106 ] [ pravachan ratnākar bhāg-8
ṭīkāḥ– mithyādraṣhṭine je ā agnānathī janmato rāgamay adhyavasāy chhe te ja bandhanun kāraṇ chhe em barābar nakkī karavun. ane puṇya-pāpapaṇe (puṇya-pāparūpe) bandhanun be-paṇun hovāthī bandhanā kāraṇano bhed na shodhavo (arthāt em na mānavun ke puṇyabandhanun kāraṇ bījun chhe ane pāpabandhanun kāraṇ koī bījun chhe); kāraṇ ke ek ja ā adhyavasāy ‘duḥkhī karun chhun’ mārun chhun’ em ane ‘sukhī karun chhun, jivāḍun chhun’ em be prakāre shubh- ashubh ahaṅkārarasathī bharelāpaṇā vaḍe puṇya ane pāp-bannenā bandhanun kāraṇ hovāmān avirodh chhe (arthāt ek ja adhyavasāyathī puṇya ane pāp-banneno bandh thavāmān koī virodh nathī).
bhāvārthaḥ– ā agnānamay adhyavasāy ja bandhanun kāraṇ chhe. temān, ‘jivāḍun chhun, sukhī karun chhun’ evā shubh ahaṅkārathī bharelo te shubh adhyavasāy chhe ane ‘mārun chhun, duḥkhī karun chhun’ evā ashubh ahaṅkārathī bharelo te ashubh adhyavasāy chhe. ahaṅkārarūp mithyābhāv to bannemān chhe; tethī agnānamayapaṇe banne adhyavasāy ek ja chhe. māṭe em na mānavun ke puṇyanun kāraṇ bījun chhe ane pāpanun kāraṇ bījun chhe. agnānamay adhyavasāy ja bannenun kāraṇ chhe.
have, adhyavasāyane bandhanā kāraṇ tarīke barābar nakkī kare chhe-ṭharāve chhe arthāt mithyā adhyavasāy ja bandhanun kāraṇ chhe em niyamathī kahe chheḥ-
hamaṇān ja ek vakīle prashna karyo hato ke-shubharāgathī puṇya to bandhāy ne? (em ke shubharāg kāīk bhalo chhe).
uttaraḥ– are bhāī! hun parane jivāḍun chhun ke sukhī karun chhun-e abhiprāy ja mithyātva chhe. mithyādraṣhṭine enāthī puṇyabandh thāy chhe. chhatān mithyātvanī bhūmikāmān je puṇyabandh thāy te kharekhar to pāp ja chhe.
bhāī! ā sharīr to hāḍ, māns ne chāmaḍāno māḷo chhe; e kāī ātmā nathī. ahā! e to smashānamān jhaḷahaḷ agni saḷagashe temān bhasmībhūt thaī jashe. ane andar ātmā to jenī ādi nathī, jeno ant-nāsh nathī evī anādi-anant avināshī chīj chhe. ahā! āvā chinmātra ek potānā ātmāne jāṇyā vinā ā badhī kriyāo kare paṇ e badhī sansār khāte chhe. enāthī sansāranī rajhaḷapaṭṭī bandh nahi thāy prabhu!