samayasAr gAthA 366 thI 371 ] [ 409
तौ वस्तुत्वप्रणिहितद्रशा द्रश्यमानौ न किञ्चित्।
सम्यग्द्रष्टिः क्षपयतु ततस्तत्त्वद्रष्टया स्फुटं तौ
ज्ञानज्योतिर्ज्वलति सहजं येन पूर्णाचलार्चिः।। २१८।।
thatAn pudgaladravyano ghAt, ane pudgaladravyano ghAt thatAn darshan-gnAn-chAritrano ghAt anivArya thAy (arthAt avashya thavo joIe). Am chhe tethI je koI jeTalA jIvanA guNo chhe te badhAy paradravyomAn nathI em ame samyak prakAre dekhIe chhIe (-mAnIe chhIe); kAraN ke jo em na hoy to, ahIn paN jIvanA guNono ghAt thatAn pudgaladravyano ghAt, ane pudgaladravyano ghAt thatAn jIvanA guNono ghAt anivArya thAy. (A rIte siddha thayun ke jIvanA koI guNo pudgaladravyamAn nathI.)
(prashna–) jo Am chhe to samyagdraShTine viShayomAn rAg kayA kAraNe thAy chhe? (uttara–) koI paN kAraNe thato nathI. (prashna–) to pachhI rAganI kaI khAN chhe? (uttara–) rAg-dveSh-moh, jIvanA ja agnAnamay pariNAm chhe (arthAt jIvanun agnAn ja rAgAdik UpajavAnI khAN chhe); mATe te rAgadveShamoh, viShayomAn nathI kAraN ke viShayo paradravya chhe, ane samyagdraShTimAn (paN) nathI kAraN ke tene agnAnano abhAv chhe; A rIte rAgadveShamoh, viShayomAn nahi hovAthI ane samyagdraShTine (paN) nahi hovAthI, (teo) chhe ja nahi.
bhAvArtha– AtmAne agnAnamay pariNAmarUp rAgadveShamoh utpanna thatAn AtmAnA darshan-gnAn-chAritrAdi guNo haNAy chhe, parantu te guNo haNAtAn chhatAn achetan pudgaladravya haNAtun nathI; vaLI pudgaladravya haNAtAn darshan-gnAn-chAritrAdi haNAtAn nathI; mATe jIvanA koI guNo pudgaladravyamAn nathI. Avun jANatA samyagdraShTine achetan viShayomAn rAgAdi thatA nathI. rAgadveShamoh pudgaladravyamAn nathI, jIvanA ja astitvamAn agnAnathI Upaje chhe; jyAre agnAnano abhAv thAy arthAt samyagdraShTi thAy tyAre teo UpajatA nathI. A rIte rAgadveShamoh pudgalamAn nathI tem ja samyagdraShTimAn paN nathI, tethI shuddhadravyadraShTithI jotAn teo chhe ja nahi. paryAyadraShTithI jotAn jIvane agnAn-avasthAmAn teo chhe, e pramANe jANavun.
have A arthanun kaLasharUp kAvya kahe chhe- shlokArtha– [इह ज्ञानम् हि अज्ञानभावात् राग–द्वेषौ भवति] A jagatamAn gnAn ja agnAnabhAvathI rAgadveSharUpe pariName chhe; [वस्तुत्व–प्रणिहित–द्रशा द्रश्यमानौ तौ