Pravachansar-Gujarati (Devanagari transliteration). Gatha: 33.

< Previous Page   Next Page >


Page 55 of 513
PDF/HTML Page 86 of 544

 

कहानजैनशास्त्रमाळा ]
ज्ञानतत्त्व-प्रज्ञापन
५५
अथ केवलज्ञानिश्रुतज्ञानिनोरविशेषदर्शनेन विशेषाकांक्षाक्षोभं क्षपयति

जो हि सुदेण विजाणदि अप्पाणं जाणगं सहावेण तं सुयकेवलिमिसिणो भणंति लोगप्पदीवयरा ।।३३।।

यो हि श्रुतेन विजानात्यात्मानं ज्ञायकं स्वभावेन
तं श्रुतकेवलिनमृषयो भणन्ति लोकप्रदीपकराः ।।३३।।

गाथापञ्चकं गतम् अथ यथा निरावरणसकलव्यक्तिलक्षणेन केवलज्ञानेनात्मपरिज्ञानं भवति तथा सावरणैकदेशव्यक्तिलक्षणेन केवलज्ञानोत्पत्तिबीजभूतेन स्वसंवेदनज्ञानरूपभावश्रुतेनाप्यात्मपरिज्ञानं भवतीति निश्चिनोति अथवा द्वितीयपातनिका --यथा केवलज्ञानं प्रमाणं भवति तथा केवल- ज्ञानप्रणीतपदार्थप्रकाशकं श्रुतज्ञानमपि परोक्षप्रमाणं भवतीति पातनिकाद्वयं मनसि धृत्वा सूत्रमिदं प्रतिपादयति ---जो यः कर्ता हि स्फु टं सुदेण निर्विकारस्वसंवित्तिरूपभावश्रुतपरिणामेन विजाणदि


होवाथी तेमनुं ज्ञान एक ज्ञेयमांथी बीजामां ने बीजामांथी त्रीजामां पलटातुं नथी तेम ज तेमने कांई जाणवानुं बाकी नहि होवाथी कोइ विशेष ज्ञेयाकारने जाणवा प्रत्ये पण तेमनुं ज्ञान वळतुं नथी; ए रीते पण तेओ परथी तद्दन भिन्न छे. (जो जीवनी जाणनक्रिया पलटो खाती होय तो ज तेने विकल्पपरनिमित्तक रागद्वेष होई शके अने तो ज एटलो परद्रव्य साथेनो संबंध कहेवाय. परंतु केवळीभगवाननी ज्ञप्तिने तो परिवर्तनपलटो नथी तेथी तेओ परथी अत्यंत भिन्न छे.) आ रीते केवळज्ञानप्राप्त आत्मा परथी अत्यंत भिन्न होवाथी अने दरेक आत्मा स्वभावे केवळीभगवान जेवो ज होवाथी, निश्चयथी दरेक आत्मा परथी भिन्न छे एम सिद्ध थयुं. ३२.

हवे केवळज्ञानीने अने श्रुतज्ञानीने अविशेषपणे दर्शावीने विशेष आकांक्षाना क्षोभने क्षय करे छे (अर्थात् केवळज्ञानीमां अने श्रुतज्ञानीमां तफावत नथी एम दर्शावीने वधारे जाणवानी इच्छाना क्षोभने नष्ट करे छे)ः

श्रुतज्ञानथी जाणे खरे ज्ञायकस्वभावी आत्मने,
ॠषिओ प्रकाशक लोकना श्रुतकेवळी तेने कहे. ३३.

अन्वयार्थः[यः हि] जे खरेखर [श्रुतेन] श्रुतज्ञान वडे [स्वभावेन ज्ञायकं] स्वभावथी ज्ञायक (अर्थात् ज्ञायकस्वभाव) [आत्मानं] आत्माने [विजानाति] जाणे छे, [तं] तेने [लोकप्रदीपकराः] लोकना प्रकाशक [ऋषयः] ॠषीश्वरो [श्रुतकेवलिनं भणन्ति] श्रुतकेवळी कहे छे.