24 ] [ pravachan ratnākar bhāg-8
रेणुबहुले स्थाने करोति शस्त्रैर्व्यायामम्।। २४२।।
छिनत्ति भिनत्ति च तथा तालीतलकदलीवंशपिण्डीः।
सचित्ताचित्तानां करोति द्रव्याणामुपघातम्।। २४३।।
उपघातं
यः स तु स्नेहभावस्तस्मिन्नरे तेन तस्य रजोबन्धः।
निश्चयतो विज्ञेयं न कायचेष्टाभिः शेषाभिः।। २४५।।
एवं सम्यग्द्रष्टिर्वर्तमानो बहुविधेषु योगेषु।
अकुर्वन्नुपयोगे रागादीन् न लिप्यते रजसा।।
[सर्वस्मिन् स्नेहे] samasta tel ādi snigdha padārthane [अपनीते सति] dūr karavāmān āvatān, [रेणबहुले] bahu rajavāḷī [स्थाने] jagyāmān [शस्त्रैः] shastro vaḍe [व्यायामम् करोति] vyāyām kare chhe, [तथा] ane [तालीतलकदलीवंशपिण्डीः] tāḍ, tamāl, keḷ, vāns, ashok vagere vr̥ukṣhone [छिनत्ति] chhede chhe, [भिनत्ति च] bhede chhe, [सचित्ताचित्तानां] sachitta tathā achitta [द्रव्याणाम्] dravyono [उपघातम्] upaghāt [करोति] kare chhe; [नानाविधैः करणैः] e rīte nānā prakāranān karaṇo vaḍe [उपघातं कुर्वतः] upaghāt karatā [तस्य] te puruṣhane [रजोबन्धः] rajano bandh [खलु] kherakhar [किम्प्रत्ययिकः] kayā kāraṇe [न] nathī thato [निश्चयतः] te nishchayathī [चिन्त्यताम्] vichāro. [तस्मिन् नरे] te puruṣhamān [यः सः स्नेहभावः तु] je tel ādino chīkāshabhāv hoy [तेन] tenāthī [तस्य] tene [रजोबन्धः] rajano bandh thāy chhe [निश्चयतः विज्ञेयं] em nishchayathī jāṇavun, [शेषाभिः कायचेष्टाभिः] sheṣh kāyānī cheṣhṭāothī [न] nathī thato. (māṭe te puruṣhamān chīkāshanā abhāvanā kāraṇe ja tene raj choṇṭatī nathī.) [एवं] evī rīte- [बहुविधेषु योगेषु] bahu prakāranā yogomān [वर्तमानः] vartato [सम्यग्द्रष्टिः] samyagdraṣhṭi [उपयोगे] upayogamān [रागादीन् अकुर्वन्] rāgādikane nahi karato thako [रजसा] karmarajathī [न लिप्यते] lepāto nathī.
ādine) dūr karavāmān āvatān, te ja svabhāvathī ja bahu rajathī bharelī bhūmimān (arthāt svabhāvathī ja bahu rajathī bharelī te ja bhūmimān) te ja shastravyāyāmarūpī karma (kriyā) karato, te ja anek prakāranān karaṇo vaḍe te ja sachitta-achitta vastuono