samayasār gāthā-218-219 ] [ 37p
कर्तु नैष कथञ्चनापि हि परैरन्याद्रशः शक्यते।
अज्ञानं न कदाचनापि हि भवेज्ज्ञानं भवत्सन्ततं
ज्ञानिन् भुंक्ष्व परापराधजनितो नास्तीह बन्धस्तव।। १५०।।
karmathī alipta rahevānā svabhāvavāḷo chhe. jem lokhaṇḍ kādav madhye paḍayun thakun kādavathī lepāy chhe (arthāt tene kāṭ lāge chhe) kāraṇ ke te kādavathī lepāvānā svabhāvavāḷun chhe, tevī rīte kharekhar agnānī karma madhye rahyo thako karmathī lepāy chhe kāraṇ ke sarva paradravya pratye karavāmān āvato je rāg tenā grahaṇarūp svabhāvapaṇun hovāthī agnānī karmathī lepāvānā svabhāvavāḷo chhe.
bhāvārthaḥ– jem kādavamān paḍelā suvarṇane kāṭ lāgato nathī ane lokhaṇḍane kāṭ lāge chhe, tem karma madhye rahelo gnānī karmathī bandhāto nathī ane agnānī karmathī bandhāy chhe. ā gnān-agnānano mahimā chhe.
have ā arthanun ane āgaḷanā kathananī sūchanānun kaḷasharūp kāvya kahe chheḥ- shlokārthaḥ– [इह] ā lokamān [यस्य याद्रक् यः हि स्वभावः ताद्रक् तस्य वशतः अस्ति] je vastuno jevo svabhāv hoy chhe teno tevo svabhāv te vastunā potānā vashathī ja (arthāt potāne ādhīn ja) hoy chhe. [एषः] evo vastuno je svabhāv te, [परैः] paravastuo vaḍe [कथञ्चन अपि हि] koī paṇ rīte [अन्याद्रशः] bījā jevo [कर्तु न शक्यते] karī shakāto nathī. [हि] māṭe [सन्ततं ज्ञानं भवत्] je nirantar gnānapaṇe pariṇame chhe te [कदाचन अपि अज्ञानं न भवेत्] kadī paṇ agnān thatun nathī; [ज्ञानिन्] tethī he gnānī! [भुंक्ष्व] tun (karmodrayajanit) upabhogane bhogav, [इह] ā jagatamān [पर–अपराध–जनितः बन्धः तव नास्ति] paranā aparādhathī ūpajato bandh tane nathī (arthāt paranā aparādhathī tane bandh thato nathī.)
bhāvārthaḥ– vastuno svabhāv vastune potāne ādhīn ja chhe. māṭe je ātmā pote gnānarūpe pariṇame chhe tene paradravya agnānarūpe kadī pariṇamāvī shake nahi. ām hovāthī ahīn gnānīne kahyun chhe ke-tane paranā aparādhathī bandh thato nathī tethī tun upabhogane bhogav. upabhog bhogavavāthī mane bandh thashe evī shaṅkā na kar. jo evī shaṅkā karīsh to ‘paradravya vaḍe ātmānun būrun thāy chhe’ evun mānavāno prasaṅg āve chhe. ā rīte ahīn jīvane paradravyathī potānun būrun thatun mānavānī shaṅkā maṭāḍī chhe; bhog bhogavavānī preraṇā karī svachchhandī karyo chhe em na samajavun. svechchhāchārī thavun te to agnānabhāv chhe em āgaḷ kaheshe. 1pa0.