Pravachan Ratnakar-Gujarati (Devanagari transliteration).

< Previous Page   Next Page >


PDF/HTML Page 194 of 4199

 

भाग-१ ] १८७

(मालिनी)

चिरमिति
नवतत्त्वच्छन्नमुन्नोयमानं
कनकमिव निमग्नं वर्णमालाकलापे।
अथ सततविविक्तं
द्रश्यतामेकरुपं
प्रतिपदमिदमात्मज्योतिरुद्योतमानम्।। ८।।

_________________________________________________________________ जीवने जाणवाथी ज सम्यग्दर्शननी प्राप्ति थई शके छे. ज्यां सुधी जुदा जुदा नव पदार्थो जाणे, शुद्धनयथी आत्माने जाणे नहि त्यां सुधी पर्यायबुद्धि छे.

अहीं, ए अर्थनुं कलशरूप काव्य कहे छेः-

श्लोकार्थः– [इति] आ रीते [चिरम् नव–तत्त्वच्छन्नम् इदम् आत्मज्योतिः] नव तत्त्वोमां घणा काळथी छुपायेली आ आत्मज्योतिने, [वर्णमाला–कलापे निमग्नं कनकम् इव] जेम वर्णोना समूहमां छूपायेला एकाकार सुवर्णने बहार काढे तेम, [उन्नीयमानं] शुद्धनयथी बहार काढी प्रगट करवामां आवी छे. [अथ] माटे हवे हे भव्य जीवो! [सततविविक्तं] हंमेशा आने अन्य द्रव्योथी तथा तेमनाथी थता नैमित्तिक भावोथी भिन्न, [एकरुपं] एकरूप [द्रश्यताम्] देखो. [प्रतिपदम् उद्योतमानम्] आ (ज्योति), पदे पदे अर्थात् पर्याये पर्याये एकरूप चित्चमत्कारमात्र उद्योतमान छे.

भावार्थः– आ आत्मा सर्व अवस्थाओमां विधविध रूपे देखातो हतो तेने शुद्धनये एक चैतन्य-चमत्कारमात्र देखाडयो छे; तेथी हवे सदा एकाकार ज अनुभव करो, पर्यायबुद्धिनो एकांत न राखो- एम श्री गुरुओनो उपदेश छे. ८.

टीकाः– हवे, जेम नव तत्त्वोमां एक जीवने ज जाणवो भूतार्थ कह्यो तेम, एकपणे प्रकाशमान आत्माना अधिगमना उपायो जे प्रमाण, नय, निक्षेप छे तेओ पण निश्चयथी अभूतार्थ छे, तेमां पण आत्मा एक ज भूतार्थ छे (कारण के ज्ञेय अने वचनना भेदोथी प्रमाणादि अनेक भेदरूप थाय छे). तेमां पहेलां, प्रमाण बे प्रकारे छे-परोक्ष अने प्रत्यक्ष. उपात्त अने अनुपात्त पर (पदार्थो) द्वारा प्रवर्ते ते परोक्ष छे अने केवळ आत्माथी ज प्रतिनिश्चितपणे प्रवर्ते ते प्रत्यक्ष छे. (प्रमाण ज्ञान छे. ते ज्ञान पांच _________________________________________________________________ १. उपात्त=मेळवेला. (ईंद्रिय, मन वगेरे उपात्त पर पदार्थो छे.) २. अनुपात्त=अणमेळवेला. (प्रकाश, उपदेश वगेरे अनुपात्त पर पदार्थो छे.)