pa34 ] [ pravachan ratnākar bhāg-7
‘kāraṇ ke samyagdraṣhṭi,...’ juo, hun nityānandasvarūp trikāḷī dhruv ek gnāyakabhāvamay ātmā chhun-em potānā trikāḷī satnī jene draṣhṭi thaī chhe te sat-draṣhṭi nām samyagdraṣhṭi chhe. ahā! jenī draṣhṭimān potāno pūraṇ chaitanyamahāprabhu ātmā āvyo te samyagdraṣhṭi chhe. to kahe chhe-
‘samyagdraṣhṭi, ṭaṅkotkīrṇa ek gnāyakabhāvamayapaṇāne līdhe........’ ahā! dharmīne akhaṇḍ ek gnāyakabhāv par ja draṣhṭi chhe. duniyāmān je bahāramān (dayā, dān, vrat, bhakti ādi) karāy chhe te āmān maḷe nahi tathā dharmīnā antaramān je gnānanī antaḥkriyā thāy chhe tene agnānī antaramān jāṇe nahi; shun thāy? paramārtha vachanikāmān āve chhe ke-agnānīne bāhyakriyārūp āgam-aṅg sādhavun sahelun chhe tethī te dayā, dān, vrat, bhakti ādi bāhya kriyāo kare chhe parantu te adhyātmaaṅganā vyavahārane jāṇato suddhān nathī. ahā! antaramān shuddha svarūpanā āshraye je ātmānān shraddhān, gnān ne ramaṇatā pragaṭ thāy te adhyātmano vyavahār chhe. agnānī āvā adhyātmavyavahārane jāṇato paṇ nathī.
paṇ andar dharma pragaṭayo tenun māp to bāhya vyavahārathī nīkaḷe ne? are bhāī! andar adhyātmakriyānun māp bāhya vyavahārathī-rāgathī kem nīkaḷe? bāhya vyavahār-vyavahāraratnatray paṇ-rāg chhe, jaḍ chhe, ajīv chhe. enāthī chaitanyanī dharmakriyānun māp kem nīkaḷe ? bīlakul na nīkaḷe. dharma pragaṭayo tenun māp to gnāyakapaṇānī pariṇati ja chhe. bījun kāī enun māp chhe ja nahi. lokone thāy ke ā sonagaḍhathī navun kāḍhayun chhe, paṇ bhāī! ā to anādinun chhe. ā shāstramān to badhun chhe, jo ne? are bhāī! shāstramān vyavahār (guṇasthān pramāṇe) jem chhe tem batāvyo chhe paṇ vyavahārathī nishchay thāy em emān kayān chhe? bāpu? vyavahārane jāṇanāro (ātmā) to enāthī bhinna ja chhe, anyathā vyavahārane jāṇe koṇ? (māṭe gnān vyavahārane-rāgane jāṇe chhe, paṇ vyavahār-rāg gnānane māpatun-jāṇatun nathī). samajāṇun kāī...
ahīn kahe chhe-‘samyagdraṣhṭi,... gnānanī samasta shaktine pragaṭ karavā-vikasāvavā - phelāvavā vaḍe prabhāv utpanna karato hovāthī prabhāvanā karanār chhe.’
ahā! bhagavān ātmā ekalā gnānano puñj prabhu chhe. tenā āshraye pragaṭ thayelī gnānanī pavitra dashā te gnānanun vikāsapaṇun-phelāvāpaṇun chhe. gnānī samasta shaktine pragaṭ