Page 38 of 225
PDF/HTML Page 51 of 238
single page version
38 shrI pravachan ratno-1
‘jyAre A jIv sarva padArthonA svabhAvane prakAshavAmAn samartha evA kevaLagnAnane utpanna karanArI bhedagnAnajyotino uday thavAthI’ AtmAmAn rAg UThayo, vikalpa UThayo/ ‘bhedagnAnajyoti’ em shabda vAparyo chhe. e rAgane sharIrane karmathI judo paN astitva enun chaitanyajyot-bhedagnAnajyoti, evA bhedagnAnajyotino uday thAy chhe pragaT thAy chhe, bhedagnAnajyotithI kevaLagnAn utpanna thAy chhe. AhA... hA! AtmAnI pUraN mokShadashA eTale pUraN dukhathI rahit dashA ane pUraN atIndriyaAnandane gnAnanI dashA, e bhedagnAnathI utpanna thAy chhe. vyavahAranA rAganA sambandhathI svatasiddha kevaLagnAn utpanna thatun nathI.
AhA... hA! dhIrAnI vAtun chhe bhaI A to e ‘bhedagnAnajyotino uday thavAthI’ , juo A bhedagnAnajyoti shuddhAtma (dashA), ‘sarva paradravyothI chhUTI’ - rAgAdi badhAn paradravyo enAthI chhUTI ‘darshanagnAnasvabhAvamAn’ -darshan gnAn... eno svabhAv, evun jenun nitya astitva, darshanane gnAn evun jenun astitva hovAthI bhagavAn AtmA draShTAne gnAtA, evI jenI hayAti chhe, maujudagI darshan ne gnAnanI chhe. Avun Atmatattva enI sAthe ‘ekatvagatapaNe varte’ -ekatvapariNamanapaNe andar varte AhAhA! rAgathI ne vikalpathI bhedagnAnajyoti vaDe judun pADI, ane kevaLagnAn utpanna karanArI to e chIj chhe. ek ja AhA...! vyavahAr ratnayatra kevaLagnAn utpanna karavAnun kAraN nathI. kyAn’ ya kahyun hoy to upachArathI kathan (chhe). nishchay sAthe vyavahArano sahachar dekhIne sAthe dekhIne, eno enAmAn upachAr karyo hoy chhe. vastusthiti ‘A’ chhe.
AhA... hA! ‘tyAre e darshanagnAnachAritramAn sthit hovAthI’ Atmatattva je darshan ne gnAnanA astitvavALun tattva chhe, gnAtA ne draShTA e svabhAvavALun je astitva-maujudagIchIj tattva chhe. emAn je... chhe ne! ‘ekatvagatapaNe varte’...‘tyAre darshan-gnAn-chAritramAn sthit hovAthI’ svarUp chaitanya gnAnane Anand enI hayAtivALun tattva-maujudagI chIj emAn ekapaNe jyAre varte tyAre te darshanagnAn chAritramAn sthit hovAthI-tyAre te samyagdarshanagnAn ne chAritramAn sthit chhe. samajAy chhe kAI...? A vAtun AvI jhINI chhe!
AhA...! ‘tyAre e darshanagnAnachAritramAn sthit hovAthI’ Atmatattva je darshan ne gnAnanA astitvavALun tattva chhe, gnAtA ne draShTA e svabhAvavALun je astitva-maujudagIchIj tattva chhe. emAn je... chhe ne? ‘ekatvagatapaNe varte’... ‘tyAre darshan-gnAn-chAritramAn sthit hovAthI’ svarUp chaitanya gnAnane Anand enI hayAtivALun tattva-maujudagI chIj emAn ekapaNe jyAre varte tyAre te darshanagnAn chAritramAn sthit hovAthI-tyAre te samyagdarshanagnAn ne chAritramAn sthit chhe. samajAy chhe kAI...?
A vAtun jhINI chhe! AhA...! jene kevaLagnAn eTale mukti, mokSha jene utpanna karavo chhe ene bhedagnAnajyotithI te utpanna thAy chhe. e rAganA.., shraddhAgnAnachAritranA vyavahAr bhAv, enAthI bhed pADe, tyAre te bhedagnAnajyoti vaDe kevaLagnAn utpanna thAy, tethI te AtmAmAn darshan, gnAnane chAritramAn sthit thAy chhe.
AhA... hA! jhINI vAto bahu! dharam bahu sUkShma bhAI! AhA... hA! ‘darshan-gnAn-chAritramAn sthit hovAthI’ juo...! pAThamAn ‘चरित्तदंसणणाण’ hatun. paN... te padyamAn rachanA karavA mATe. e mUL hatun e padyamAn em Avyun ane TIkAkAre darshan-gnAn-chAritra lIdhun. amRutachandra AchArye paN em
Page 39 of 225
PDF/HTML Page 52 of 238
single page version
shrI pravachan ratno-1 39 lIdhun! AnhI em na lIdhun chAritra-darshan-gnAn.
shun kIdhun? ‘जीवो चरित्तदंसणणाण ठिदो’ em Avyun ne (mUL) pAThamAn! eno artha evo karyo. ‘jIv jyAre potAmAn ekatvapaNe darshanagnAnachAritramAn sthit thaIne varte tyAre tene AtmA, svasamay AtmA kahevAmAn Ave chhe. to jevun jenun rUp hatun temAn I Avyo!
AhA... hA! bhagavAn AtmA darshan-gnAn enun rUp, enI hayAti e chhe. e bahAranA rAgAdinA vikalpanA bhed pADI, ane potAnA AtmatattvamAn ekatvapaNe Avyo! rAgaAdimAn jato to ene bagaDatun, ‘ekaDe ek ne bagaDe be’ I Atmatattva vastu chhe emAn ekatvagatapaNe, darshanagnAnachAritramAn sthit I ekatva! puNyane dayA-dAnA rAgamAn sthit, e to bepaNun-bagaDavApaNun chhe. I karmamAn sthit chhe. karmanA rasamAn-rAgamAn e sthit chhe.
AtmAmAn darshan-gnAn jeno ras chhe jeno svabhAv chhe temAn te sthit nathI. AvI vAt chhe! AhA... hA! ‘tyAre darshan-gnAn-chAritramAn sthit hovAthI ‘yugapad svane ekatvapUrvak jANato’ ekasAthe AtmAne ekatvapaNe jANato ane ‘sva-svarUpe ekatvapUrvak pariNamato evo te’ joyun? jyAre ekatvagatapaNe varte prabhu AtmAmAn, tyAre te darshan-gnAn-chAritramAn sthit hovAthI’ jIv darshanagnAnachAritramAn sthit hovAthI yugapad ane ekatvapUrvak jANato’ ek sAthe potAne jANato ane svasvarUpe ekatvapUrvak pariNamato, ‘jANato ne pariNamato’ samayano artha karavo chhe ne...! ekasamaye jANe ne ekasamaye pariName, evI chIj hoy te AtmA chhe. bIjIchIj pariName chhe paN jANatI nathI. eTale kharekhar ‘samay’ ene kahIe ke pote potAnA svarUpane jANato pariName ane pariNamato jANe! e bey ekahAre hoy ene AtmA kahevAmAn Ave chhe.
AhA.. hA nishchayachAritra chhe e vyavahArachAritrathI prApta thAy chhe (shrotA) e pahonchADe chhe! (uttara) pahonchADe, e kAl Avyun’ tun ne...! (shrotA) vyavahAr chAritrathI nishchay chAritra chhe! (uttara) em chhe nahIn. (vyavahAr) Ave chhe. svarUpanI-ekatvagatanI, darshanagnAnachAritranI sthitimAn apUrNa dashAmAn vyavahAranA evA panchamahAvratanA Adi vikalpo hoy chhe paN enAthI nishchayanI prApti thAy chhe em nahIn ane em kyAy kahyun hoy to e nimittanun gnAn karAvavA mATe chhe. enAthI thAy chhe em kahevA mATe nahIn.
AhA... hA! AnhI... kyAy keTale pahonchavun ene! AhA... ‘sva-rUpe ekatvapUrvak pariNamato’ chhe ne...? ahIn samayano artha karyo, jANavun ne pariNamavun i. pahelo karyo’ to ne...! ‘अय गतौ’ dhAtu chhe eno gaman arthapaN chhe tethI ekasAthe ja (yugapad) jANavun tathA pariNaman karavun’ e artha karyo to ne..! e pahelAn artha AvI gayo. eno saravALo lIdho AnhI.
AhA... hA! jANato... je samaye pariName chhe te samaye tene jANato! AhA... hA! athavA je samaye gnAn thAy chhe te samaye ja tene jANato. AhA... hA! gAthA o to pahelI ‘bAr’ mudanI chhe ne...! bahu TUnkAmAn... ekadam bharyun chhe! pachhI vistAr karashe.
Page 40 of 225
PDF/HTML Page 53 of 238
single page version
40 shrI pravachan ratno-1
AhA...! AtmA darshanagnAnamAn hovApaNe Takyo chhe temAn je ekatvapaNe, parathI bhinna thaIne ekatvapaNe darshanagnAnamAn sthit thAy, e jIv te ja samaye darshanagnAnachAritrapaNe pariNamato ane te ja samaye tene jANato! samajANun kAI...? chhe ne sAme? A to ogaNasamI vAr vanchAy chhe.
(shrotA) badhA mATe ogaNasamI vAr ke ApanA mATe? (uttara) to AnhI hashe ke nahIn keTalA’ ka! keTalAy navA hoy! vAratahevAre Ave I na hoy. AnhI rahenArA hoy te hoy.
AhA... hA! ‘evo te ‘svasamay’ em pratItarUp karavAmAn Ave chhe’ AhA...! bhagavAn... AtmA! darshanane gnAnanI hayAtivALun tattva jemAn vikAranI hayAti traNakALamAn chhe nahIn. evo je bhagavAn svabhAv! I darshanagnAnamAn- jevun tattva chhe temAn ekatvapaNe eTale rAgano sAth laIne nahIn, rAgathI bhinna paDIne ekatvapaNe AhAhA! tyAn A rAganun ekalApaNun laIne ahInyAn/rAgamand chhe tene laIne ahInyAn ekatva thAy chhe, em nathI. to to bekalApaNun/bepaNun thaI gayun.
AhA... hA! AnhI to rAganA vikalpanI game tevI vRutti hoy-dev guru shAstranI shraddhAnI vRutti ho, ke shAstranA gnAnano vikalpa ho, e badhAnthI bhinnapaNe... em chhe ne...? ekatvapUrvak jANato yugapad pariNamato darshanagnAnachAritrarUpe ane te samaye tene jANato-svarUpe ekatvapUrvak pariNamato evo te ‘svasamay’ em pratIt karavAmAn Ave chhe. em shraddhAmAn levAmAn Ave chhe, e vastu pote darshanagnAnavastu emAn ekatva thaIne shraddhAgnAnane chAritramAn sthit thAy ene ‘svasamay’ em pratIt karavAmAn Ave chhe. evo AtmA I svasamay thayo- jevo hato tevo thayo. darshanagnAnapaNe hato evI ja paryAyamAn darshanagnAnanI pratItI darshanagnAnanun gnAn darshanagnAnamAn sthiratA.
AhA... hA! ‘yugapad svane ekatvapUrvak jANato tathA sva-rUpe ekatvapUrvak pariNamato evo te ‘svasamay’ em pratItarUp karavAmAn Ave chhe’ pAThamAn chhe ne I ‘ससमयं जाणं’ pATh em chhe ne...! ‘स्वसमय जाण’ em kIdhun ne..! kundakundAchAryano shabdArtha ahIn lIdho chhe tene svasamay jAN!
Avo svarUp te bhagavAn, emAn je ekatvapaNe darshanagnAnachAritramAn, paranA sAth ane madad vinA, svarUpamAn darshanagnAnachAritramAn, potAnA astitvamAn-darshanagnAnachAritramAn varte tene tun svasamay jAN eno AnhI artha karyo ke ‘em pratItarUp karavAmAn Ave chhe’ e AtmA Avo chhe e svasamay em jANavAmAn-pratItarUp karavAmAn Ave chhe’
AhA... hA! have Avun! kyAn pahonchavun ene! vyavahAranI vAtun Akho di’ kare! vyavahAr... vyavahAr! (sAdhakadashAmAn) vyavahAr vachche Ave!
paN I vyavahAr paN jene nishchayanI bhAvanA chhe, vyavahAr nishchayamAn pahonchADe em. paN bhAvanA shun eno artha? AhA...! jhINI vAtun bahu bhAI...!
bhUmikAne yogya vikAr Ave chhe, hoy to kharun ne... na hoy em nahIn. paN nishchayane pahonchADe chhe I? ekatvapaNe hoy I pahonchADe chhe. bekalApaNun hAre laIne I pahonchADe chhe? AhA...! vyavahAr Ave chhe vachche I bandhanun kAraN chhe. dev-guru-shAstranI shraddhA, panchamahAvratadashA Adino bhAv, shAstranun-shAstrataraphano bhaNavAno vikalpa e badho Ave! paN chhe I bandhanun kAraN, bandhanA kAraNane hAre
Page 41 of 225
PDF/HTML Page 54 of 238
single page version
shrI pravachan ratno-1 41 laIne nishchay pamAy em nathI. enAthI bhed pADIne, judo pADIne nishchay pamAy. enAthInapamAy! chhatAn e vyavahAr AvyA vinA rahe nahIn. pUraN vastu na hoy tyAn vyavahAr Ave, hoy paN ‘svasamay’ to Ane kahIe.
AhA... hA! potAnun pariNaman darshanagnAn svarUpanA astitvamAn, shraddhAgnAnane chAritra rUpe thayun tene ‘svasamay’ jAN em kIdhun.
AhA..! ‘evo te ‘svasamay’ pratIt karavAmAn Ave chhe.’ evA jIvane mokShamArga chhe em shraddhavAmAn Ave chhe. AhAhA! I ek vAt thaI.
(gAthAmAn) ‘जीवो चरित्त’ jIvo kahI ‘दंसणणाण ठिदो’ eTale darshanagnAnachAritramAn sthit ‘तं हि ससमयं जाण’ te ‘स्वसमय’ jAN eTalAno artha thayo! be padano have trIjA padanI (vyAkhyA)
‘paN jyAre te anAdi avidyArUpI je keL’ AhA... hA! potAnA puraN darshanagnAnasvarUpI prabhu (AtmA) gnAtAdraShTAthI hayAtivALo bhagavAn, enA agnAnane laIne, e svarUpanA bhAn vinA, ‘anAdi avidyArUpI keL’ keL A jemAn keLAn thAy chhe ne...! ‘tenA mULanI gAnTh jevo’ keLanI mULanI gAnTh! emAnthI keL bahu pAke, phAlyA ja kare! chhe ne keLanI (gAnThamAnthI bachalAn phUTayAnj kare) AhA...!
agnAnarUpI te keL tenA mULanI gAnTh jevo moh. jem keLanI gAnThamAnthI anek keLun (keLanA bachalAn) thAy, keLanI gAnTh hoyane moTI gAnTh, emAn anek keL pAke. keLanI vAt chhe keLAnnI vAt nathI. keLun (pAke) em moharUpI gAnTh!
AhA... hA! ‘anAdi avidyArUpI agnAnarUpI je keL, e keLanI gAnTh jevo moh puShTa thayelo AhA! ‘moh.. tenA uday anusAr’ ene karmano je uday chhe ene ‘anusAre pote pravarte AdhInapaNAthI’ e uday tene pravartAve chhe em nahIn paN udayanA anusAre pote pravartIne AdhInapaNAthI.
je AnhI svabhAvanA AdhInapaNe darshanagnAnane chAritramAn sthit thavun joIe em na karatAn, nimitta je karmano uday ene anusAre pravRuttinA AdhInapaNAthI AhA.. hA! karmanA anubhAganA- nimittanA anusAre pravRuttinA AdhInapaNAthI-pote kare chhe. karma karAvatun nathI ene kAI...! AhAhA! ‘tenA uday anusAr pravRuttinA AdhInapaNAthI, darshanagnAnasvabhAvamAn niyat vRuttirUp tyAn kIdhun’ tun ne ‘niyatavRuttirUp astitva’ olAmAn pravRutti kIdhI. AhA.. ‘niyat vRuttirUp AtmatattvathI’ darshanagnAn svabhAvamAn nishchay astitvarUp Atmatattva, Atmatattva ene kahIe je gnAnadarshanamAn astipaNe rahe chhe. darshanagnAn evun je nishchay-enun je Takavun, evun je Atmatattva.’ e darshanagnAnamAn Takelun Atmatattva chhe. samajANun kAI...?
AhA.. hA! darshanagnAnasvabhAvamAn niyat nishchay hovApaNArUp Atmatattva-darshanagnAnasvabhAvamAn nishchayapaNe rahelun-hovArUpe rahelun Atmatattva, enAthI chhUTI moh tenA uday anusAr tenA AdhInapaNAthI-nimittanA udayanA AdhInapaNAthI AtmatattvathI chhUTI, I karamanA udayanA AdhIn te pravartato te AtamatattvathI chhUTayo AhA.. hA! svarUp je darshanagnAnasvarUp chhe. draShTAne gnAtA je Atmatattva chhe. enAthI chhUTayo, ane moh je keLanI gAnTh jevo moh ene anusAre pravartato, mithyA darshan
Page 42 of 225
PDF/HTML Page 55 of 238
single page version
42 shrI pravachan ratno-1 gnAnane chAritrarUp pariNamyo-mithyAdarshan, mithyAgnAnane mithyAchAritra-rAg (rUpe vartyo).
A to antaranI vAtun chhe bApu kyAy atyAre to bahAramAn to maLe evun nathI ane bahAramAn e chhe em kIdhun ne..! I to darshanagnAnasvabhAvanA astitvamAn Atmatattva chhe. bhagavAn Atma darshanagnAnanI hayAtivALun tattva AtmA chhe. e hayAtivALAne chhoDI daIne mohanAanusAre, AdhInapaNAnI jenI pravRutti chhe te svadravyathI chyUt thaI jAy chhe. samajANun kAI...?
AhA... hA! ‘paradravyanA nimittathI svadravyathI chhUTI nimittathI ho? ‘utpanna moharAgadveShAdi’ nimittathI no artha nimitta ene (moharAg dveSh) utpanna karAvatun nathI paN AnhI A bAjumAn (svadravyamAn) ekAgra nathI, tethI nimitta taraph ekAgra chhe. AhA... hA! ‘paradravyanA nimittathI’ AnhI jo amAre badhAn (kahevA lAge ke) paradravyanA nimittathI thAy chhe juo nimittathI (AnhI kahyun!) eno artha shun? paradravya chhe enA taraphanA jhUkAvathI, svadravyathI chyUt thavAthI, ane paradravyanA nimittathI utpanna moharAgadveShAdi bhAv/e AnhI TIkAmAn to traN (bhAv) chhe. olAmAn darshan-gnAn-chAritra (tripuTI) ane AnhI moh-rAg-dveSh (tripuTI), AtmatattvathI chhUTI-darshan gnAnanun hayAtivALun prabhutva! enA AsthA, shraddhAgnAnathI chhUTI ane moh je chhe tene anusAre AdhInapaNe pravartatA- ‘nimittathI utpanna thatAn moharAgadveShAdi bhAvo sAthe mithyAtva, rAg ane dveSh, rati vAsanA vagere sAthe ekatvagatapaNe-enI sAthe ekapaNun mAnIne AnhI ekatvagatapaNeno artha ekapaNun mAnIne artha karyo-ekapaNun mAnIne varte chhe.
AtmA, vyavahAr te mArI chIj chhe em mithyAtvamAn ekapaNe varte chhe. ane rAgamAn ekapaNe varte chhe. dveShamAn ekapaNe varte chhe. je AtmA gnAnadarshanamay, enAthI bhinna hovA chhatAn rAgadveShamoh thatAn temAn ekapaNe varte chhe. enun nAm mithyAtvane moh ne rAg-dveShAdi chhe.
AhA... hA! tyAre... ekapaNe varte chhe’ tyAre... pudgalakarmanA pradeshomAn sthit hovAthI’ joyun? olA moharAg dveShamAn varte chhe e pudgalapradeshomAn sthit kahevAmAn Ave chhe. AnhI bhagavAn AtmAmAn sthit hatA je darshanagnAn chAritramAn te chhUTIne nimittane AdhIn thaIne moh-rAg-dveShanA pradeshamAne pudgalakarmanApradesh kahevAy. e moh-rAg-dveSh e karmano ja bhAg chhe, karma taraphanA valaNavALI upAdhI chhe. e mithyAtva ane rAgadveSh/ bhagavAn (AtmA) to nirupAdhi tatva chhe, e to darshanagnAnamay nirupAdhi tattva chhe e nimittane Adhin upAdhi tattva sAthe ekatvapaNe varte chhe ene aNAtmA kahevAmAn Ave chhe. ene parasamay kahevAmAn Ave chhe. AhA... hA!
‘tyAre pudgalakarmanA pradeshomAn sthit hovAthI yugapad parane ekatvapUrvak jANato AnhI ‘jANato’ to lIdho paN moh ne rAgadveShAdine ekattvapaNe jANato ane pariNamato. olo bhinnapaNe jANato ne pariNamato.
AhA.. hA! ek ek shlokanI vAt! chhe kyAn? madhyastha thaI. jue, dhIrajathI.. satyano shodhak banIne..? to AchIj chhe e bIje kyAy chhe nahi. yugapad AhA..! ekatvapUrvak jANato tathA pararUpe ekatvapUrvak pariNamato’ samayano artha Apyo ne..! ‘ekasAthe jANe ne pariName’
to jyAre svasamayamAn ekAgra chhe. tyAre te ja samaye jANe ne pariName. ane AnhI rAganI
Page 43 of 225
PDF/HTML Page 56 of 238
single page version
shrI pravachan ratno-1 43 sAthe-mithyAtva sAthe ekAgra chhe te te ja samaye jANato ne rAg mArAn chhe em jANato ane erUpe ekatvapaNe pariNamato. AhA... hA! jANato’ to rAkhyun paNae jANavAmAn visheShaN A Apyun A ‘ekatvapaNe jANato’ mohane rAgadveShano pariNAmane svabhAvamAn-AtmAmAn ekatvapaNe jANato. AhA...! samajANun?
olun yugapad svane ekatvapaNe jANato em hatun pahelAmAn darshanagnAnachAritramAn sthit hovAthI yugapadsvane ekatvapaNe jANato, A parane ekatvapUrvak jANato. bas Am asti, nAsti karI chhe.
AhA... hA! yugapad ane ekatvapUrvak jANato tathA svarUpe ekatvapUrvak pariNamato evo te svasamay em pratItarUp karavAmAn Ave chhe em pahelAn kahyun hatun have AnhI ‘yugapad parane ekatvapUrvak jANato tathA pararUpe ekatvapUrvak pariNamato evo te ‘parasamay’ em pratItarUp karavAmAn Ave chhe.’ ene nahIn, bIjAne... e AtmA agnAnI chhe, parasamay chhe, aNAtmA chhe, aNAtmAmAn ekatvapaNe varte chhe mATe te parasamay chhe, em jANavAmAn Ave chhe. chhe ne...? ‘पोग्गलकम्मदेस छिदं चतं जानीहि’ chhe ne...! beyamAn jANavun-jANavun beyamAn ‘pratIt karavAmAn Ave chhe’ eno artha karyo chhe. eTale ke jANavAmAn em Ave chhe.
AhA... hA! ‘ekatvapUrvak pariNamato evo te ‘parasamay’ em pratItarUp karavAmAn Ave chhe’ eTale ke jANavAmAn A AtmA, aNAtmA thayo em jANavAmAn Ave chhe. AhAhA! rAganA vikalpa sAthe ekatvapaNe pariNamato ane ekatvapaNe jANato, jANato to rAkhyun, paN ekapaNe jANato tene parasamay em jANavAmAn Ave chhe e parasamay chhe. e aNAtmA chhe. e svarUpathI chyUt thaIne je enAmAn nathI temAn I rahelo chhe mATe parasamay kahevAmAn Ave chhe.
AhA... hA... hA! A vAt vAdavivAde kAI pAr paDe evun nathI! vastunI sthiti ja AvI chhe jyAn! pachhI game teTalAn lakhAN shAstramAn Ave! koI vyavahAr naye Ave e to nimittanA gnAn karavA mATe Ave chhe. vastusthiti to AnhIthI upADI chhe, eno ja pachhI badho vistAr chhe.
AhA...! ‘A rIte jIv nAmanA padArthane’ jIv nAmano padArtha to kahyo pahelo! guN paryAyavALo, utpAdavyayadhruvavALo, gnAnadarshanavALo, evA ‘jIv padArthane svasamay ane parasamay-evun dvividhapaNun pragaT thAy chhe.’
AhA... hA! svasamayapaNun, ekatvamAn hoy to svasamay pragaT thAy chhe. rAgamAn ekatva hoy to parasamayapaNun pragaT thAy chhe. ekamAn be-paNun Am Ubhun thAy chhe. AhA..! vastu em darshanagnAnamay prabhumAn Avun paramAn-rAgamAn ekatA thavAthI parasamayapaNun -dvividhapaNun, svasamayapaNun ne parasamayapaNun dvividhapaNun utpanna thAy chhe. ekamAn bepaNun utpanna thavun e ja nukasAn kArak chhe.
AhA... hA! svamAn ekatvapaNe pragaT thavun te AtmAne lAbhadAyak chhe. e bhagavAn AtmA, darshanagnAnamAn hayAtivALo prabhu! e rAgane puNya-pApanI hayAtimAn ekatvapaNe svIkArato e ekamAn bIjApaNun-dvividhapaNun ubhun thayun. svasamayapaNun ne parasamayapaNun ekamAn bepaNun Ubhun thayun! AhA.. hA! AmAn kyAy em kahyun nathI ke karmanA udayanun jor chhe te pramANe AnhI varte chhe rAgamAn-dveShamAn evun to kAI
Page 44 of 225
PDF/HTML Page 57 of 238
single page version
44 shrI pravachan ratno-1 chhe nahIn. parane to nimitta kIdhun chhe. nimittane AdhIn thaIne pravarte chhe e mohane rAgadveShamAn pravartatAn parasamayamAn gayo chhe I svasamayamAn rahyo nathI, em jANavAmAn Ave chhe.
AhA... hA...! Avun svarUp chhe! Avun chhe I sonagaDhanun chhe em keTalA’ ka kahe chhe. konun chhe A? vastunun svarUpaj Avun chhe tyAn...! kahe prabhu kahe, tun paN prabhu chhe! jethI darshanagnAnavALun tattva emAn ja rahe to to te samaye svane ekatvapaNe jANato ane svane ekatvapaNe pariNamato e je samaye jANe te samaye pariName, je samaye pariName te samaye jANe. AhA.. hA.. hA!
ane bIjo AtmA, avidyArUpI keL (nI gAnTh jevo je) moh, mohakarma-jaD enA anubhAgane anusAre pravartato, e jeTalun karma uday Avyun te pramANe pravartato em nathI kahyun. tene anusAre pote pravartato (em kahyun chhe) potAno je chaitanyasvabhAv chhe, darshanagnAnasvabhAv chhe em Avyun ne...! enA-paNe na pravartato. pravartato te e ya pravarte ne olo ya pravarte! olo nimittane anusarIne thatAn potAnA pariNAm temAn sthit thayo thako-svarUpathI bhraShTa thayo thako, ene ‘parasamay’ jAN. em kahyun chhe ne...? em kahyun, parasamay pratIt karavAmAn Ave chhe. jANavAmAn (chhe) ene parasamay kahI ene jANavAmAn Ave chhe.
AhA... hA... hA! ‘A rIte jIv nAmanA padArthane svasamay ane parasamay evun dvividhapaNun- dvi+vidh = be prakArapaNun pragaT thAy chhe.
A TIkAno artha karyo! sanskRit bhAShA hatI, bahu gambhIr! amRutachandrAchAryanI TIkA ghaNI gambhIr! jem mUL shlok (gAthA) gambhIr chhe! evI TIkA gambhIr chhe! ene samajavA mATe ghaNo ja pakShapAt chhoDIne madhyasthathI tene je kahevun chhe e rIte ene samajavun. je rIte kahevun chhe te rIte samajavun enun nAm yathArtha samajaN kahevAmAn Ave chhe.
AhA...! potAnI kalpanAthI enA artha kADhavA... e to viparItatA badhI chhe. keTalun lIdhun chhe AmAn! e bhAvArthamAn kahevAy chhe.
bhAvArtha ‘jIvanI nAmanI vastune padArtha kahel chhe.’ vastu, vastu chhe e. ‘jIv evo akSharono samUh te ‘pad’ chhe’ - padArtha chhe ne...! padArthanI vyAkhyA karI padArtha! ‘jIv’ e akShar chhe eno vastu chhe I padArtha chhe, padA... rtha! ‘jIv’ be akSharanun pad chhe ‘jIv’ , e pad chhe. jIvavastu chhe I eno artha padArtha chhe. vastu chhe. padano artha e vastu chhe! pad’ ene batAve chhe AhA... hA! ‘jIv’ evo akSharono’ em kemake be akShar thayAne... ‘jIv’ eTale be akShar chhe eTale bahuvachan chhe. ‘jIv evo akSharono samUh, be akSharano samUh mATe te pad chhe. ‘ane te padathI je dravyaparyAyarUp anekAntasvarUpapaNun’ joyun? Avyun’ tun ne andar (TIkAmAn) utpAdavyayane dhrauvya, guNaparyAy jeNe angIkAr karyA chhe (vagere visheShaNo chhe)
te padathI je dravyaparyAyarUp-vastu ane avasthAsvarUp ‘anekAntasvarUpapaNun’ anekAnt chhe. dravye ya chhe ne paryAye ya chhe. paryAy nathI em nahi. e 11mI gAthAmAn paryAyane asat kIdhI chhe te paryAyane gauN karIne, tenun lakSha chhoDAvavA em kIdhun chhe. (jo paryAy nathI to kArya shun? paryAy siddha e ya paryAy chhe,
Page 45 of 225
PDF/HTML Page 58 of 238
single page version
shrI pravachan ratno-1 4p mokShamArga paryAy, mokSha e paryAy sansAr paryAy-bandhamArga e paryAy chhe. ane vedan paryAyanun chhe. sansArIne dukhanun vedan paryAyamAn chhe. mokShamArganun-Anandanun vedan paryAyamAn chhe. siddhane pUrNa Anandanun vedan paryAyamAn chhe.
paryAy nathI em je kIdhun chhe eno artha gauN karIne, e uparathI lakSha chhoDAvavA trikALIne mukhya karIne, nishchay kahIne - nishchayakahIne, mukhya karIne em nahIn. gauN karIne vyavahAr, vyavahAr karIne gauN karyun em nahIn. em nishchay te mukhya em nahIn. mukhya te nishchay. kemake nishchay to traNey nishchay chhe dravya, guN, ne paryAy-traNey potAnA mATe nishchay chhe. ‘svaAshray te nishchay ne parAshray te vyavahAr’ paN AnhIyAn have traN potAnA hovA chhatAn mukhyane-dravyane karavun chhe tethI mukhyane nishchay kahyo ane paryAyane gauN karavun chhe mATe tene vyavahAr kahyo.
AhA... hA! evun dravyane paryAy joDalun chhe. vastu! svatantra vastu ene paranA sambandhanI koI apekShA nahIn. AhA...! e dravya, paryAyarUp anekAnt, anekadharmasvarUpapaNun chhe. dravyadharma paN eno, paryAyadharma paN eno-bey ene TakAvI rAkhyun chhe. dharma eTale... bhAv. dravyapaNun ane paryAyapaNun evun anekadharmapaNun, anek dharma eTale guNo athavA anekapaNun te ‘nishchit karavAmAn Ave te padArtha chhe’ dravyane paryAy-bepaNe nishchit karavAmAn Ave te padArtha chhe. ekalA dravyane nishchit karavAmAn Ave chhe ne ekalI paryAyane em nahIn.
AhA... hA! ‘e jIvapadArtha utpAd-vyay-dhrauvyamayI sattAsvarUp chhe’ AnhIthI upADayun jIvapadArtha utpAdavyay ne dhruv svarUp chhe. ekalun dhruvasvarUp chhe em nathI ane ekalun utpAdavyay paryAyasvarUp chhe em nathI. AhA... hA! utpAdavyay/utpAd pahelo lIdho chhe. vyay pachhI, dhruv pachhI. paN evI ek sattA chhe hovAvALI vastu chhe. utpAdavyayadhruvanun hovAvALun e padArtha chhe. ‘darshanagnAnamayI chetanAsvarUp chhe’ - darshanagnAnamay te chetanA pote vastu-gnAtAdraShTAmay te vastu svarUp chhe, chetan padArtha!
‘anantadharmasvarUp dravya chhe.’ AvI gyun chhe ne bhAI pahelun emAn! (TIkAmAn) anantadharmasvarUp vastu ek chhe. anantadharma-guNaparyAy anantA hovA chhatAn, vastu tarIke dravya ek chhe. AhA... hA! Avun bhaNatar!
‘anant dharmasvarUp dravya chhe’ anant shaktisvarUp padArtha chhe. ek ja shakti chhe sankhyAt- asankhyAt shakti chhe em nahIn, anant shaktisvarUp te dravya chhe.
‘dravya hovAthI vastu chhe.’ dravya hovAthI vastu, vastu chhe. A e vastunI ek phere moTI charchA hAlI hatI. rAjakoT nevAsInI sAlamAn ek vishAshrImALI shvetAmbar ek (mANas) rANaparano Avyo hato. adhyAtmanun thoDun vAnchyun hashe pachhI... AtmA, vastu na kahevAy AtmAne e kahe. nevAsInI sAl!
e Avyo’ to, kAI ThekANAn vinAnAn. AtmAne vastu na kahevAy kahe. moTI charchA chAlI hatI. kIdhun vastu kahevAy. vastu chhe. Avato vyAkhyAnamAn besato! derAvAsI hato shvetAmbar juvAn! jANe ke k kjANun chhun AtmAne evo ene DoL hato.
Page 46 of 225
PDF/HTML Page 59 of 238
single page version
46 shrI pravachan ratno-1
‘dravyahovAthI vastu’ vastu kem? antar shaktio andar vaselI chhe mATe vastu kahevAmAn Ave chhe. ek ja chIj chhe ne ek ja guN chhe ne ek ja paryAy chhe em nathI. anantaguN ne anantIparyAy emAn vaselI chhe. mATe tene dravya ane vastu kahevAmAn Ave chhe.
AhA... hA! ‘guNaparyAyavALo chhe’ ‘angIkAr karyA chhe’ e Avyun ‘tun ne...! guNaparyAy jeNe angIkAr karyA chhe. AtmAmAn trikALI guN paN chhe ne vartamAn paryAy paN chhe. guNaparyAyavALun e tattva chhe. enA paryAy mATe - hayAtine mATe bIjAn tattvone laIne A paryAy chhe em nathI. chAhe avikArI ke vikArI ho! paN e guNaparyAyavALun padArtha pote e rUpe rahelun chhe. parane laIne nathI.
AhA... hA! ‘guNaparyAyavALo chhe’ ‘tenun svaparaprakAshak gnAn’ AtmAnun svaparaprakAshak gnAn chhe? ‘anekAkArarUp ek chhe’ e gnAn... anek gneyone jANe, chhatAn anekapaNe kaTakA-khanD thatA nathI. anekane jANe chhatAn ekarUpagnAnarUpe rahe chhe.
AhA... hA! AvI gyun chhe emAn (TIkAmAn) A AtmA je chhe e gnAnasvarUp prabhu chhe. pragnAsvarUp-gnAnasvarUp prabhu! chaitanyaprakAshano punj prabhu! e chaitanya parane-anek-anantapadArthane jANe chhatAn te parapadArtha rUpe te gnAn thatun nathI. e parapadArtha-anantane jANe tethI te gnAnamAn anant khanD paDI jAy chhe anant gneyone jANatA e gneyAkArorUp anant khanD thAy chhe em nathI, gnAn to ekarUpe ja rahe chhe e anant jANavAmAn ekarUpe rahe chhe. AhA... hA!
‘svaparaprakAshakagnAn anekAkArarUp ek chhe’ par Avyun ne emAn? parane, anek jANavA chhatAn svarUp to ekaj chhe. paryAyano dharma ja svaparaprakAshak! anant parane... anantapotAnA guN hovAthI, beyane prakAshe chhatAn te ekarUp rahenAr chhe. gnAnanA khanD ne bhed thatAn nathI tyAn! AhA... hA! A ‘jIv’ nAmanA padArthanI vyAkhyA kare chhe.
‘vaLI te jIvapadArtha AkAshAdithI bhinna’ AkAsh, paramANu jem bhinna chIj chhe judI evo prabhu (AtmA) ‘asAdhAraN chaitanyaguNasvarUp chhe’ jenAmAn chaitanyaguN asAdhAraN (chhe) eTale ke bIjAn dravyomAn to nathI... paN bIjo evo guN nathI. evo asAdhAraN chaitanyaguN svarUp chhe. enI sAthe anantAguNo bIjAn bhegAn chhe. paN chaitanyanI mukhyatAmAn kAraNake chaitanya potAne jANe, bIjAn guNonI hayAtine jANe! bIjAn guNonI hayAti bIjAn guNo na jANe! jaDanI hayAti jaD na jANe! te gnAn paranI hayAtine jANe ane paranA-potAnA gnAn sivAy bIjA anantA guNane jANe! tethI tene mukhya chaitanyaguN svarUp kahevAmAn asAdhAraN (guN svarUp chhe) bIjo koI enA jevo chhe nahIn guN!
AhA... hA! A to jIv kevo? ke trasanI dayA pALe ne parane sukh Ape ne dukh Ape ne mAre ne... jIvADe ne... e jIv! A dhandho kare dhyAn rAkhIne e jIv! mArI nAkhyA agnAnIe... AhA... hA! dhandhAnA pravIN thaIne... hushiyArI karIne dhandhA kare, dukAnamAn thaDo sAchave, pAnch pachAs nokaro hoy to badhAne kabajAmAn rAkhe! e jIv!
e tArI badhI vAt khoTI. AhAhA! jIv to svane parane jANanAro jIv chhe. paranun kAI kare ne
Page 47 of 225
PDF/HTML Page 60 of 238
single page version
shrI pravachan ratno-1 47 paranI kAI vyavasthA kare e jIv chhe ja nahIn..
AnhI kahe chhe ke paradravya chhe ene prakAshe! ene karI shake nahIn enun! AhAhA... hA! AtmA sivAy anantapadArtha chhe enun kAI karI shake nahIn paN ene svamAn rahIne potAnI sattAthI anekane jANatAn chhatAn gnAn ekarUp rahe anek- khanD-khanD na thAy! evo eno svabhAv chhe.
AhA... hA! AvI vAt chhe! AhA...! ‘ane anya dravyo sAthe ek kShetramAn rahevA chhatAn potAnA svarUpane chhoDato nathI’ kShetra bhale ek chhe. A sharIr sharIramAn ne AtmA AtmAmAn judo! A (sharIr) to mATI-jaD-dhUL chhe. AhAhA...!
are...! ene kyAn khabar chhe? hun koN chhun! emAn oghe-oghe, AndhaLe AndhaLA... janmyA ne pachhI bALake ne yuvAnane ne vRuddha pachhI marI jAy ne bIjo bhav, thaI rahyun! pachhI tyAn janamanI katAr hAlI... ekapachhI ek, ek pachhI ek janma-maraN, janamamaraN katAr lAgI gaI chhe anAdithI...!
AhA... hA! vastunI khabar nathI! ek kShetre rahyAn chhatAn potAmAn sthit chhe. AhA...! ‘Avo jIv nAmano padArtha samay chhe jyAre te potAnA svabhAvamAn sthit hoy tyAre to svasamay chhe’ pahelAnun (TIkAnun) TUnkun karI nAkhyun chhe. ‘ane parasvabhAv-rAgadveShamoharUp thaIne rahe tyAre’ karmanA pradesh kIdhAn’ tA eno artha ja rAgadveShamoh karyo! TIkAmAn e ja lIdhun chhe. AhA...! ‘parasvabhAv- rAgadveShamoharUp thaIne rahe tyAre parasamay chhe.
e pramANe jIvane dvividhapaNun Ave chhe. ekavastune be-paNun Avun Ave chhe. te bepaNun shobhAyamAn chhe nahIn.
visheSh kaheshe... (pramANavachan gurudev)
chhe. bhAI! je paragney chhe te to vyavahAre gney chhe, vAstavamAn nishchayathI to potAnI gnAnanI dashAmAn je chha dravyanun gnAn thAy chhe te ja potAnun gney chhe, te ja potAnun gnAn chhe ane pote AtmA ja gnAtA chhe. (adhyAtma pravachan ratnatray pAnun-166)
thaI nathI paN svaparane prakashatI thakI potAthI-potAnA sAmarthyathI pragaT thaI chhe. mATe potAnI gnAnanI paryAy ja potAnun gney chhe. lyo; AvI khUb gambhIr vAt! (adhyAtma pravachan ratnatray pAnun-168)