364ḥ pravachan ratnākar bhāg-10 jem chhe tem enī vartamān paryāy potāvaḍe hovānā shaktirūp svabhāvapaṇā vaḍe sat chhe; arthāt samayasamayanī paryāy potānā kāraṇe potānā sāmarthyathī pragaṭ thatī sat chhe. ahīn vajan svakāḷ par chhe. potānā svakāḷe hovāno paryāyano je svabhāv evā svabhāvapaṇā vaḍe paryāyanun satpaṇun chhe. ahā! jo vastu kāyam rahīne avasthāpaṇe pariṇamatī na hoy to duḥkh ṭaḷīne sukh thavun, mithyātva ṭaḷīne samakit thavun, sansār ṭaḷīne mokṣha thavo ityādi kāī sambhavit nathī. māṭe darek vastu svayam ṭakīne pariṇame chhe-rūpāntar pāme chhe e vastugat svabhāv chhe.
shrīmade ek patramān lakhyun chhe ke- chaitanya ho ke paramāṇu ho, koīpaṇ padārthane nakkī karavo hoy to te vastu-dravya, tenī pahoḷāī-kṣhetra, teno bhāv-guṇ tathā tenī vartamān dashā shun chhe- em chār prakārathī nakkī karī shakāy, te vinā padārtha siddha na thāy. tem ahīn kahe chhe- potānun dravya-vastu je ātmā chhe te, enā bhāv-guṇ, enun sharīr pramāṇ (chhatān sharīrathī bhinna) asaṅkhya pradeshī kṣhetra, ane enī avasthā-kāḷ-ām chār khūṇṭathī vastu siddha thāy chhe. ām na hoy to enī dashāmān pariṇamavun, enā kṣhetramān kāyam rahevun, guṇonun trikāḷ ṭakavun, ne dravyapaṇe kāyam rahevun siddha nahi thāy. bhāī! sarvagnanā gnānamān sarva padārtha ā rīte (chār khūṇṭathī) jāṇavāmān āvyā chhe. padārthanā dravya-kṣhetra-kāḷ-bhāv potānā kāraṇe sat hovāthī tenun vartamān pariṇaman-svakāḷ bījī chīj hoy to thāy em chhe nahi. ek samayamān vikārī paryāy pragaṭ thāy ke avikārī ke vikārī-avikārī (sādhakane chāritraguṇanī paryāy vikārī-avikārī hoy chhe) -te eno svakāḷ chhe. puṇyathī dharma thāy ityādi mānyatārūp mithyābhram, agnān ne rāg-dveṣh agnānīne thāy chhe te te paryāyano svakāḷ chhe, te kāḷe nimitta chhe kharun, mohanīy karmano uday chhe kharo, paṇ karmane laīne te paryāy thāy chhe em nathī. karmanā dravya-kṣhetra-kāḷ- bhāv karmamān chhe, karmanā udayane laīne ahīn vikārī paryāy thāy chhe em nathī. ahā! jene ā vāt besī jāy tenun shun kahevun? tatkāl enī draṣhṭi dravyasvabhāv upar jaīne nirmaḷ paryāyano svakāḷ tene pragaṭ thāy chhe.
are! loko dharmane sādhāraṇ chīj mānī beṭhā chhe. paṇ dharma e to koī mahān apūrva chīj chhe bhāī! ahā! anantakāḷamān anantavār e hajāro rāṇīo chhoḍīne nagna digambar sādhu thayo chhe, paṇ ene dharma thayo nahi. vastunī sthiti shun? tenī had-maryādā shun? enī hadamān parano pravesh nathī, ane paranī hadamān eno pravesh nathī- āvun yathārtha samajyā vinā badhun chhoḍīne tyāgī thāy paṇ ethī shun? vastunā satyārtha gnān-shraddhān vinā badhun ja thothethothān chhe. samajāṇun kāī.....!
prashnaḥ– dharma to sahelo hato, paṇ āpe moṅgho karī nākhyo.