaktio chhe te pāriṇāmikabhāvasvarūp chhe. drashishakti te bhāv (trikāḷī) ane ātmadravya te bhāvavān. tathā te banne pariṇāmikabhāve chhe. paryāyamān je bhāv pragaṭe chhe te bījī chīj chhe. ā to shakti ane shaktivān sahaj akr̥utrim svabhāvarūp chhe te pāriṇāmikabhāve chhe. te navīn utpanna thato nathī, ne teno abhāv thato nathī. ahā! āvā pāriṇāmikabhāvarūpe drashishakti chhe. paryāyo navī navī utpanna thāy chhe, gnān, darshan ādi guṇo chhe te utpanna thatā nathī, vinashatā paṇ nathī, trikāḷ shāshvatapaṇe rahe chhe. aho! ā jainadarshan bahu sūkṣhma alaukik chhe. teno patto lāgī jāy tenā bhavano ant āvī jāy chhe. enā vinā badhā kriyākāṇḍ-vrat, tap ādi sarva-phogaṭ chhe, sansāranun-bandhanun ja kāraṇ bane chhe.
ahā! trikāḷī drashishakti chhe te pāriṇāmikabhāve chhe. 320mī gāthāmān mokṣhanun kāraṇ kayā bhāv chhe teno khulāso karyo chhe. audayik, aupashamik, kṣhāyopashamik, kṣhāyik-ā chār bhāv paryāyarūp chhe, ne dravya-guṇ chhe te pāriṇāmikabhāv chhe. temānthī mokṣhanun kāraṇ koṇ? tyān khulāso karyo chhe ke-
-pāriṇāmikabhāv chhe te mokṣhanun kāraṇ nathī, kemake te akriy chhe, temān kārya thatun nathī. -audayikabhāv mokṣhanun kāraṇ nathī, kemake rāgādi audayikabhāv chhe te bandharūp ne bandhanākāraṇarūp chhe. -bākīnā upasham, kṣhayopasham ane kṣhāyik e traṇ bhāv mokṣhanun kāraṇ thāy chhe; kemake te shaktinā nirmaḷ
ahīn darshanashaktinī vāt chāle chhe. ahā! tenun anshe nirmaḷ pariṇaman chhe te kṣhayopashamabhāve chhe, kevaḷadarshan kṣhāyikabhāvarūp chhe ne darshanamān upashamabhāv hoto nathī ne shaktinā pariṇamanamān audayikabhāvano to abhāv ja chhe. āvī vāt chhe.
chothā guṇasthānake kṣhāyik samakit thāy chhe te kṣhāyikabhāv chhe. shreṇīk rājā pratham bauddhadharmī hatā. temane munirājano
PDF/HTML Page 3946 of 4199
single page version
samāgam thatān te samakit pāmyā. ātmagnān thayā pachhī te bhagavān mahāvīranā samosaraṇamān padhāryā. tyān kṣhāyik samakit pāmyā; bhagavānanā kāraṇe nahi hon, potānā antaḥpuruṣhārthathī; bhagavān to temān nimittamātra chhe. kṣhāyik samakit thayā pachhī kadī teno abhāv na thāy. kṣhāyik samakit paryāy chhe eṭale palaṭe kharī, paṇ abhāv thaīne kadī mithyātva na thāy. samakit thayā pahelān temane narakagatinun āyuṣhya bandhāī gayelun. vartamānamān teo pratham narakamān chhe. paṇ narakamāny temane shīl chhe. samyagdarshan-gnān ne svarūpācharaṇarūp shīl temane tyāny chhe. te shīlanā pratāpe tyānthī nīkaḷī āvatī chovīsīmān bharatanā pratham tīrthaṅkar thaī mokṣha pāmashe. pāñchamā, chhaṭṭhā guṇasthānamān shīlanī visheṣhatā hoy chhe, tathāpi chothey shīl hoy chhe. anantānubandhī kaṣhāyano abhāv chhe eṭalun tyān narakamāny chothe guṇasthāne shīl chhe. shīl eṭale bahāramān brahmacharya hoy enī vāt nathī. ā to svarūpanān shraddhān-gnān ne līnatārūp pariṇām tene shīl kahe chhe. are! anant vār munipaṇun laīne e navamī graiveyakano dev thayo, paṇ ātmabhān vinā ene shīl na thayun ahā! enā pañchamahāvratanā bhāv shīl na hatā. samajāṇun kāī...?
bhāī! ā badhun khās abhyās karīne samajavun paḍashe hon. bahār (chaturgatimān) rakhaḍavāno abhyās to anādi kāḷathī karato āve chhe. sārī nokarī maḷe, bāg-baṅgalā maḷe ne pāse pāñch-das lākhanī mūḍī thaī jāy e badhun to dhūḷadhāṇī chhe. bahāramān lākhonī pedāsh thāy e badho khoṭano dhandho chhe. bahāranā em. e. , ne el. el. bī. nā abhyāsamān varṣho gāḷe e ekalo pāpano abhyās chhe. tenā phaḷamān tane duḥkhanān nimitto maḷashe. ane ahā! ā adhyātmavidyāno abhyās kare to tenā phaḷamān svādhīn atīndriy ānand maḷashe. ā sanyogonī draṣhṭi javā de bhāī! sanyog to je āvavāyogya hashe tej āvashe. ‘dāṇe dāṇe khānāranun nām’-lokamān em kahe chhe ne? eno artha shun? e ja ke je rajakaṇo sanyogamān āvavānā chhe te āvashe ja, ane nahi āvavāyogya sanyog kroḍ upāy karye paṇ nahi āve. bhāī! sanyog meḷavavāno udham kare chhe māṭe te maḷe chhe em nathī. (have tattvābhyās vinā ā kem samajāy?)
bhāī! ā shaktino adhikār sūkṣhma chhe; māṭe shāntithī sāmbhaḷavun. ā ātmānā antaranī hitanī vāt chhe. duniyā māne na māne enāthī kāī ja sambandh nathī. ahīn kahe chhe-darshanashakti anākār upayogamayī chhe. darshan eṭale shraddhā shaktinī ā vāt nathī. ātmānī pratītirūp-samyagdarshanarūp jenun kārya chhe te shraddhāshaktinī ā vāt nathī. ā to nirmaḷ dekhavānā upayogarūp darshanashaktinī vāt chhe. potānā dravya ane anant guṇ-paryāyone paryāyamān dekhe evī anākār upayogamayī darshanashaktinī ā vāt chhe. ahāhā...! drashishakti sahit andar dravyamān jayān dekhavā jāy tyān te dravya-guṇ-paryāy traṇemān vyāpī jāy chhe. vaḷī parane dekhavāthī darshanashaktino upayog sākār thaī jāy chhe em nathī. darshan upayog to svane, parane-sarvane bhed pāḍayā vinā ja sāmānyapaṇe dekhe chhe. drashishakti, tenī sāthe anantā guṇo, ane ekarūp trikāḷī dravya e badhun darshan upayogamān sāmānyasattāmātra dekhavāmān āve chhe. bhāī! ā darshan upayog sūkṣhma chhe. anākār chhe ne? tethī chhadmastha tene pakaḍī na shake, paṇ āgam, anumān ane antarmukh thayelā gnān vaḍe te samajāy em chhe. ā to bāpu! antaranī potānī chījane pahoñchavānī vāt chhe. bākī 11 aṅganun jāṇapaṇun thaī jāy toy ātmā dekhāy em nathī.
ahāhā...! anākār upayog (shaktipaṇe) to trikāḷ chhe, parantu agnānīne anādithī vartamān vartato upayog kevaḷ parasanmukh pravartato hovāthī tene shaktinun vāstavik pariṇaman pragaṭatun nathī, tene shaktinun yathārtha phaḷ āvatun nathī. paṇ jyāre te svasanmukh thaī sva-āshraye pariṇame chhe tyāre nirmaḷ upayog (sva-parane dekhavārūp) pragaṭ thāy chhe ane sāthe atīndriy ānandano svād āve chhe. ahāhā...! anant guṇonun rūp temān āvī jāy chhe. bījā guṇ temān āvī jāy em nahi, paṇ bījā guṇanun rūp temān āvī jāy chhe. ahāhā...! badhun dekhāy paṇ ākār nahi, upayog nirākār nirvikalpa hoy chhe. badhāne dekhe paṇ upayog sākār na thāy, sattāmātra dekhe bas. gnān chhe te savikalpa chhe, te sva-parane sarvane bhed pāḍīne jāṇe chhe. parantu darshanashaktino upayog to sattāmātra vastumān upayukta thavārūp chhe. darshanakriyāmātra chhe. bhāī! ā tārā ātmānā guṇono khajāno kholavāmān āve chhe. (em ke sāvadhān thaī khajāno jo.)
ahā! bhagavān kevaḷī kahe chhe-bhāī! tārī chaitanya vastumān anākār upayogamayī ek darshanashakti chhe. ahāhā...! ā upayog ane ā upayogavān evā bhedanun lakṣha chhoḍī abhed ek chaitanya vastunun jyān antar-ālamban kare ke tatkāl nirmaḷ upayoganī dashārūpe shakti pragaṭ thāy chhe; te dravya-guṇ-paryāy traṇemān vyāpe chhe. ahāhā...! dravya
PDF/HTML Page 3947 of 4199
single page version
draṣhṭā, guṇ draṣhṭā, ane paryāy paṇ ek draṣhṭābhāvarūp pragaṭ thāy chhe. ahā! ā darshanashakti krame nirmaḷ nirmaḷ evī pariṇame ke ākhā lokālokane dekhanārā kevaḷadarshanarūp pariṇamī jāy chhe. te lokālokanā padārthone kare em nahi, mātra sāmānyasattārūp dekhe bas. ahā! ām dravya-guṇ-paryāy traṇemān vyāpe evī darshanashaktinā upayog vaḍe tun dekhe te yathārtha dekhavun chhe. kemake temān parāvalamban nathī. bākī indriyonā ke vikalpanā ālambane-āshraye je upayog pragaṭ thāy te to ātmāno upayog ja nathī, te shaktinun kārya nathī. shaktinī sāthe ekatā karī pariṇame te shaktinun kārya chhe. āvī vāt chhe.
ahāhā...! ātmānī ekek shakti anant shaktimān vyāpak chhe. ane te pratyek shakti dravyadraṣhṭi thatān paryāyamān paṇ vyāpe chhe. ā darshanashakti chhe tey dravya-guṇ-paryāy traṇemān vyāpe chhe. tyān shakti dhruv trikāḷ chhe te dhruv upādān chhe, ane tenī vartamān paryāy pragaṭ thāy te kṣhaṇik upādān chhe.
to koī nimitta chhe ke nahi? indriyādi bāhya padārtho temān nimitta ho, paṇ shaktine tenun ālamban nathī. nirmaḷ darshanopayog pragaṭ thāy te svālambī chhe, indriyādi bāhya chījothī te nirapekṣha pragaṭ thāy chhe. ahā! darshanashakti to dhruv chhe, paṇ tenun anākār upayogarūpe pariṇaman thāy chhe te tenī indriyādi nimittathī nirapekṣha svālambī kriyā chhe. shaktinā pariṇamananān chhae kārako svādhīn chhe. aho! āvo adbhut alaukik koī ātmadravyano mahimā chhe. bhāī! ā badhun potāne jāṇavā-samajavā māṭe chhe. bījāne vismay pamāḍavānī ā vāt nathī. bhāī! adbhut anant āshcharyonun nidhān chaitanyachamatkār vastu tun chho. teno antaramāmmahimā lāvī ek vār antar-draṣhṭi karī pariṇamī jā; ethī tane sukhanun nidhān evo dharma pragaṭashe, ane anādikālīn sansāranī rajhaḷapaṭṭī maṭashe. samajāṇun kāī...?
ā pramāṇe ā trījī drashishakti pūrī thaī.
‘sākār upayogamayī gnānashakti. (je gney padārthonā visheṣhorūp ākāromān upayukta thāy chhe evī gnānopayogamayī gnānashakti.)’
‘sākār upayogamayī gnānashakti’ -ahāhā...! shun kahe chhe? pahelān nirañjan nirākār drashishakti kahī. te gneyapadārthone sarvane sattāmātra dekhavārūp chhe. ahīn kahe chhe-je samaye drashishakti chhe tej samaye ātmāmān sākār upayogamayī gnānashakti chhe. gnānashakti sākār chhe eṭale shun? ke te gneyapadārthone-sva ane par, jīv ane ajīv sarva padārthone-visheṣhapaṇe bhinna bhinna karīne paṇ jāṇe chhe. gnān abhedane jāṇe chhe, bhedane paṇ jāṇe chhe; dravya-guṇ-paryāy- sarvane jāṇe chhe. ahāhā..! gnānanun koī alaukik sāmarthya chhe, eno ā mahān vishiṣhṭa svabhāv chhe ke te sarvane-sarva bhāvone bhedarūp paṇ jāṇe chhe. adhyātma pañchasaṅgrahamān āve chhe ke-
aho! ek samayanī paryāyamān drashishaktino upayog koī paṇ bhed karyā vinā pūrṇa dekhe ane te drashishaktinā pariṇamananī sāthe gnānashaktinun je pariṇaman chhe te pariṇaman ekek dravyane bhinna bhinna jāṇe, ekek guṇane bhinna bhinna jāṇe, ekek paryāyane bhinna bhinna jāṇe, ane ekek paryāyanā anant avibhāg pratichchhedone bhinna bhinna jāṇe. ā rīte ek samayanī gnānanī paryāy sarvane bhinna bhinna jāṇe ane te ja samaye drashishaktinī paryāy sarvane abhinna dekhe. aho! ā gnānanī koī adbhut līlā chhe. āvī vāt!
have indriyothī-nimittathī ne vikalpathī ātmā jāṇe e to kayāny dūr rahī gayun (agnānamān gayun), ahīn to kahe chhe-ātmāmān sākār upayogamayī ek gnānashakti chhe jenā ek samayanā nirmaḷ upayogamān sva-par sahit sarva jīv-ajīv padārtho jāṇavāmān āve chhe. ahāhā...! gnānanī ek samayanī paryāyamān anantā siddho ne kevaḷī bhagavanto gneyapaṇe jaṇāy evun achintya enun sāmarthya chhe. samajāy chhe kāī...?
gnānashakti sākār upayogamayī chhe. sākār eṭale shun? pradesh apekṣhā tene ātmāno asaṅkhyapradeshī arūpī ākār-kṣhetra chhe māṭe gnān sākār chhe em vāt ahīn nathī. vaḷī tene jem jaḍ-pudgalane sparshādi sahit ākār- mūrtapaṇun hoy chhe tevo mūrta ākār chhe em paṇ nathī, kemake ātmā to trikāḷ arūpī-amūrta ja chhe. tethī pudgalanī jem mūrtapaṇun
PDF/HTML Page 3948 of 4199
single page version
nahi hovāthī gnān arūpī anākār-nirākār ja chhe. to sākār kevī rīte chhe? ahāhā...! gnānamān sva-par sahit chetan-achetan samasta padārthone visheṣhapaṇe ākāro sahit jāṇavānun visheṣh-asādhāraṇ sāmarthya chhe tethī te sākār chhe. ā pramāṇe-
-pudgalanī jem mūrtik nahi hovāthī gnān nirañjan nirākār-anākār chhe. -arūpī ākār-kṣhetra sahit hovāthī sākār chhe, paṇ e vāt ahīn nathī. -sva-parane-dravya-guṇ-paryāy sahit samasta padārthone visheṣhapaṇe bhinna bhinna jāṇavānā asādhāraṇ sāmarthya
ahā! bhedane viṣhay nahi karatī hovāthī darshanashakti anākār upayogamayī chhe, ane bhed-abhed sarvane jāṇī letun hovāthī gnān sākār chhe. aho! gnānanī koī achintya adbhut līlā chhe.
ahā! svābhimukh gnānano upayog potāne jāṇe chhe, trikāḷī dhruvane jāṇe chhe, sāthe enā anantā guṇone ne anantī paryāyone jāṇe chhe, antaraṅgamān pragaṭ thayelī atīndriy ānandanī laharane paṇ jāṇe chhe. bhale shrutagnānano upayog hoy, shrutagnānanī paryāyanun paṇ sāmarthya eṭalun chhe ke te potānā trikāḷī dravyane, trikāḷī guṇone ane potānī anant paryāyone jāṇe chhe ane anantā par dravya-guṇ-paryāyane-badhāne gnānanī paryāy jāṇī le chhe. ahāhā...! jāṇavāno jeno akṣhay aparimit svabhāv chhe te kone na jāṇe? ahāhā...! gnān pote potāmān ja sthit rahīne sarvane jāṇī le chhe. ahā! āvī sākār upayogamayī jīvamān gnānashakti trikāḷ chhe. ahā! āvī shaktivāḷā shaktivān ātmāno mahimā lāvī antaramān enī ruchi kare tene kevaḷagnānanī shaṅkā rahe nahi.
bhāī! tāro ātmā to akṣhay aparimit gnānasvabhāvano samudra chhe. ahāhā...! temānthī nirantar gnānanī paryāyo -laharo uṭhayā kare evun tenun sāmarthya chhe. sādi-anantakāḷ paryant temānthī kevaḷagnān nīkaḷyā ja kare toy gnān svabhāvamān kāī kṣhati na thāy evun tārā kevaḷagnānasvabhāvanun achintya sāmarthya chhe. bhāī! tun andar jo to kharo; tatkāl tane tenī ruchi-pratīti thashe.
ahāhā...! darshanashakti jarā sūkṣhma chhe. darshanashaktinī paryāyamān dravya-guṇ-paryāy sahit sva-par sarvanne dekhavānun kārya thāy chhe, paṇ darshanashaktino upayog sākār nathī. ā gnānashakti chhe te sākār upayogamayī chhe. pūrṇa svadravya, trikāḷī gnān, darshan, sukh, vīrya ādi anant guṇ ane potānī anantī paryāy ane te sivāy anantā par dravya-guṇ-paryāy e badhun ja ek samayamān sākār nām visheṣhapaṇe jāṇavārūp pariṇaman kare evun adbhut ā gnānashaktinun kārya chhe. āvo jhīṇo mārag!
hā, paṇ āvun gnān pragaṭ kem thāy? bahu shāstra bhaṇe to thāy kharun ne? are bhāī! gnān to ātmānī nijashakti chhe. have nijashaktine jāṇī shaktivān trikāḷī dhruv dravyamān draṣhṭi sthāpit kare tyāre shakti svayam pariṇamī jāy chhe, paryāyamān vyakta thāy chhe. gnānashaktinun pariṇaman kayāny bahārathī- shāstramānthī ke dev-guru ādimānthī nathī āvatun. ahā! mahāmahimāvant gnānashaktivāḷā ātmānī draṣhṭi karyā vinā ekalā paralakṣhe shāstra koī bhaṇī jāy toy shun? ethī kāī shaktinun kārya je samyaggnān te pragaṭatun nathī. shāstra to bāpu! nimittamātra chhe. tey kone? je antar-avalambane pariṇame tene. je svasvarūpanun ālamban le nahi tene shāstra shun kare? kāī ja na kare. samajāṇun kāī...?
juo, abhavine gnānanī pariṇati nathī ahāhā...! anek shāstra bhaṇe, agiyār aṅg bhaṇe toy abhavine gnānanī pariṇati nathī. jhīṇī vāt chhe bhāī! abhavine gnānano kṣhayopasham chhe, paṇ abhavyatvarūp ayogyatā chhe ne? mithyādraṣhṭi chhe ne? tethī tene gnānanī pariṇati nathī, tene shuddhagnānamay ātmānun gnān-shraddhān uday pāmatun nathī. gnānanī pariṇati to shuddha samyagdraṣhṭine ja hoy chhe. em to gnānanī paryāyamān agnānīne paṇ ātmadravya jāṇavāmān āve chhe. āvo 17-18 gāthāmān pāṭh chhe. gnānaguṇ to trikāḷ dhruv chhe, temān jāṇavānun kārya thatun nathī, jāṇavānun kārya paryāyamān thāy chhe. to jāṇavānī paryāyamān agnānīne paṇ svadravya jāṇavāmān āve chhe, paṇ tenī dravya upar draṣhṭi nathī, tenī paryāy ane rāg upar ja draṣhṭi chhe. tethī paryāy ne rāg hun chhun em te jāṇe chhe, māne chhe. ā rīte shāstra bhaṇavā chhatān antaḥdraṣhṭi vinā agnānīne shāstra bhaṇavāno lābh thato nathī. āvī vāt! samajāṇun kāī...?
PDF/HTML Page 3949 of 4199
single page version
ahāhā...! kahe chhe-sākār upayogamayī gnānashakti chhe. ‘upayogavāḷī’ em nahi, ‘upayogamayī’ em kahīne upayoganun gnānaguṇ sāthe abhedapaṇun hovānun siddha karyun chhe. ahāhā...! je upayog gnānasvabhāvī svadravyamān ekākār-abhed thaī pravarte tene ja, kahe chhe, ame upayog kahīe chhīe. ahā! je upayog bahār paradravyamān ne rāgādimān tanmay thaī pravarte tene ātmāno upayog kahetā ja nathī, tene nirmaḷ gnānanī pariṇati kahetā nathī; e to agnān chhe. ā shaktino adhikār bahu sūkṣhma chhe. ā potānā hitanī vāt chhe, paṇ hit kayāre thāy? ahāhā...! vartamān gnānanī paryāy gnānasvabhāvī svadravyanī sanmukh thaī temān tanmayapaṇe pravarte tyāre ‘ā hun gnānasvabhāvī svadravya chhun’-em gnān-shraddhān pragaṭ thāy chhe; ānun nām samyagdarshan-samyaggnān chhe, ane ā hitarūp dharma chhe. agnānīne paṇ gnānanī dashāmān svadravya jaṇāy chhe, paṇ tenun lakṣha tyān svadravya par nathī, tenun lakṣha bahār paryāy ne rāgādi par chhe. tethī tene gnānasvabhāvī ātmadravya hun chhun em jāṇapaṇun na thatān ā vartamān paryāy ne rāgādi hun chhun em mithyā gnān-shraddhān thāy chhe. ā potānā ahitanī duḥkhanī dashā chhe. bhāī! upayog nijasvarūpamān ekākār-abhed thaī pravarte te ja hitanī dashā chhe; te ja mokṣhamārga chhe.
ahāhā...! ā gnānashakti chhe te sahaj svabhāvarūp pāriṇāmikabhāvarūp chhe. agnānī jīvane enī khabar nathī. ahāhā...! paṇ ā trikāḷ pāriṇāmikabhāv chhe em jaṇāy kayāre? enun bhān kayāre thāy? to kahe chhe- svasvarūpamān antar-ekāgra thaī enī sattāno svīkār kare tyāre. ahāhā...! pāriṇāmikabhāv to trikāḷ chhe, paṇ antarmukh gnānanā pariṇamanamān teno pratibhās thāy tyāre te chhe em nishchay thāy chhe. are bhāī! antar- ekāgratāthī nishchay karyā vinā e chhe em vāt kayān rahe chhe? ahā!āvun bahu sūkṣhma vastunun svarūp chhe. tene hamaṇān nahi samaje to bhāī! kayāre samajīsh?
ahā! bas jāṇavun e gnānano svabhāv chhe. gnān jem svadravyane jāṇe tem pudgalādi paradravyane jāṇe chhe ne ek samayanī paryāyamān vikār-rāg chhe teney jāṇe chhe. paṇ tethī kāī gnān pudgalādi paradravyarūp ke rāgarūp thaī jatun nathī; arthāt te pudgalādi paradravyane ke rāgane karatun nathī. ā vastusthiti chhe. anādithī ā nahi mānato hovāthī ja jīv agnānī chhe. gnān svadravyane jāṇe tem tenā anant guṇane paṇ bhinna bhinna jāṇe chhe, paṇ gnān kāī bījā anant guṇarūp thaī jatun nathī. jo thāy to gnān ja na rahe, gnānano abhāv thāy, ane to dravyano paṇ abhāv thāy. paṇ em chhe nahi. dravyamān ek guṇ bījā guṇarūp thāy evī vastusthiti ja nathī. chhatān badhā anant guṇ ek dravyamān abhedapaṇe vyāpak chhe. ahā! āvā abhedanī jene draṣhṭi thāy tene andar ānand uchhaḷe chhe arthāt atīndriy ānandano svād āve chhe. ānun nām dharma chhe. lokone khabar nahi eṭale ‘ekānta chhe’ em rāḍo pāḍe paṇ bāpu! ā samyak ekānta chhe. tun sāmbhaḷ to kharo; bhāgya hoy to sāmbhaḷavāy maḷe evī ā alaukik vāt chhe.
ahāhā...! ā gnānashakti dravyanī anant shaktimān vyāpak chhe. shakti kaho ke guṇ kaho; ahāhā...! ekek guṇ sarva anant guṇamān ne anantaguṇamay dravyamān vyāpak chhe. ahāhā...! ā gnānashakti dravyamān vyāpak chhe, guṇamān vyāpak chhe, ane abhed ek trikāḷī dravyanī draṣhṭi thatān paryāyamān vyāpak thāy chhe. ane tyāre rāg bhinna rahī jāy chhe kemake abhedanī draṣhṭimān rāg vyāpato nathī. ahā! pahelān paryāyamān rāg vyāpato hato, mithyātvādi vyāpatān hatān, ane tyāre sansāranun phaḷ āvatun hatun; paṇ have jyān dravyadraṣhṭi thaī, ā gnānasvabhāvī hun ātmā chhun em draṣhṭi thaī to paryāyamān gnān ne ānand uchhaḷyān, anant shaktio nirmaḷ uchhaḷī. ahāhā...! atīndriy gnān ne ānand pragaṭ thayān. paradravyamānthī mārun gnān ne sukh āve chhe evā mithyā abhiprāyano nāsh thaī gayo, ne gnānanā nirmaḷ nirmaḷ pariṇamananī dhārāno kram sharū thayo. aho! āvī dravyadraṣhṭi alaukik chīj chhe.
ahā! ā gnānashakti dravya-guṇ-paryāy traṇemān vyāpe chhe. temān gnānashakti trikāḷ dhruvarūpe chhe te trikāḷī dhruv upādān chhe ane paryāyamān gnānanā upayogarūp tenun pariṇaman thāy te kṣhaṇik upādān chhe. have āvī vāt tamārī laukik kolejanā bhaṇataramān bī. e. ne el. el. bī. mān na āve. paṇ ā to kevalagnānanī kolej bāpu! ahāhā...! jyān gnānashaktinun sva-āshraye nirmaḷ pariṇaman thayun tyān e gnāne potānun trikāḷī dravya jāṇyun, potānā anant guṇ jāṇyā, potānī nirmaḷ pariṇati paṇ jāṇī; ahāhā...! te samaye atīndriy ānandanun vedan thayun tem (potānun chhe em) jāṇyun, ahāhā...! paṇ vyavahāraratnatrayano rāg kayāny dūr rahī gayo. (potāno chhe em na jaṇāyo.) ahāhā...! ānun nām anekānta chhe. vyavahārathī-rāgathī paṇ dharma thāy ane nishchayathī paṇ dharma thāy evun anekāntanun svarūp nathī; e to phudaḍīvād chhe.
PDF/HTML Page 3950 of 4199
single page version
ā shaktinun varṇan chāle chhe. temān gnānashakti chhe te trikāḷī guṇ chhe, ane guṇanun dharanārun trikāḷī dravya chhe te guṇī chhe. ahāhā...! tyān guṇī-trikāḷī dravya sanmukhanī draṣhṭi thatān shakti chhe te kramavartī nirmaḷ nirmaḷ pariṇame chhe, ne vikār to kayāny bhinna rahī jāy chhe. are bhāī! shakti ane shaktinā pariṇamanamān vikārano sadāy abhāv chhe, kemake vikārane kare evī ātmadravyamān koī ja shakti nathī. ā vyavahāraratnatrayano rāg thāy te shaktinun kārya nathī, nirmaḷ gnānānandamay pariṇamanamān vyavahār ratnatrayano to abhāv ja chhe. ā anekānta chhe. aho! āvo mārga digambar santoe khullo karyo chhe. have emān mane na samajāy evun shalya javā de bhāī! santoe tane samajāy evī chīj chhe em jāṇīne ā vāt karī chhe.
bhāī! jignāsāthī dhyān daīne ā samaje to ātmagnān thaī jāy evī ā vāt chhe. ahā! pāṇīnī taras lāgī hoy to ghare ghoḍo hoy tene na kahevāy ke-pāṇī lāv; paṇ jenāmān samajashakti chhe tevā āṭh varasanā bāḷakane kahevāy ke pāṇī lāv. ahāhā...! tem āchāryadev jenāmān samajashakti chhe evā sañgnī bhavya jīvone kahe chhe ke-gnānasvarūpī bhagavān ātmāne tun jāṇ. ahāhā... andar jāṇavānā svabhāvavāḷo bhagavān ātmā tun chho-tene tun jāṇ. ahāhā...! āchāryadev kāī jaḍ sharīrane ke rāgane kahetā nathī ke tun ātmāne jāṇ!
oho...! ‘sākār upayogamayī gnānashakti’ kahīne āchāryadeve keṭalun bharī dīdhun chhe! shaktimān vyāpak-tanmay thaīne pragaṭ thatī gnānanī kramavartī paryāyane potānān kartā, karma ādi ṣhaṭkārak svādhīn chhe. kāī paranā ke rāganā āshraye gnān pariṇame chhe em nathī. ahā! gnānanān kārako paramān ne rāgamān nathī, paṇ gnānanān kārako gnānamān ja chhe. ahāhā...! gnānashaktimān kartā, karma, karaṇ ādi ātmadravyanī ṣhaṭkārak shaktionun rūp chhe. shun kīdhun? gnānashaktimān ṣhaṭkārak shaktio nathī, paṇ temān ṣhaṭkārak shaktionun rūp chhe. tethī gnān svayam ja kartā thaīne, sādhan thaīne potāmān svatantra gnānanun karma kare chhe, tene koī paranī ke rāganī apekṣhā nathī. have āvī vāt paisā ne ābarū raḷavāmān rokāī gayā hoy ne viṣhayomān rokāī gayā hoy temane shen samajāy?
paṇ are bhāī! e paisā ne ābarū ne viṣhayo-e badhun to jaḍ māṭī-dhūḷ chhe. emān-jaḍamān sukh kayān chhe ke tane maḷe? emānthī sukh maḷe em traṇakāḷamān sambhavit nathī. sukh to tārā ātmāno svabhāv chhe; temān ekāgra thā ne temān ja rokāī jā; tane sukh maḷashe.
ahā! svasvarūpamān tanmay evī gnānanī paryāy potāne jāṇatī pragaṭ thaī te tenī janmakṣhaṇ chhe. pravachanasār gāthā 102mān ā vāt āve chhe. ahā! utpanna thavāno te kāḷ hato to gnānanī paryāyano utpād thayo. te utpād pūrva paryāy ane dhruvanī apekṣhā rākhato nathī. jarā jhīṇī vāt chhe bhāī! gnānanī paryāy dhruvanī sanmukh thayelī dhruvane jāṇe kharī, paṇ te paryāy dhruvanī apekṣhā rākhatī nathī. te paryāy pote ja kāraṇ ane pote ja kārya chhe. have ām chhe tyān parathī-dev-guru-shāstrathī thāy ne vyavahārathī thāy e vāt ja kayān rahe chhe? ahā! āvī chaitanyanā upayogamayī ātmānī ek asādhāraṇ gnānashakti chhe je ek gnānamātra bhāvamān uchhaḷe chhe, ane tyāre shraddhā, chāritra ānand ādi anant shaktio bhegī uchhaḷe chhe ane ātmāne achintya ānand pamāḍe chhe. āvo mārga chhe bhāī!
ahā! āvā gnānasvabhāvī ātmānī svasanmukh thaī antar-pratīti karavī te samyagdarshan chhe ane te dharma chhe. ā pramāṇe ā chothī gnānashakti pūrī thaī.
‘anākuḷatā jenun lakṣhaṇ arthāt svarūp chhe evī sukhashakti.’ ahāhā...! shun kīdhun? ke ātmāmān jīvanā jīvanarūp jem ek jīvatvashakti chhe tem ek atīndriy ānandashakti chhe; arthāt ātmānā anākuḷ ānandasvabhāvamay ānandashakti chhe. ahāhā...! ātmā trikāḷ sachchidānand prabhu chhe. emān sat nām shāshvat chit ane ānand shakti trikāḷ paḍī chhe. jem dravya trikāḷ chhe tem temān atīndriy ānandanī shakti trikāḷ paḍī chhe. ahāhā...! trikāḷī dhruv ātmadravya andar pūraṇ ānandanā svabhāvathī bharelun chhe tenā āshraye pariṇamatān, tenī sanmukh draṣhṭi karī pariṇamatān, andarathī ā ānandashakti uchhaḷe chhe arthāt atīndriy ānandanā samvedanavāḷī anākuḷ
PDF/HTML Page 3951 of 4199
single page version
dashā pragaṭ thāy chhe. gāthā pamān āchāryadev kahe chhe ne ke-amane nirantar jharato-āsvādamān āvato sundar je ānand temay prachurasvasamvedanasvarūp svasamvedan pragaṭ chhe. ahāhā...! te ā ānandashaktinun kārya chhe. samajāṇun kāī...! ahāhā...! andar ānandashaktipaṇe pūraṇ bharelo chhe, āchāryane tenī vyakti pragaṭ dashāmān thaī chhe. āvī vāt!
ā sukhashaktinun varṇan chhe. kevī chhe sukhashakti? to kahe chhe-anākuḷatā lakṣhaṇasvarūp chhe. shun kīdhun? ek samayanī vartamān dashāmān ākuḷatā-duḥkh chhe te gauṇ chhe, andar vastu trikāḷī dhruv nityānand chhe te anākuḷatālakṣhaṇ chhe. jhīṇī vāt chhe prabhu! ‘kāīk hun karun’-evī vr̥utti je uṭhe te ākuḷatā chhe. shubhāshubh vikalpa uṭhe te ākuḷatā chhe. paṇ māre kāī ja karavun nathī, gnān paṇ karavun nathī, thāy chhe tene shun karavun? ahāhā...! āvī sarva vikalpa rahit, kānīpaṇ karavānā bojā rahit nirbhāratā te anākuḷatā chhe. ahāhā...! āvī anākuḷatā lakṣhaṇ sukhashakti chhe, ane tenun kārya paṇ anākuḷ ānandamay chhe; eno svād bhagavān siddhanā sukh jevo hoy chhe. samajāṇun kāī...?
47 shaktinā ā adhikāramān shraddhā ane chāritra-e banne shaktionun alagathī varṇan karyun nathī. ā sukhashaktimān te banne shaktio samāvī dīdhī chhe. sukhashaktinī jem shraddhāshakti trikāḷ chhe. ā gnānānandamay trikāḷī dhruv dravya te hun chhun evī pratīti-shraddhān thāy te tenun kārya chhe. ahāhā...! samyagdarshanarūp thavun te shraddhāshaktinun kārya chhe; ane te pragaṭatān sāthe te ja samaye niyamathī anākuḷ ānandanun samvedan pragaṭ thāy ja chhe. ā pramāṇe sukhashaktinā kārya dvārā-anākuḷ ānandanā samvedan dvārā shraddhāshakti ane tenun kārya pragaṭ thayānun samajī shakāy chhe. ā rīte sukhashaktimān āchāryadeve shraddhāshakti garbhit karī dīdhī chhe. (tyān bannenān lakṣhaṇ to bhinna ja jāṇavān).
ahāhā...! shraddhā ane chāritra to mūḷ chīj chhe. 47 shaktimān tenun varṇan nathī tethī te nathī em na samajavun. bannene ā sukhashaktimān samāvī dīdhel chhe em yathārtha jāṇavun. ahāhā...! ātmāmān jem shraddhāshakti trikāḷ chhe tem chāritrashakti trikāḷ chhe. svarūpācharaṇ-svarūpasthiratānī krame visheṣhatā thavī te chāritrashaktinun kārya chhe, ane te trikāḷī dhruv dravyanā ugra ālambanathī pragaṭ thāy chhe. ahā! āvī chāritranī kramavartī vītarāgī dashā pragaṭ thāy chhe tyāre tenī sāthe niyamathī anākuḷ ānandanī prachur-prachuratar dashā anubhavāy chhe. ā pramāṇe anākuḷ sukhashaktinā kārya dvārā chāritra guṇanī dashā samajī shakāy chhe.
ahāhā...! svasvarūpanā āshraye svarūparamaṇatānī ātmānubhavanī dashā thatān mahā vairāgya ane chāritranī dashā pragaṭ thāy chhe. ā dashāmān anupam anākuḷ ānand bhego hoy ja chhe. ahāhā...! ātmānubhav thatān mahā hitakārī vītarāgatā sahit anākuḷ ālhādajanak sukhanī dashā pragaṭ thāy chhe. paṇ are! agnānī jīv āvī chāritradashāne kaṣhṭadāyak māne chhe. chhahaḍhālāmān āve chhe ne ke-
paṇ bhāī! ek vār sāmbhaḷ to kharo, ahāhā...! andar trilokīnāth bhagavān sachchidānand prabhu anant shaktiono sāgar laharāī rahyo chhe. ahāhā...! tenī ekek shaktimān bījī anant shaktinun rūp chhe; ekek shaktimān anant shakti vyāpak chhe. ahā! āvā anant shaktimay bhagavān ātmāne jyāre paryāy antaramān vaḷīne dekhe chhe, shraddhe chhe, ne temān rame chhe tyāre prachur ānandanī-mahā ānandanī dashā pragaṭe chhe. āvī ā ānandashaktimān shraddhā ane chāritra bannene samāvī dīdhel chhe.
bhāī! samyagdarshan thāy, samyakchāritra pragaṭe, ane sāthe ānand na āve evī vastusthiti nathī, kemake gnān-mātra bhāvanā pariṇamanamān sarva anantī shaktio ek sāthe uchhaḷe chhe; eṭale to sarva guṇānsh te samakit em kahyun chhe. koī kahe ke amane samakit thayun chhe paṇ ānand-anākuḷ ālhād pragaṭayo nathī to tenī vāt jūṭhī chhe, arthāt tene samakit thayun ja nathī, te agnānī ja chhe. ghaṇā jainābhāsīo evun māne chhe ke-amane samakit to chhe, ne have vrat laīe eṭale chāritra āvī jashe, paṇ temanī e mānyatā tadna jūṭhī chhe, kemake anākuḷ ānandanī dashā pragaṭayā vinā samakit hotun ja nathī; kuḷapaddhatithī kāī samakit hotun nathī.
sampradāyamān amārā gurubhāī kahetā ke-āpaṇe jainakuḷamān janmyā chhīe, eṭale samakit to gaṇadharadev jevun ja thayelun chhe, have bas vrat, tap, dīkṣhā grahaṇ karīe eṭale chāritra thaī jāy. are bhagavān! shun vāt chhe ā? samyagdarshan
PDF/HTML Page 3952 of 4199
single page version
kāī kuḷapaddhatinī chīj nathī bhāī! ahāhā...! andar pūrṇānandano nāth sachchidānand prabhu trikāḷ virāje chhe tenī ruchi-pratīti thavī te samyagdarshan chhe, ane te svānubhūtinī dashāmān pragaṭ thāy chhe. ahā! ā samakit to sarva dharmanun mūḷ chhe bhāī! have samakit shun chīj chhe ey jāṇe nahi te eno puruṣhārtha kem kare? ane vinā samakit chāritranī dashā kem pragaṭ thāy? ā dhārmik vargamān āvelā sau barābar jāṇe ke samakit ane dharma-chāritra shun chīj chhe, kemake lokamān e ja sārabhūt hitakārī chīj chhe. āve chhe ne ke-
bhāī! samyagdarshananī paryāyamān ākhun trikāḷī ātmadravya āvī jāy em nahi, paṇ emān pūrṇa ānandasvabhāv evā trikāḷī dravyanī ne enā pūrṇa trikāḷī sāmarthyanī pratīti-shraddhā avashya āvī jāy chhe. aho! samyagdarshan āvī koī alaukik chīj chhe. enī prāpti thatān nirmaḷ ratnatrayarūpī mokṣhamārga khulī jāy chhe. ahā! chothe, pāñchame, chhaṭhṭhe guṇasthāne samyagdarshan sahit je antarātmā chhe tene shivamagachārī kahyo chhe. chhahaḍhālāmān āve chhe ke-
jaghan kahe avirat samadr̥uṣhṭi, tīnon shivamagachārī.
ahīn mārgamān gaman sharū karyun chhe to chothe avirat samyagdraṣhṭine paṇ shivamagachārī kahyo chhe. chāritranī pūrṇatā to chaudamā guṇasthānanā antasamayamān thāy chhe; chhatān chhaṭṭhā sātamā guṇasthānamān svasvarūpanī draṣhṭi sahit svarūpamān ramaṇatā-līnatānī visheṣh dashā pragaṭ thāy chhe, ane tyāre sāthe prachur ānandanī dashā pragaṭe chhe, ahā! ā chhaṭṭhā- sātamā guṇasthānathī mukhyapaṇe chāritra gaṇavāmān āvyun chhe; ane tyānthī mokṣhamārga kahevāmān āve chhe. chothā guṇasthānathī mārga khule chhe, tathāpi chothāmān sākṣhāt chāritradashā nathī; sākṣhāt mokṣhamārga nathī. sākṣhāt chāritradashā to svarūpanī ugra ramaṇatānī visheṣh dashā thatān pragaṭ thāy chhe.
juo, shreṇik rājā kṣhāyik samakitī hatā. andar pūrṇānandasvarūp nij ātmadravyanī nishchal pratīti thaī hatī. tathāpi teo chāritra laī shakayā na hatā, svasvarūpanī ugra ramaṇatārūp chāritranī dashā temane pragaṭ thaī na hatī. tevī rīte shrī r̥uṣhabhadev bhagavān vartamān chovīsīnā pratham tīrthaṅkar hatā; 84 lākh pūrvanun temanun āyuṣhya hatun, kṣhāyik samakitī hatā, traṇ gnān sāthe laīne avataryā hatā. chhatāny 83 lākh pūrva sudhī teo gr̥uhasthāshramamān rahyā, chāritra dhāraṇ na karī shakayā. ek pūrva eṭale keṭalān varas khabar chhe? ek pūrvamān 70 lākh pa6 hajār karoḍ varṣha thāy chhe. ahā! āvā 83 lākh pūrva sudhī teo chāritra laī shakayā na hatā. uttarapurāṇamān em varṇan chhe ke badhā tīrthaṅkaro āṭh varṣhanī ummare bār vrat dhāraṇ kare chhe. ā rīte abajo varṣha temane pāñchamun guṇasthān rahyun, paṇ tyānlagī āgaḷ na vadhī shakayā. chothe, pāñchame guṇasthāne, jo ke chāritrano ansh hoy chhe, paṇ munidashāne yogya sākṣhāt chāritradashā tyān hotī nathī. aho! āvī chāritradashā koī alaukik hoy chhe ane te mahā puruṣhārthī baḍabhāgī puruṣhone prāpta thatī hoy chhe.
bhāī! samakitanī prāptimān jo antarmukh draṣhṭino apūrva puruṣhārtha joīe to chāritradashānī prāptimān paṇ svarūparamaṇatāno mahān puruṣhārtha joīe. mātra nagna thaī javun ke 28 mūḷaguṇ pāḷavā tenun nām kāī chāritra nathī; andar ānandasvarūp ātmāmān ugra līnatā-ramaṇatā thaī jāy, ānandasvarūpanī astinī mastīmān mashgul thaī jāy tenun nām chāritra chhe. atyāre to chāritranā nām par badhī gaḍabaḍ thaī gaī chhe. have ra8 mūlaguṇanāny ṭhekāṇān na hoy, pāñch mahāvratanāny ṭhekāṇān na hoy, ne mātra bahār nagnatā vaḍe chāritra mānavā-manāvavā lāgyā chhe, paṇ e to agnān chhe bhāī! emān tane koī lābh nathī bāpu! undhī-viparīt mānyatānun phaḷ to bahu ākarun chhe bhāī! svarūpalīnatā vinā 28 mūlaguṇ paṇ kāī ja nathī bāpu! tethī to kahyun ke-
pai nij ātamagnān vinā, sukh lesh na pāyo.
are, pāñch mahāvrat chokhkhān pāḷe, aṭṭhāvīs mūlaguṇ barābar dhāraṇ kare, potānā māṭe banāvelān āhār-pāṇī prāṇānte paṇ na le, tathā agiyār aṅg bhaṇī jāy-ahā! āvā kriyākāṇḍanā shukal leshyānā pariṇām paṇ jīve anant vār
PDF/HTML Page 3953 of 4199
single page version
karyā chhe, ane chhatān samyagdarshan-gnān vinā te lesh paṇ sukh pāmyo nathī, arthāt duḥkh ja pāmyo chhe. matalab ke pāñch mahāvratādinā pariṇām āsrav hovāthī duḥkharūp ja chhe, chāritra nathī.
to chāritravant mahāmunivarone te hoy chhe to kharā? hoy chhe, chāritravantone te avashya hoy chhe, tathāpi te chāritra nathī, munivaro tene chāritra kahetā nathī. chāritranī sāthe te bhale ho, paṇ e badhun vyavahār ācharaṇ rāg hovāthī duḥkharūp ja chhe. tene samayasār nāṭakamān jagapanth kahyo chhe. tyān kahyun chhe ke-
paramādī jagakaun dhukai, aparamādi siv or. –40, mokṣhadvār.
bhāī! jeṭalo rāg āve chhe te sansār chhe em pañchasaṅgrahamān paṇ kahyun chhe. āvī vāt! samajāy chhe kāī...?
are, samyagdarshananā svarūpanī ane tene pragaṭāvavānī rītanī khabar vinā jīv potānī mati-kalpanāthī vrat-tap dhāraṇ karīne tene dharma mānī le paṇ tethī kāī tene dharma thāy nahi. jene svarūpanān shraddhān-gnān thayān hoy ane svarūpanī ugra ramaṇatā thāy tene chāritra ne dharma thāy chhe, ane tene antaramān anākuḷ ānandano prachur āsvād āve chhe. ahā! āvā antaraṅg chāritra vinā mukti thatī nathī. bhāī! jemān āsvādamān āvatī atīndriy ānandanā rasanī prabaḷ dhārā pragaṭ thāy enun nām chāritra chhe, ane te samyagdarshananā abhāvamān kadīy hotun nathī.
ahāhā...! bhagavān ātmā nitya gnānānandasvarūp chhe. tenī antar-ramaṇatā thāy te chāritradashā chhe. ahā! āvā chāritra sāthe andar atīndriy ānandanī prakr̥uṣhṭa dhārā vahe chhe. āvī anākuḷ ānandanī bhūmikāmān munine kiñchit vyavahār-ratnatrayano rāg āve, paṇ tenun tene svāmitva nathī; vyavahārano rāg ane tenun phaḷ-je indra- indrāṇīnā vaibhav ne karoḍo apsarāono sanyog āve te-ene jher samān heyabuddhie hoy chhe. puṇya ane puṇyanān samasta phaḷ samakitīne jher jevān lāge chhe. indoranā kāchamandiramān lakhyun chhe ke-
kāgaviṭ sam ginat hai, samyagdraṣhṭi log.
koīne thāy ke puṇyanān phaḷane kāg-viṭ arthāt viṣhṭā samān kem kahyān? are bhāī? bhagavāne to puṇya ane puṇyanān phaḷane jher kahyān chhe. chhatān tane puṇyano āṭalo badho haṭhīlo prem kem chhe? jo tāre dharma-chāritra joīe chhe to puṇyano prem pratham ja chhoḍavo joīshe; kemake jeṇe puṇyane upādey mānyun chhe tene ānandasvarūp ātmā hey ja thaī gayo chhe, ane jene ātmā upādey chhe tene puṇya hey ja hoy chhe. āvī vāt chhe.
ahīn kahe chhe-anākuḷatā jenun lakṣhaṇ-svarūp chhe evī sukhashakti chhe. ahāhā...! jem jāṇavun-jāṇavun e gnānanun lakṣhaṇ chhe. tem anākuḷatā sukhashaktinun lakṣhaṇ chhe. ahāhā...! āvā sukhathī bharelo akṣhay bhaṇḍār bhagavān ātmā chhe. ahā! e sukh kone kahīe? ke jemān ākuḷatānun nāmanishān nathī. sukhashaktimān ākuḷatā nahi ne tenā kramavartī pariṇamanamān paṇ ākuḷatā nahi. bhāī! tāre sukh joīe chhe to anākuḷ sukh jeno svabhāv chhe evā tārā ātmadravyanī draṣhṭi kar ane temān ja līn thā. bākī ā rāgādi vikār to ākuḷatā chhe; puṇyanā pariṇām paṇ ākuḷatā chhe, duḥkharūp chhe. bhāī! māre sukh joīe em sukhanī abhilāṣh-ichchhā karye sukh nahi maḷe, kemake ichchhāmātra duḥkharūp chhe, duḥkhamūḷ chhe. kahyun chhe ne ke-
māṭe ichchhāmātrathī virām pāmī sukhanā bhaṇḍār evā svasvarūpamān gupta thaī jā.
juo, haraṇanī nābhimān kasturī hoy chhe; paṇ enī ene khabar nathī. tethī gandh āvatān enī shodhamān te bahār doḍādoḍ karī mūke chhe. paṇ bahāramān hoy to maḷe ne? bichārun thākīne nāhak khedakhinna-duḥkh thāy chhe. tem bhagavān ātmāmān sukhashakti trikāḷ chhe. parantu agnānī jīvane enī khabar nathī. tethī te sukhanī shodhamān bahār indriyanā viṣhayomān-khānapānamān, strīnā dehamān, bāg-baṅgalāmān, raṅgarāgamān ityādimān sukh chhe em mānī indriyanā viṣhayo prati doḍādoḍ karī mūke chhe. paṇ tyān bahāramān-e jaḍ padārthomān-sukh hoy to maḷe ne? viṣhayomān phogaṭ phāmphān
PDF/HTML Page 3954 of 4199
single page version
mārīne te nāhak khedakhinna thāy chhe, duḥkhī ja thāy chhe. are bhāī! bahāranā jaḍ viṣhayomān sukh nathī, viṣhayonī mamatā ne anurāgamān sukh nathī ne kevaḷ viṣhayone ja jāṇanārā bahirlakṣhī gnānamāny sukh nathī. ahā! ek svānubhūtimān ja sukh chhe. māṭe sukh joīe to ichchhāthī virām pāmī svānubhūti kar. ahā! lyo, āvo mārag!
bhagavān ātmāmān shaktirūpe sukh trikāḷ bharyun chhe. bhagavān siddhane tenī pūrṇa vyakti thaī chhe. siddha bhagavānane sukhanī pūrṇa dashā-anant sukh hoy chhe. siddha bhagavānane pragaṭ āṭh guṇanā varṇanamān samyaktva, gnān, darshan, ne vīrya e chār āve chhe. chār ghātikarmanā kṣhayathī samyaktva, gnān, darshan, ane vīrya pragaṭ thāy chhe ane chār aghātikarmanā kṣhayathī avyābādh, avagāhan, sūkṣhmatva ane agurulaghu guṇ pragaṭ thāy chhe. ahā! āvī sarvotkr̥uṣhṭa dashā anantamahimāyukta, anantashaktimay nij ātmadravyanān gnān-shraddhān ane ramaṇatā karatān prāpta thāy chhe. are! loko (koī jainābhāsīo) samajyā vinā ja vrat, pratimā vagerene chāritra kahe chhe; paṇ bhāī! e mārga nathī. ātmā svarūpathī ja sadā ānandamay-sachchidānandamay chhe, tenān gnān-shraddhān ane ramaṇatā karatān anākuḷ sukh pragaṭe chhe, tenī pūrṇatā thaye pūrṇa sukh-anant sukh pragaṭe chhe. bas, ā ja mārga chhe. samajāṇun kāī...?
ā pandaramī ogasṭe deshano svātantrya divas ujave chhe ne? paṇ e to tāro desh-svadesh nahi bhāī! tun eno svāmī nahi; e to pratyakṣha bhinna chīj chhe bāpu! enī sevā (mamatva) karye tane (sansār sivāy) kāī ja lābh nathī. ahāhā...! asaṅkhya pradesh-ke jemān ātmānān anant guṇ sarvatra vyāpīne trikāḷ rahyāchhe te eno svadesh chhe. ahāhā...! ātmā eno svāmī chhe. ahā! āvā sva-deshanī sevā sevan karye andar svātantrya-svarāj pragaṭ thāy chhe, arthāt anant guṇ sahaj nirmaḷ pariṇamī jāy chhe. juo, ā svarāj! samayasāranī 17-18 mī gāthāmān ātmāne rājā-‘jīvarāyā’ -kahyo chhe. ahāhā...! ‘rājate-shobhate iti rājā’ je anek samr̥uddhi vagerethī shobhe te rājā chhe. ahāhā...! jem bahāramān rājā tenā chhatra, chāmar ādi vibhūti ane sharīranī r̥uddhi tathā bāhya samr̥uddhi vagerethī shobhe chhe tem ā ātma-rājā potānā sukhādi anant guṇonī samr̥uddhithī shobhe chhe. vikār pariṇām ane sanyogathī shobhe te ātma-rājā nahi, ane chakravartī ke indranā vaibhavathī shobhe te paṇ ātma-rājā nahi. ahāhā...! jemān ānandarasano āsvād āve evā anantaguṇ-vaibhavanī pragaṭatāthī shobhāyamān te ātma-rājā chhe. samajāṇun kāī...!
ahāhā...! juo to kharā munivaronī antaradashā! ātmagnānī dhyānī nijānandarasanā anubhavamān līn munivaro, temane dehanī sthiti pūrī thavāno khyāl āvī jāy tyāre kevuṅk chintavan kare chhe! ahāhā...!
kalevar bhakhe janāvarā, muvā na rove koī.
ahāhā...! munirāj potānī shuddha pariṇatīne kahe chhe-jyān ānandano sāgar-ānand-sudhāsindhu bhagavān chhe tyān chālo jaīe. andar evā magna-līn thaīe ke kalevarane-ā maḍadāne shiyāḷiyān khāī jāy toy khabar na paḍe; tathā deh chhūṭī jāy to koī pāchhaḷ ronār na hoy. ahāhā...! kevī antar-līnatā ane kevun nirmamatva! ānandasāgar ātmāmān tallīn thavā mahāmunirāj giriguphāmān chālyā jāy chhe; nishchayathī to nij shuddhātmā chidānand prabhu chhe te ja giriguphā chhe.
pravachanasāramān charaṇānuyog chūlikāmān dīkṣhārthīnun bahu sundar varṇan chhe. ahāhā...! dīkṣhārthī ātmānā ānandamān līn thavā dīkṣhit thāy chhe tyāre potānī strīne kahe chhe-mārā dehane ramāḍanār he ramaṇī! mārī anubhūtisvarūp ramaṇī to anādianant andar shāshvat paḍī chhe, have tenī sāthe ramavā arthāt mārā svasvarūpamān līn thavā hun jāun chhun. samayasār gāthā 73mān paṇ ā trikāḷī anubhūtinī vāt āvī chhe. tyān kahyun chhe-“sarva kārakonā samūhanī prakriyāthī pār utarelī je nirmaḷ anubhūti, te anubhūtimātrapaṇāne līdhe shuddha chhun.” juo, ātmānī paryāyamān rāganī kriyā thāy te to mārā ātmānun svarūp nahi, paṇ rāg rahit nirvikār pariṇati paryāyanā ṣhaṭkārakathī thāy te paṇ hun trikāḷ anubhūtisvarūp ātmā nahi. hun parathī judo, rāgathī judo, ne nirmaḷ ṣhaṭkārakanī pariṇati je thāy tenāthīy judo trikāḷī anubhūtisvarūp bhagavān ātmā chhun, ā anubhūti te trikāḷī ekarūp svabhāvanī vāt chhe hon, ā anubhūtinī paryāyanī vāt nathī. ahāhā...! dīkṣhārthī kahe chhe-hun māro trikāḷī anubhūtisvarūp bhagavān jyān chhe tyān jāun chhun, have tyān ja māre ānandathī ramavun chhe; māṭe ā dehane ramāḍanārī he ramaṇī! anumati de, arthāt mane chhoḍī de. lyo, anumati āpe ke na āpe, e to sararar andar chālyā jāy chhe; vanavās chālyā jāy chhe.
PDF/HTML Page 3955 of 4199
single page version
vaḷī dīkṣhā dhāraṇ karavānā prasaṅge mātāne sambodhe chhe-he janetā! ā sharīranī janmadātā tun janetā chho, paṇ hun to anākuḷ ānandasvabhāvī ātmā chhun, ā ātmānī tun janetā nathī. mārā ānandasvarūpī ātmāmānthī mārī ānandanī dashāno janma thāy chhe tethī nishchayathī te ja mārī janetā chhe. mātā! mane rajā de, hun mārī trikāḷ ānandasvarūpī mātānī godamān jāun chhun; tyān hun evo ramun-ramaṇatā karun ke pher janma nā dharun. mātā, ek vār tāre rovun hoy to roī le, have hun bījī mātā nahi karun-ā māro kol chhe. ahāhā...! ām antaramān dr̥uḍh vairāgya dhāraṇ karīne yuvān rājakumāro prachur ānandanā svādanī prāpti arthe vanavāsamān-ātmavāsamān chālyā jāy chhe. ahāhā...! kevo vairāgya! kevun nirmamatva!!
are! agnānī bāhyamān sukh māne chhe. gnānī jyānthī virakta thāy chhe, agnānī tyān chain mānī jhampalāve chhe. agnānī strī, parijan, dhan, makān ityādimān sukh māne chhe, ane tyān ja rokāī rahe chhe. sukh to potāmān ja bharyu chhe, paṇ enī khabar nathī tethī te badhe bahār ja phāmphān māre chhe, ane nirāsh thaī duḥkhī duḥkhī thāy chhe.
hā, paṇ koī koī e sanyogomān sukhī hoy em dekhāy chhe? dhūḷey sukhī nathī sāmbhaḷane. sukh to dūr raho, e sanyogomān sukhanī gandhey nathī; ulaṭun enā taraphanun je valaṇ chhe te mahā pāp ane duḥkh chhe. bhāī! sukh to tene kahīe jemān ākuḷatānī chhāṇṭ paṇ na hoy ane je kadī nāsh na pāmī jāy, kadī palaṭī na jāy.
gajasukumār muninī vāt shāstramān āve chhe. jyāre shrīkr̥iṣhṇa shrī nemināth bhagavānanān darshan karavā hāthī par besīne samosaraṇamān jāy chhe tyāre tenā khoḷāmān nānābhāī gajasukumār beṭhel chhe. mārgamān ek sonīnī ati svarūpavān kanyā sonānā geḍīdaḍe ramatī hatī. tene dūrathī joīne shrīkr̥uṣhṇe sevakone āgnā karī ke-ā kanyāne antaḥpuramān laī jāo, tenān gajasukumār sāthe lagna karavān chhe. sevako te kanyānne antaḥpuramān laī gayā, ane ahīn shrīkr̥iṣhṇa gajasukumārane laīne bhagavānanān darshanārtha samosaraṇamān padhāryān. pachhī shun thayun? ahā! bhagavānanī omdhvani sāmbhaḷīne gajasukumāranun chitta ati dr̥uḍh vairāgyathī bharāī gayun. teo bolyā-nāth! hun munipaṇun aṅgīkār karavā chāhun chhun. mātā devakī pāse jaī kahevā lāgyā-he mātā! andar ānandano nāth virāje chhe tenī sārasambhāḷ-surakṣhā māṭe hun bhagavatī dīkṣhā aṅgīkār karavā māgun chhun. have hun svarūpanī sambhāḷ māṭe vanamān jāun chhun. he mātā! ā dehanun mamatva dūr karo. mārī paryāyamān jarā duḥkh chhe, paṇ te duḥkhano mārā ānandanī pariṇatimān abhāv chhe.
pachhī to gajasukumār bhagavān pāse dīkṣhit thaīne dvārikānā smashānamān dhyān karavā chālyā gayā. temanun sharīr hāthīnā tāḷavā jevun lālachoḷ, komaḷ hatun. tethī temanun nām gajasukumār pāḍavāmān āvyun hatun. ahā! munirāj to nij ānandasvarūpanā dhyānamān tallīn hatā tyāre krodhāgnithī baḷī rahelā pelā sonīnī kanyānā pitā tyān āvyā. temaṇe smashānanī rākh laī temān pāṇī reḍī gajasukumār muninā māthā upar pāḷ banāvī, ane andar masāṇanā dhagadhagatā aṅgārā pūryā; māthā upar bhaḍabhaḍ agni baḷavā lāgī. paṇ munirāj to dhyānamān achaḷ rahyā. ahā! ekakor bhaḍabhaḍ agnithī māthun baḷe ane ekakor munirāje pragaṭāvelī dhyānāgnimān karma baḷe. māthun baḷe tenī taraph to munirājanun lakṣha ja nathī. ākhare dhyānāgnimān sarva karma bhasmībhūt thayān. munirāj tatkāl kevaḷagnān pragaṭāvī paramasukhasvarūp nijapad-mokṣhapadane pāmyā. aho! svarūpadhyānanī-svānubhūtinī dashāno koī achintya mahimā chhe; enun phaḷ param sukhadhām evun mokṣha chhe.
samayasāranī ātmakhyāti ṭīkānā maṅgalācharaṇamān pratham ja shrī amr̥utachandra svāmī kahe chhe-
ahāhā...! kahe chhe- ‘नमः समयसाराय’ ahāhā...! rāg rahit gnān ane ānandathī bharelun mārun svarūp chhe tene hun naman karun chhun. ahā! samayasār māro nāth ānandano sāgar chhe temān hun mārī pariṇatine jhukāvī naman karun chhun. āvī vāt!
PDF/HTML Page 3956 of 4199
single page version
kevo chhe samayasār? ‘स्वानुभूत्या चकास्ते’ ahāhā...! mārā ānandano nāth svānubhavapratyakṣha nij svānubhūtithī pragaṭ thāy tevo chhe. ahā! te dayā, dān, ādi koī vyavahāranā bhāvothī pragaṭ thato nathī. vaḷī
‘चित्स्वभावाय भावाय’ ahāhā! ‘bhāvāy’ nām sattāsvarūp ātmapadārtha chitsvabhāvamay chhe, gnān-darshanarūp chaitanyasvabhāvamay chhe. ahā! gnānādi guṇ chhe te teno svabhāv chhe, ane svānubhūtimān te prasiddha thāy chhe. vaḷī
‘सर्वभावन्तरच्छिदे’ traṇakāḷ traṇalokanā samasta padārthone ek samayamān pūrṇa jāṇe evo teno sarvagnasvabhāv chhe. ahā! ā sarvagnashakti pahelān je gnānashakti kahī temān garbhit chhe. ahā! āvo sarvagnasvabhāv svānubhūtimān prāpta thāy chhe. āvo sūkṣhma mārag chhe bhāī!
keṭalāk kahe chhe ne ke-ā to bahu sūkṣhma chhe. paṇ shun thāy? bhagavān! tārun svarūp ja sūkṣhma chhe. sūkṣhmatva guṇ dravyamān vyāpak hovāthī gnān sūkṣhma, darshan sūkṣhma, ānand sūkṣhma, kartā sūkṣhma-em sarva guṇ sūkṣhma chhe. ahā! āvā sūkṣhmane pāmavāno mārag sūkṣhma chhe bhāī! puṇya-pāpanā sthūḷ bhāvomān e sūkṣhma jaṇāto nathī.
koīne em thāy ke ā vyavahārano niṣhedh kare chhe. paṇ shun thāy? vastunun svarūp ja evun chhe. shlokanā chāre charaṇamān astithī vāt karī chhe. ātmāmān ajīv nathī, puṇya-pāp nathī, vyavahār nathī em nāsti temān siddha thaī jāy chhe. samajāṇun kāī...?
juo, ā sāme shatruñjya pahāḍ upar pāñch pāṇḍavo munidashāmān vicharatā hatā. bhagavānanā darshanano bhāv thayo tyān khabar paḍī ke bhagavān nemināth to mokṣha padhāryā. are, bharatakṣhetramān bhagavānano virah paḍī gayo. ahā! pāñche munivarone mahinā mahinānā upavās chhe, ane pahāḍanā shikhar par dhyānamagna ūbhā chhe. tyān duryodhananā bhāṇeje āvī upasarga māṇḍayo; dhagadhagatān lokhaṇḍanān dhareṇān temane paherāvyān. ahā! māthe dhagadhagato mugaṭ, kaṇṭhamān dhagadhagatī māḷā ane hāth-pagamān dhagadhagatān kaḍān paherāvī teṇe mahāmunivaro par bhayaṅkar upasarga karyo. dharmarājā, arjun ane bhīm-e traṇ munivaroe tyān ja shukaladhyānanī shreṇī māṇḍī, kevaḷagnān upajāvī mokṣhapad prāpta karyun. nānā be bhāīo sahadev ane nikuḷane jarā vikalpa thaī āvyo ke-are! moṭābhāī dharmarājā par āvo upasarga! āṭalā vikalpanā phaḷamān temane be bhav thaī gayā. moṭā traṇ pāṇḍavo pūraṇ vītarāg thaī mokṣhapad pāmyā, jyāre nānā bene jarāk vikalpa āvyo temān be bhav thaī gayā. banne sarvārthasiddhi nāmanā devalokamān 33 sāgaropamanī āyusthitimān gayā. vikalpa āvyo to kevaḷagnān aṭakī gayun. juo, shubhavikalpa tey sansār chhe. agnānī jīvo shubhabhāvathī lābh-dharma thavānun māne chhe, paṇ e emano bhram ja chhe, kemake shubhabhāv paṇ bandhanun ja kāraṇ chhe, abandh nathī. āvī vāt!
are bhāī! tārā svabhāvamān to ekalun sukh-sukh-sukh bas sukh ja bharyun chhe. ahāhā...! vīṇānā tārane chheḍatān jem jhaṇajhaṇāṭ karatī vāge chhe tem sukhashaktithī bharelā ātmāmān ekāgra thatān jhaṇajhaṇāṭ karatī sukhanā samvedananī dashā pragaṭ thāy chhe. paṇ are! ene nij svabhāvano mahimā nathī! anant guṇanā rasathī bharelā nijapadanī sambhāḷ karyā vinā ahā! te anādithī parapadane potānun mānī bhavasāgaramān gothān khāyā kare chhe. ahā! enī durdashānī shī vāt! dāruṇ duḥkhothī bharelī enī kathanī koṇ kahī shake? are bhāī! ahīn āchārya bhagavān tane tārun sukhanidhān batāve chhe. to have to nijanidhān par ek vār najar kar. ahā! najar karatān ja tun nyāl thaī jāy evun tārun divya alaukik nidhān chhe. ahā!
ā hari te koī bījī chīj nahi, nij shuddhātmā chidānandaghan prabhu te hari chhe. je duḥkhane hare arthāt sukhane kare te hari chhe. pañchādhyāyīmān āve chhe ke- ‘हरति इति हरिः’ duḥkhanā bījabhūt je mithyātvādine hare te hari nām sukhanidhān ānandasvarūp bhagavān ātmā chhe. ahā! pramād chhoḍīne, viṣhayonun valaṇ chhoḍīne potānā hari nām bhagavān ātmāne ekāgra thaī nīrakhavo, bhajavo te sukhano upāy chhe. lyo....
ā pramāṇe ā pāñchamī sukhashakti pūrī thaī.
PDF/HTML Page 3957 of 4199
single page version
‘svarūp (-ātmasvarūpanī) rachanānā sāmarthyarūp vīryashakti’ ahāhā...! ātmāmān jem gnān guṇ chhe tem vīrya nāmano ek guṇ chhe. ā putra-putrī thavānā nimittarūp je sharīranun vīrya-jaḍ vīrya chhe tenī ahīn vāt nathī. vīrya eṭale baḷ nāmanī ātmāmān ek shakti chhe. ā shakti vaḍe ātmā baḷavān chhe. ahāhā...! potānā svarūpanī rachanā kare-svarūpane dhārī rākhe evo je ātmāno svabhāv te vīryashakti chhe.
ahāhā...! vīryashaktino svabhāv ātmānā svarūpanī rachanā karavāno chhe. shun kīdhun? gnān, darshan, ānand, prabhutā, svachchhatā ādi anant guṇo te ātmānun svarūp chhe. ahāhā...! anant guṇano svāmī ātmā anantanāth bhagavān chhe. tenī samyagdarshan, samyaggnān, samyagchāritra, anākuḷ atīndriy ānand, samyak vīrya ityādi nirmaḷ paryāyane rache te vīryashaktinun kārya chhe. paṇ rāganī rachanā kare, ke jaḍanī-sharīranī, makānanī, samājanī ke deshanī rachanā kare te ātmānī vīryashaktinun kārya nahi. bhāī! ātmāmān je baḷashakti-vīryashakti chhe te nirmaḷ svasvarūpanī rachanā karavānā sāmarthyarūp chhe; ane jaḍanī rachanā to jaḍanī shaktinun kārya chhe. samajāṇun kāī...?
juo, nemināth bhagavān gr̥uhasthadashāmān hatā tyārano ek prasaṅg purāṇamān varṇavelo chhe. shrīkr̥iṣhṇa-vāsudevanī rājasabhāmān ek vār charchā nīkaḷī ke ahīn sauthī baḷavān koṇ? koī kahe pāṇḍavo baḷavān chhe, bījo kahe ke baḷabhadra baḷavān chhe, trījo kahe ke shrīkr̥iṣhṇa-vāsudev baḷavān chhe, chotho kahe ke dharmarājā baḷavān chhe. evāmān te ja vakhate rājasabhāmān nemikumār padhāryā. tyāre baḷabhadre kahyun ke-badhā baḷavān bhale ho, paṇ nemikumāranā tole nahi; nemikumār bāvīsamā tīrthaṅkar chhe ane te ja saumān baḷavān chhe. shrīkr̥iṣhṇane ā vāt ruchi nahi; eṭale temaṇe nemikumārane kustī karīne potānun baḷavānapaṇun sābit karavā āhyān āpyun. nemikumāre kahyun-bandhuvar! moṭābhāīnī sāthe kustī na karāy, paṇ baḷanī parīkṣhā ja karavī chhe to ā māro pag ahīnthī tame khaseḍī do. shrīkr̥uṣhṇe ghaṇī mahenat karī, paṇ te nemikumārano pag khaseḍī shakayā nahi. pachhī nemikumāre potānī ṭachalī āṅgaḷī sīdhī karī kahyun-ā mārī ṭachalī āṅgaḷī vāḷī āpo. shrīkr̥iṣhṇa ṭachalī āṅgaḷī par pūrī tākātathī ākhā ṭīṅgāī gayā, paṇ āṅgaḷī vaḷī nahi. paṇ ā to sharīranun -jaḍanun baḷ bāpu! temān ātmāne kāī nahi. nemikumār to tyārey jāṇatā hatā ke ā sharīrabaḷ te hun nahi, ne ā kasoṭīno vikalpa uṭhayo tey hun nahi. hun to nij chaitanyasvarūpane dhāraṇ karanārī vīryashakti jenun baḷ chhe evo svarūpanī rachanārūp tene shaktinun phaḷ-kārya pragaṭ nahotun; paṇ jyān nij vīrya shaktino mahimā lāvī shaktimān dravyamān antardraṣhṭi karī ke tatkāl svarūpanī rachanā karanārun vīrya paryāyamān pragaṭ thayun. ahāhā...! ā rīte dravyamān vīrya, guṇamān vīrya ne paryāyamān vīrya-em dravya-guṇ-paryāy traṇeyamān vīryashakti vyāpak thāy chhe, ane nirmaḷ gnān, ānand, sukh, prabhutā, jīvatva, svachchhatva ādi anantaguṇasvabhāvonī paryāyanī rachanā kare chhe. ahāhā...! āvī chhe ā vīrya shakti! samajāy chhe kāī...!
oho! kevaḷī paramātmāe batāvelo paramātmā thavāno mārga ahīn santo prasādarūpe khullo kare chhe. ahā! jem bāḷakanī mātā tene suvāḍavā tenī prashansānān madhur hālaraḍān gāy chhe ke-
‘dīkaro māro ḍāhyo ne pāṭale besī nāhyo’-ityādi. tem ahīn santo-kevaḷīnā keḍāyatīo-agnānīone jagāḍavā tenī (ātmānī) prashansānā madhur gīt gāy chhe. kahe chhe-jenī sphuraṇā thatān tun traṇalokano nāth thāy evī vīryashaktino svāmī tun bhagavān chho. jāg re jāg! jāgavānā tāre ā avasar āvyā chhe. bhagavān! tāre bhagavān thavānā avasar āvyā chhe; ityādi.
ame nānī ummaramān vaḍodarāmān ek nāṭak joyelun. ‘anasūyā’nun nāṭak hatun. anasūyā satī gaṇātī. te ek andh bāhmaṇane paraṇī hatī. tene ek bāḷak thayun. te potānā bāḷakane suvāḍavā pāraṇun jhulāvī mīṭhī halake gātī- ‘beṭā!
शुद्धोऽसि, बुद्धोऽसि, उदासीनोऽसि, निर्विकल्पोऽसि ‘he putra! tun shuddha chho, gnānī chho, udāsīn chho, nirvikalpa chho.’ -ām vakhāṇ karatī. ā to e vakhatanān nāṭako
PDF/HTML Page 3958 of 4199
single page version
paṇ kevān vairāgyarasathī bharapūr bhajavātān enī vāt chhe. āvān drashyo joīne amane te vakhate vairāgyanī khumārī ja chaḍī jatī. atyāre to kāī vāt karavā jevī nathī, taddan halakī kakṣhānān dr̥ushyo batāvāy chhe.
ahāhā...! lokamān pratyek ātmā pūrṇa gnānānandasvabhāvathī bharelo bhagavān chhe. potānā āvā svarūpane lakṣhamān laī temān ekāgra thatān svarūpanī rachanānā sāmarthyarūp vīryashakti paryāyamān pragaṭ thāy chhe. ā kartavya ne ā dharma chhe.
bhāī! jene sukhī thavun hoy, sansāranī pīḍāthī mukta thavun hoy teṇe pote shun chīj chhe te jāṇavun joīe. bhagavān kahe chhe-bhagavān! tun anant shaktiono piṇḍ prabhu ātmā chho. tārī ekek shaktimān bījī anant shaktionun rūp chhe. ahāhā...! anant sāmarthyathī bharelī ekek shakti ane evī anant shaktiothī bharelo bhagavān! tun chaitanya-prakāshanā nūranun pūr chho, paṇ are! eṇe potānā antaraṅg svarūpane joyun nathī! chaitanyaprakāshano puñj prabhu pote potāne bhūlīne andhāre aṭavāyo chhe. ā puṇya-pāpanā bhāv te bāpu! andhārun chhe, ne jaḍ puṇya-pāp karma e ya andhārun chhe; tathā e puṇya-pāp karmanun phaḷ je svarga-narka ādi e ya andhārun chhe, kemake e sarvamān chaitanyaprakāshano abhāv chhe. ahāhā...! āvo dravyakarma-bhāvakarma-nokarmathī rahit shuddha buddha prabhu! tun chaitanyaprakāshano puñj ātmā chho.
ahīn enī vīrya nām baḷashaktinī vāt chāle chhe. ā vīryashakti ātmānā asaṅkhyāt pradeshamān vyāpak chhe. potānā sva-deshamān vīryashakti sarvatra vyāpelī chhe. ātmāno asaṅkhyāt pradesh te sva-desh chhe. rāgādi puṇya-pāpanā bhāv te par-desh chhe.
ahā! jem narakanun kṣhetra svabhāvathī duḥkharūp chhe, svarganun kṣhetra svabhāvathī laukik sukharūp chhe, tem bhagavān ātmānun svakṣhetra svabhāvathī vīryashaktithī bharapūr atīndriy gnān ane ānandarūp gnān ane ānandano pāk nīpaje chhe. jem sādhāraṇ jamīn hoy temān lāl kaḷathī pāke ane ūñchī jamīn hoy to temān sugandhīdār saphed ujjvaḷ bāsamatīnā chokhā pāke tem ātmānun asaṅkhyapradeshathī je kṣhetra chhe temān nirmaḷ gnān ane ānandanā mol pāke chhe. paṇ kayāre? jyāre svasvarūpano antaraṅgamān antarmukh thaī svīkār kare tyāre; tyāre svasvarūpanī rachanā karanārun vīrya sahaj sphurāyamān thāy chhe ane sāthe nij gnānānand svabhāvanān gnān-shraddhān uday pāme chhe. aho! te samaye pragaṭ thatā atīndriy āhlādanun shun kahevun! te vachanātīt ne upamārahit hoy chhe. āvo atīndriy gnān ne ānandano pāk pāke evun ātmānun sva-kṣhetra chhe.
paṇ ā rāgādi vikār thāy chhe ne? are bhāī! ātmānā asaṅkhya pradesh chhe. temān vikār utpanna thāy evo koī guṇ nathī. jem sonānī sāṅkaḷīmān ākhī sāṅkaḷī te dravya chhe, sāṅkaḷīnā badhā aṅkoḍā te enun kṣhetra chhe, ane pīḷāsh, chīkāsh, vajan te enī shaktio chhe tem ātmā dravya chhe, badhā asaṅkhya pradesh tenun kṣhetra chhe, te asaṅkhya pradeshomān vyāpīne rahelā anant gnān, anant darshan, anant sukh, anant vīrya, anant prabhutā, anant svachchhatā ityādi anant ātmānī nirmaḷ shaktio chhe. temān vikār utpanna kare evī koī shakti nathī. paṇ are! anantakāḷamān eṇe kadīy svasvarūpanī draṣhṭi karī nathī! potāne bhūlīne e paramān ne paramān ja rokāī rahyo chhe. tethī tenī vīryashakti anādithī sphurāyamān thatī nathī ane ene puṇya-pāparūp bhāvanī rachanā thayā ja kare chhe. paṇ e (puṇya-pāp) kāī ātmānā vīryanun kārya nathī. bhāī! dayā, dān, vrat, tap, bhakti, pūjā ityādinā shubhabhāvanī rachanā kare te vīrya ātmānun nathī.
ātmānu vīrya to tene kahīe je paryāyamān potānā anant guṇ-svabhāvonā svarūpanī rachanā kare, anant guṇonī nirmaḷ paryāyo pragaṭ kare te ātmānun vīrya chhe. vikārī pariṇāmanī rachanā kare te ātmānā vīryanun kārya nathī. ahā! svasvarūpanī rachanā karanār vīryashaktinā dhārak ātmāne je dekhato nathī ane puṇya-pāpanī rachanā thāy tene ja (ātmāpaṇe) dekhe chhe te mithyādraṣhṭi, agnānī chhe ane tene nirantar puṇya-pāpanā bhāvonī ja rachanā thayā kare chhe. bhāī! ā bār vrat ne pāñchamahāvratano je rāg ey badho achetan chhe, ātmā nathī. are, je bhāvathī tīrthaṅkar gotranī prakr̥iti bandhāy te bhāv paṇ achetan jaḍ chhe, te ātmā nathī, ātmānā vīryanun kārya nathī. rāg bhāv game tevo mand hoy to ya te
PDF/HTML Page 3959 of 4199
single page version
bandhabhāv chhe, chaitanyanī viruddha jātino chhe; temān chaitanyaprakāshano ansh nathī, te potāne ya jāṇato nathī, ne chaitanyasvarūp ātmāne ya jāṇato nathī māṭe te achetan chhe. samajāṇun kāī...? aho! āvo mārag sūrajanā prakāshanā jevo spaṣhṭa digambar santoe khullo karī dīdho chhe. paṇ dekhe tene dekhāy ne!
are! gnān, ānand ādi anantaguṇ-lakṣhmīthī shobhāyamān nij shuddhātmā te shrī hari-tene eṇe pramād chhoḍīne anantakāḷamān dīṭhā nahi! have shrīhari nām shuddhātmānī vāt paṇ sāmbhaḷavā na maḷe te eno kayāre vichār kare, ane kayāre ene dekhe-shraddhe? kayāre enī ruchi kare? paṇ ā anantakāḷe prāpta na thāy evī alaukik chīj chhe bhāī! (em ke enī prāptino ā amūlya avasar chhe).
sādī bhāṣhāmān to kahevāy chhe prabhu! ā strī-puruṣhanān sharīr chhe e to hāḍakān, chāmaḍān ne māns-māṭī chhe. te kāī ātmā chhe? nā; te ātmā nahi, ne tene kare-rache te ya ātmā nahi. vaḷī andar puṇya-pāpanā bhāv thāy chhe te shun ātmā chhe? nā; te ātmā nahi, ne tene rache te ya ātmā nahi; kemake e to achetan jaḍ tattva chhe, ne bhagavān ātmā ekalā chaitanyaprakāshano puñj chhe. jenī sphuraṇā vaḍe paryāyamān nirmaḷ ratnatrayanī-samyagdarshan-gnān- chāritranī rachanā thāy tene ātmānun vīrya arthāt ātmā kahīe; bākī rāganī-vikāranī rachanā kare tene ātmānun vīrya koṇ kahe? e to napunsak vīrya chhe, kemake ene dharmanī utpatti thatī nathī; samayasār gāthā 1pa4nī ṭīkāmān evā jīvone klīb nām napunsak kahyā chhe.
are prabhu! tun bhagavān jevo bhagavān thaīne, bhikhārīnī jem pāmar banī sansāramān rajhaḷe chhe! tun traṇ lokano nāth chaitanyasvarūp prabhu-tārā garbhamān anantagnān, anantadarshan, anantasukh, anantavīrya, sarvagnatva, sarvadarshitva ādi anant nirmaḷ shaktio paḍī chhe teno tun paryāyamān prasav na kare ane puṇya-pāpano-malinatāno prasav kare e shun tane shobhā de chhe? juo, koī strīne garbha rahe ane te chovīs varṣha sudhī rahe chhe. garbhamān rahevānī utkr̥uṣhṭa sthiti chovīs varṣha chhe em shāstramān kathan chhe. evī sthitimān paṇ tun anant vār rahyo bhagavān? garbhavāsamān rahevānī utkr̥uṣhṭa sthiti 24 varṣhanī chhe māṭe anantakāḷe ā avasar āvyo chhe to trikāḷī dravyasvabhāvanun lakṣha karī, svarūpasanmukh thaī hamaṇān ja paryāyamān gnān ane ānandano prasav kar. vītarāg sarvagna parameshvaranī ā āgnā chhe bhāī! lokone sat sāmbhaḷavā maḷe nahi eṭale bichārā shun kare? teo dayā, dān vrat ādi kriyā ane sharīranī kriyāne potānun kartavya mānī mithyābhāvanā sevan vaḍe chār gatimān rajhaḷī mare chhe. shun thāy? mithyābhāvanā sevananun evun ja phaḷ chhe.
bhāī! tārī chaitanyavastunā peṭamān (-kṣhetramān) anant-guṇ-lakṣhmīno bhaṇḍār bharyo chhe. tyān najar karavāne badale bahāranī dhanasampatti joī tun harakhāy chhe paṇ emān shun chhe? e to dhūḷanī dhūḷ (pudgal-raj) bāpā! ā jotā nathī ati tr̥uṣhṇāvant moṭā karoḍapati ne abajopati marīne kṣhaṇamān kayāny narakādimān chālyā jāy chhe! bhāī! tāre sukhī thavun hoy to andar (svasvarūpamān) najar kar.
dharmanā nāme atyāre to vrat karo, paḍimā lo, upavās karo, ā karo ne te karo em prarūpaṇā chāle chhe. paṇ emān to dhūḷe ya dharma nathī sāmbhaḷane. e to badhī rāganī kriyā chhe, emān dharmano ansh paṇ nathī. are bhagavān! jevī tārī chaitanyavastu chhe tevī tane na anubhavāy to dharma kayān thashe? ane sthiratā kayānthī āvashe? bahāranān kriyā-karma vaḍe tun dharma thavānun māne paṇ bahāranān karma (kārya) koṇ kare ne koṇ chhoḍe? ā jaḍ karma-nokarma e to jaḍ paramāṇunī dashā chhe, tene tun karī shakato nathī, chhoḍī shakato nathī; puṇya-pāparūp bhāvakarma chhe te vikārī dashā chhe, te tārī shaktinun kārya nathī; ane nirmaḷ samyagdarshan-gnān-chāritrarūp vītarāgī karma tathā kevaḷagnān ane siddhapad te tārī shaktinun kārya chhe. ātmā pote svatantrapaṇe svavīrya vaḍe potānī te nirmaḷ paryāyone rache chhe. te nirmaḷ paryāyone-
koī rāganī kriyā ene rache em paṇ nahi;
ahāhā...! ātmā pote ja potānā svavīryathī kartādi ṣhaṭkārakarūp thaīne potānī samyagdarshanādirūp nirmaḷ
PDF/HTML Page 3960 of 4199
single page version
paryāyone rache chhe. samyagdarshanathī māṇḍī siddhapad sudhīnī nirmaḷ paryāyane rachanāro pote ja anant shaktimān ‘ishvar’ chhe. āvī vāt!
bhāī! tārā sarvagnasvabhāvanā sāmarthyanī-vīryanī shī vāt! ahāhā...! ek samayamān sarva lokālokanī bhūt, bhāvi ane vartamān samasta paryāyone jāṇī le evī sarvagnashakti ātmadravyamān trikāḷ paḍī chhe. tyāre koī vaḷī kahe chhe-vartamān pragaṭ vartatī paryāyane sarvagna jāṇe, paṇ bhūt, bhaviṣhyane na jāṇe; paṇ tenī ā vāt barābar nathī, mithyā chhe. tene potānā sarvagnasvabhāvanā svarūpanī ne bhagavān sarvagnanā divya gnānanī khabar nathī. are, je sarvagnanun svarūp paṇ bījī rīte māne tene ātmānī pratīti kayānthī thāy? na thāy. are bhāī! jem paramāṇu ek samayamān 14 rājulok gaman kare e paramāṇunī gatinun vīrya chhe tem bhagavān ātmā ek samayamān trikāḷavartī sarva lokālokane sākṣhāt jāṇī le evun enī sarvagnashaktinun vīrya chhe. ahā! āvun divya gnān bhagavān kevaḷīne hoy chhe.
ahā! āvī (-koī achintya, divya) ātmāmān sarvagnashakti chhe ne sāthe baḷashakti-vīryashakti paṇ chhe. ā vīryashakti bhinna chhe, vīryashakti sarvagnashaktirūp nathī paṇ sarvagnashaktimān vīryashaktinun rūp chhe. ātmānī pratyek shaktimān bījī anant shaktionun rūp hoy chhe. ā rīte gnān, darshan, sukh, prabhutā, sarvagnatva, sarvadarshitva ityādi anantaguṇamān vīryashaktinun rūp hoy chhe; jemake gnānavīrya, darshanavīrya, sukhavīrya ityādi. aho! āvī anant shaktiono sāgar prabhu ātmā chhe. tenī sanmukh dr̥uṣhṭi karavāthī vīryashakti sphurāyamān thaī anant guṇanī nirmaḷ paryāyanī rachanā kare chhe. ānun nām ātmavīrya chhe. lokone ā viṣhayano (-adhyātmano) abhyās nahi eṭale korā kriyākāṇḍamān lāgī jāy chhe; paṇ e badhī to ekalā rāganī-kleshanī kriyāo chhe. chhahaḍhālāmān kahyun chhe ne ke-
pai nij ātamagnān binā, sukh lesh na pāyo.
āno artha shun? pañch mahāvrat anantavār pāḷyān chhatān ātmagnān vinā lesh paṇ sukh na thayun arthāt duḥkh ja thayun eno artha shun? e ja ke pañchamahāvratanān pariṇām paṇ sukharūp nathī, duḥkharūp chhe. ahīn kahe chhe-āvā duḥkhanī rachanā kare te ātmānun vīrya nathī; svarūpalīnatā ne svarūp-ekāgratānā dhyān vaḍe nirmaḷ ratnatray pragaṭ kare te ātmānun vīrya chhe, te puruṣhārtha chhe. samajāy chhe kāī...?
svarūparachanānā sāmarthyarūp vīryashakti chhe. tyān dravya ane guṇamān to rachanā karavāpaṇun shun chhe? dravya-guṇ to trikāḷ dhruv ekarūp chhe; temān rachanā karavāpaṇun kāī nathī. je kāī rachanā thāy te paryāyamān thāy chhe. svarūpanī paryāyamān rachanā thāy te vīryashaktinun kārya chhe. gnān, darshan ādi anant guṇanī nirmaḷ pariṇatinī rachanā thāy te vīryanun kārya chhe. have āmān vyavahāranī rachanā kare em na āvyun, kemake nirmaḷ pariṇatimān vyavahārano-rāgano abhāv chhe. vyavahār chhe kharo, paṇ tene to gnān bas (bhinna) jāṇe ja chhe. jhīṇī vāt jarī. jyān sva-āshraye gnān-shraddhān-chāritranī shuddha pariṇati pragaṭ thaī te samaye rāg chhe tene gnān mātra jāṇe chhe bas. rāgane jāṇe chhe em kahīe e vyavahār chhe. te samaye pragaṭ thayelī gnānanī svaparaprakāshak dashā sahaj ja potāmān bhinna rahīne potāthī ja rāgane jāṇe chhe, rāgane laīne jāṇapaṇun chhe em nahi; potānī gnānanī paryāy ja evā sāmarthyavāḷī chhe ke te sva ane parane potāthī jāṇe chhe. have koī loko kahe chhe ke vyavahār-shubharāg karatān karatān nishchay-shuddha dashā pragaṭ thashe paṇ temanī e vāt mithyā chhe. temane ātmānī nirmaḷ vītarāg pariṇati kem pragaṭ thāy enī khabar nathī arthāt temane nirmaḷ pariṇatine rachanārun vīrya sphuryun ja nathī.
are! bhagavān sarvagna parameshvaranā atyāre bharatakṣhetramān virah paḍayā! videhakṣhetramān to sākṣhāt paramātmā sarvagnapadamān birājamān chhe. ek kroḍ pūrvanun temanun āyuṣhya chhe. ek pūrvamān 70 lākh pa6 hajār kroḍ varṣha vyatīt thāy chhe. e bhagavānanā mukhamānthī nīkaḷelī ā vāṇī shrī kundakundāchāryadev ahīn bharatamān lāvyā chhe. ahāhā...! bhagavān kundakundadev nagna digambar bhāvaliṅgī mahā sant hatā. morapīñchh ane kamaṇḍaḷ sivāy temane koī parigrah nahoto. teo sadehe videh gayā hatā, āṭh divas rahyā hatā. tyānthī āvīne bhagavānanī vāṇī anusār ā mahān paramāgamanī rachanā karī chhe. samayasāranī pratham gāthāmān kahe chheḥ-