2pa8 pravachan ratnAkar bhAg-11 ahInyA vAt nathI. eTale ke paisA ne sharIrAdi kShaNabhangur chhe e vAt atyAre nathI. parantu vastunI (AtmAnI) avasthA ek samay rahe chhe ne bIje samaye teno nAsh thAy chhe tethI kramavartI dashAthI jotAn AtmA ja kShaNabhangur dekhAy chhe em kahevun chhe.
ahA! pahelAn em vAt karI hatI ke ek taraphathI-paryAyadraShTithI jotAn AtmAmAn anekatA dekhAy chhe ane ek taraphathI-dravyadraShTithI jotAn temAn ekatA dekhAy chhe. -bas, eTalI vAt hatI. jyAre have kahe chhe ke ek taraphathI jotAn kShaNe kShaNe nAshavAnapaNun dekhAy chhe. paryAy utpanna thaIne nAsh pAme chhe. tethI te draShTithI joIe to paryAyamAn- AtmAmAn kShaNabhanguratA chhe, AtmAnI paryAy kShaNabhangur chhe. matalab ke paryAy kramasar thAy chhe te apekShAe AtmAne kShaNabhangur kahevAmAn Ave chhe. ane Ane potAno svAbhAvik vaibhav kahyo chhe.
ahA! ek-ek shlokamAn keTalun bharI dIdhun chhe! paN jo shAntithI potAnA AtmA mATe thoDo svAdhyAy kare to khabar paDe ke aho! AvI chIj bIje chhe nahIn ane vastu AvI ja hoy. are! AvA nij AtmA taraphanA vichAr, manan, manthan kare to teno shubhabhAv paN bIjI jAtano hoy chhe. parantu te to bahAramAn aTakayo chhe.
juo, paisA Adine laIne AtmA anek chhe em nahIn. parantu paryAyamAn anekapaNun chhe tethI te anek chhe. tathA paisA ne sharIrAdi nAshavAn chhe mATe AtmA kShaNabhangur chhe em paN nahIn. parantu tenI paryAy ja nAshavAn hovAthI te kShaNabhangur chhe em kahe chhe. lyo, AvI chIj chhe.
‘इतः सदा एव उदयात् ध्रुवम् ek taraphathI jotAn sadAy teno uday hovAthI dhruv chhe.’ juo, sadAy ne dhruv-e be shabdo ek sAthe kahyA chhe. to kahe chhe ke ek taraphathI jotAn sadAy nAm traNe kAL AtmAno uday hovAthI dhruv chhe. eTale ke e to chhe tevo chhe-traNe kAL dhruv chhe... dhruv chhe... dhruv chhe. ane tethI kShaNe kShaNe nAsh thavun e temAn nathI. paryAy kShaNabhangur chhe ne? tethI tenI sAme kahe chhe ke AtmA trikAL ekarUp rahenAr chhe. lyo, A AtmAno vaibhav batAvAy chhe.
ahAhA! ek taraphathI jotAn AtmA sadAy ek ja prakAre-dhruvapaNe rahe chhe. paryAy badalatI rahe chhe paN dhruv badalatun nathI. ane Avo teno svabhAv chhe. ahIn to pramANagnAnano viShay batAve chhe ne! AtmAnun-potAnun astitva keTalAmAn chhe tenun gnAn karAve chhe ne! tethI bhale paryAy kShaNabhangur ho-kShaNe kShaNe nAsh pAmatI ho-topaN te chhe to AtmAno vaibhav em kahe chhe. arthAt potAnAmAn potAne laIne paryAy chhe paN parane laIne te chhe nahIn. ahA! mUL chIjane pahonchavA mATe to anek prakAranA puruShArthanI ugra gati joIe.
ahIn kahe chhe ke bhagavAn AtmA, ek taraphathI jotAn, trikAL dhruv-ekarUp chhe. matalab ke te chhe... chhe... ne chhe. ane ek bAjuthI jotAn te chhe... chhe... ne chhe em nahIn paN te chhe ne nAsh pAme chhe, chhe ne nAsh pAme chhe. eTale ke AtmA dravye sadA dhruv, ekarUp ne sadRush chhe. ane paryAye kShaNabhangur, visadRush chhe. paryAy kShaNe kShaNe utpanna thaIne jAy, utpanna thaIne jAy chhe; tenAn sRuShTi ne nAsh, sRuShTi ne nAsh thAy chhe; tenAn janma ne maraN, janma ne maraN thAy chhe. janma nAm upajavun, sRuShTi thavI, utpatti thavI. ane maraN nAm nAsh thavun. ek samayanI paryAyanI utpatti thavI te teno janma chhe ane bIje samaye te kShaNabhangur paryAyano nAsh thavo te tenun maraN chhe. lyo, A rIte paryAyamAn janma-maraN chhe. arthAt tenA utpatti ne vyay; sRuShTi ne nAsh; janma ne maraN to paryAyamAn chhe. ahA! AtmatattvanA sahaj vaibhavanun svarUp Avun chhe. ane tene draShTipUrvak gnAnamAn barAbar levun joIe.
-A rIte paryAyamAn (1) anekatA ne (2) kShaNabhanguratA tathA dravyamAn (1) ekatA ne (2) dhruvatA chhe em varNavyun. have (trIjA bolamAn) kShetrathI varNave chhe.
‘इतः परम–विस्तृतम् ek taraphathI jotAn param vistRut chhe.’ ek taraphathI jotAn AtmA ek samayamAn lokAlokane jANe chhe tethI jANe ke teTalo vyApak hoy em dekhAy chhe. vastu AtmA ek samayamAn ek sAthe jANe traN kAL ne traN lokamAn vyApI jAy chhe eTale ke tenun gnAn sarvagat thaI jAy chhe-sarvane jANI le chhe tethI jANe ke te teTalo vishAL chhe em dekhAy chhe. AtmA atyAre paN Avo chhe ho. jo ke ahIn to atyAre sAdhakajIvanI vAt chhe. to, sAdhakajIvano paN ek samayano gnAnaparyAy lokAlokane-jeTalA anant siddho Adi chha dravyo chhe te badhAne- jANe chhe. mATe, ek bAjuthI jue-jANe to em jaNAy ke jANavAnI apekShAe AtmAno kShetrathI teTalo vistAr chhe. kAraN