bhayenApravartamAnasyAtikarkashAcharaNIbhUyAkrameN sharIran pAtayitvA suralokan prApyodvAntasamasta- sanyamAmRutabhArasya tapasonavakAshatayAshakyapratikAro mahAn lepo bhavati, tanna shreyAnapavAd- nirapekSha utsarga . deshakAlagnasyApi bAlavRuddhashrAntaglAnatvAnurodhenAhAravihArayoralpalepatvan vigaNayya yatheShTan pravartamAnasya mRudvAcharaNIbhUy sanyaman virAdhyAsanyatajanasamAnIbhUtasya tadAtve tapasonavakAshatayAshakyapratikAro mahAn lepo bhavati, tanna shreyAnutsarganirapekShopavAda . ata sarvathotsargApavAdavirodhadausthityamAcharaNasya pratiShedhyan, tadarthamev sarvathAnugamyashcha paraspar- sApekShotsargApavAdavijRumbhitavRutti syAdvAda ..231.. kRutvA pUrvakRutapuNyen devaloke samutpadyate . tatra sanyamAbhAvAnmahAn lepo bhavati . tata kAraNAdapavAd- nirapekShamutsargan tyajati, shuddhAtmabhAvanAsAdhakamalpalepan bahulAbhamapavAdasApekShamutsargan svIkaroti . tathaiv cha pUrvasUtroktakrameNApahRutasanyamashabdavAchyepavAde pravartate tatra cha pravartamAna san yadi kathanchidauShadh- pathyAdisAvadyabhayen vyAdhivyathAdipratIkAramakRutvA shuddhAtmabhAvanAn na karoti tarhi mahAn lepo bhavati; athavA pratIkAre pravartamAnopi harItakIvyAjen guDabhakShaNavadindriyasukhalAmpaTayen sanyamavirAdhanAn karoti tadApi mahAn lepo bhavati . tata kAraNAdutsarganirapekShamapavAdan tyaktvA shuddhAtmabhAvanArUpan shubhopayogarUpan vA sanyamamavirAdhayannauShadhapathyAdinimittotpannAlpasAvadyamapi bahuguNarAshimutsargasApekSham-
deshakAlagnako bhI, yadi vah bAl – vRuddha – shrAnt – glAnatvake anurodhase, jo AhAr – vihAr hai, usase honevAle alpalepake bhayase usamen pravRutti na kare to (arthAt apavAdake Ashrayase honevAle alpabandhake bhayase utsargakA haTh karake apavAdamen pravRutta na ho to), ati karkash AcharaNarUp hokar akramase sharIrapAt karake devalok prApta karake jisane samasta sanyamAmRutakA samUh vaman kar DAlA hai use tapakA avakAsh na rahanese, jisakA pratIkAr ashakya hai aisA mahAn lep hotA hai, isaliye apavAd nirapekSha utsarga shreyaskar nahIn hai .
deshakAlagnako bhI, yadi vah bAl – vRuddha – shrAnt – glAnatvake anurodhase jo AhAravihAr hai, usase honevAle alpalepako na ginakar usamen 1yatheShTa pravRutti kare to (arthAt apavAdase honevAle alpabandhake prati asAvadhAn hokar utsargarUp dhyeyako chUkakar apavAdamen svachchhandapUrvak pravarte to), mRudu AcharaNarUp hokar sanyam virodhIko – asanyatajanake samAn hue usako – us samay tapakA avakAsh na rahanese, jisakA pratIkAr ashakya hai aisA mahAn lep hotA hai . isaliye utsarga nirapekSha apavAd shreyaskar nahIn hai .
isase (aisA kahA gayA hai ki) utsarga aur apavAdake virodhase honevAlA jo AcharaNakA dusthitapanA vah sarvathA niShedhya (tyAjya) hai, aur isIliye paraspar sApekSha utsarga aur apavAdase jisakI vRutti (-astitva, kArya) pragaT hotI hai aisA syAdvAd sarvathA anugamya (anusaraN karane yogya) hai .
428pravachanasAr[ bhagavAnashrIkundakund-
1. yatheShTa = svachchhandatayA, ichchhAke anusAr .