Pravachansar-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 328 of 513
PDF/HTML Page 361 of 546

 

vedAnAn grahaNan yasyeti strIpunnapunsakadravyabhAvAbhAvasya . na lingAnAn dharmadhvajAnAn grahaNan yasyeti bahirangayatilingAbhAvasya . na lingan guNo grahaNamarthAvabodho yasyeti guNavisheShAnAlIDh- shuddhadravyatvasya . na lingan paryAyo grahaNamarthAvabodhavisheSho yasyeti paryAyavisheShAnAlIDh- shuddhadravyatvasya . na lingan pratyabhignAnaheturgrahaNamarthAvabodhasAmAnyan yasyeti dravyAnAlIDhashuddha- paryAyatvasya ..172..

ath kathamamUrtasyAtmana snigdharUkShatvAbhAvAdbandho bhavatIti pUrvapakShayati cha . alinggagrAhyamiti vaktavye yadalinggagrahaNamityuktan tatkimarthamiti chet, bahutarArthapratipattyartham . tathAhilinggamindriyan tenArthAnAn grahaNan parichchhedanan na karoti tenAlinggagrahaNo bhavati . tadapi kasmAt . svayamevAtIndriyAkhaNDagnAnasahitatvAt . tenaiv linggashabdavAchyen chakShurAdIndriyeNAnyajIvAnAn yasya grahaNan parichchhedanan kartun nAyAti tenAlinggagrahaN uchyate . tadapi kasmAt . nirvikArAtIndriy- svasamvedanapratyakShagnAnagamyatvAt . linggan dhUmAdi ten dhUmalinggodbhavAnumAnenAgnivadanumeyabhUtaparapadArthAnAn grahaNan na karoti tenAlinggagrahaN iti . tadapi kasmAt . svayamevAlinggodbhavAtIndriyagnAnasahitatvAt . tenaiv linggodbhavAnumAnenAgnigrahaNavat parapuruShANAn yasyAtmano grahaNan parignAnan kartun nAyAti tenAlingga- grahaN iti . tadapi kasmAt . alinggodbhavAtIndriyagnAnagamyatvAt . athavA linggan chihnan lAnychhanan shikhAjaTAdhAraNAdi tenArthAnAn grahaNan parichchhedanan na ka roti tenAlinggagrahaN iti . tadapi ka smAt . svAbhAvikAchihnodbhavAtIndriyagnAnasahitatvAt . tenaiv chihnodbhavagnAnen parapuruShANAn yasyAtmano grahaNan parignAnan kartRun nAyAti tenAlinggagrahaN iti . tadapi kasmAt . niruparAgasvasamvedanagnAnagamyatvAditi . puruSh aur napunsak vedonkA grahaN nahIn hai vah alingagrahaN hai; isaprakAr ‘AtmA dravyase tathA bhAvase strI, puruSh tathA napunsak nahIn hai’ is arthakI prApti hotI hai (17) lingokA arthAt dharmachihnonkA grahaN jisake nahIn hai vah alingagrahaN hai; isaprakAr ‘AtmAke bahirang yatilingonkA abhAv hai’ is arthakI prApti hotI hai . (18) ling arthAt guN aisA jo grahaN arthAt arthAvabodh (padArthagnAn) jisake nahIn hai so alingagrahaN hai; isaprakAr ‘AtmA guNavisheShase Alingit na honevAlA aisA shuddha dravya hai’ aise arthakI prApti hotI hai . (19) ling arthAt paryAy aisA jo grahaN, arthAt arthAvabodhavisheSh jisake nahIn hai so alingagrahaN hai; isaprakAr ‘AtmA paryAyavisheShase Alingit na honevAlA aisA shuddha dravya hai’ aise arthakI prApti hotI hai . (20) ling arthAt pratyabhignAnakA kAraN aisA jo grahaN arthAt arthAvabodh sAmAnya jisake nahIn hai vah alingagrahaN hai; isaprakAr ‘AtmA dravyase nahIn Alingit aisI shuddha paryAy hai’ aise arthakI prApti hotI hai ..172..

ab, amUrta aise AtmAke, snigdharUkShatvakA abhAv honese bandh kaise ho sakatA hai ? aisA pUrva pakSha upasthit karate hain :

328pravachanasAr[ bhagavAnashrIkundakund-