samayasār gāthā 2pa4 thī 2pa6 ] [ 83
पश्यन्ति ये मरणजीवितदुःखसौख्यम्।
कर्माण्यहंकृतिरसेन चिकीर्षवस्ते
मिथ्याद्रशो नियतमात्महनो भवन्ति।। १६९।।
pharī ā ja arthane draḍh karatun ane āgaḷanā kathananī sūchanārūp kāvya have kahe chheḥ-
shlokārthaḥ– [एतत् अज्ञानम् अधिगम्य] ā (pūrve kahelī mānyatārūp) agnānane pāmīne [ये परात् परस्य मरण–जीवित–दुःख–सौख्यम् पश्यन्ति] je puruṣho parathī paranān maraṇ, jīvan, duḥkh, sukh dekhe chhe arthāt māne chhe, [ते] te puruṣho- [अहंकृतिरसेन कर्माणि चिकीर्षवः] ke jeo e rīte ahaṅkār-rasathī karmo karavānā ichchhak chhe (arthāt ‘hun ā karmone karun chhun’ evā ahaṅkārarūpī rasathī jeo karma karavānī- māravā-jivāḍavānī, sukhī-duḥkhī karavānī-vāñchhā karanārā chhe) teo- [नियतम्] niyamathī [मिथ्याद्रशः आत्महनः भवन्ति] mithyādraṣhṭi chhe, potānā ātmāno ghāt karanārā chhe.
bhāvārthaḥ– jeo parane māravā-jivāḍavāno tathā sukh-duḥkh karavāno abhiprāy kare chhe teo mithyādraṣhṭi chhe. teo potānā svarūpathī chyut thayā thakā rāgī, dveṣhī, mohī thaīne potāthī ja potāno ghāt kare chhe, tethī hinsak chhe. 169.
have pūchhe chhe ke ā adhyavasāy agnān kaī rīte chhe? teno uttar kahe chheḥ-
‘pratham to, jīvone sukh-duḥkh kharekhar potānā karmanā udayathī ja thāy chhe,...’ juo, ā pāchhun āvyun. jem agāu ‘jīvone jīvit kharekhar potānā āyukarmanā udayathī ja chhe’-em kahyun hatun tem ahīn paṇ līdhun ke ‘jīvone sukh-duḥkh kharekhar potānā karmanā udayathī ja thāy chhe.’ ā vyavahāranun kathan chhe. ahīn siddha shun karavun chhe? ke jīvone bījo koī sukh-duḥkh karī shakato nathī. ā siddha karavā jīvone karmanā udayathī sukhaduḥkh thāy chhe em kahyun chhe. bākī karma to jaḍ chhe, enāthī kāī jīvane sukh-duḥkh thāy? na thāy. āne sukhanī sāmagrī-paisā,