kahAnajainashAstramAlA ]
charaNAnuyogasUchak chUlikA
431
yatonishchitArthasya kadAchinnishchikIrShAkulitachetasa samantato dolAyamAnasyAtyantataralatayA, kadAchichchikIrShAjvaraparavashasya vishvan svayam sisRukShorvishvavyApArapariNatasya pratikShaNavijRumbha- mANakShobhatayA, kadAchidbubhukShAbhAvitasya vishvan svayam bhogyatayopAdAy rAgadveShadoShakalmAShit- chittavRutteriShTAniShTavibhAgen pravartitadvaitasya prativastupariNamamAnasyAtyantavisanShThulatayA, kRut- nishchayanikriyanirbhogan yugapadApItavishvamapyavishvatayaikan bhagavantamAtmAnamapashyata satatan vaiyagArayamev syAt . na chaikAgArayamantareN shrAmaNyan siddhayet, yatonaikAgArayasyAnekamevedamiti pashyatastathApratyayAbhiniviShTasyAnekamevedamiti jAnatastathAnubhUtibhAvitasyAnekamevedamiti pratyarthavikalpavyAvRuttachetasA santatan pravartamAnasya tathAvRuttidusthitasya chaikAtmapratItyanubhUti- tachchaikAgyamAgamaparignAnAdev bhavatIti prakAshayati — eyaggagado samaNo aikAgyagata shramaNo bhavati ..
atrAyamartha — jagattrayakAlatrayavartisamastadravyaguNaparyAyaikasamayaparichchhittisamarthasakalavimalakeval-
. tatra gatastanmayatven pariNata
gnAnalakShaNanijaparamAtmatattvasamyakshraddhAnagnAnAnuShThAnarUpamaikAg
DIV style="position:relative;left:492px">
yan bhaNyate
samUhake yathArthagnAn dvArA susthit hai isaliye Agam hI samasta padArthonke yathArtha gnAnase gambhIr hai ) .
aur, padArthonke nishchayake binA ekAgratA siddha nahIn hotI; kyonki, jise padArthonkA
nishchay nahIn hai vah (1) kadAchit nishchay karanekI ichchhAse AkulatAprApta chittake kAraN sarvata dolAyamAn (-DAvAnDol) honese atyanta taralatA (chanchalatA) prApta karatA hai, (2) kadAchit karanekI ichchhArUp jvarase paravash hotA huA vishvako (-samasta padArthonko) svayam sarjan karanekI ichchhA karatA huA vishvavyApArarUp (-samasta padArthonkI pravRuttirUp) pariNamit honese pratikShaN kShobhakI pragaTatAko prApta hotA hai, aur (3) kadAchit bhoganekI ichchhAse bhAvit hotA huA vishvako svayam bhogyarUp grahaN karake, rAgadveSharUp doShase kaluShit chittavRuttike kAraN (vastuommen) iShTa – aniShTa vibhAg dvArA dvaitako pravartit karatA huA pratyek vasturUp pariNamit honese atyanta asthiratAko prApta hotA hai, isaliye [-uparokta tIn kAraNonse ] us anishchayI jIvake (1) kRutanishchay, (2) niShkriy aur (3) nirbhog aise bhagavAn AtmAko — jo ki yugapat vishvako pI jAnevAlA hone par bhI vishvarUp na honese ek hai use — nahIn dekhanese satat
vyagratA hI hotI hai, (-ekAgratA nahIn hotI) .
aur ekAgratAke binA shrAmaNya siddha nahIn hotA; kyonki jisake ekAgratA nahIn hai vah
jIv (1) ‘yah anek hI hai’ aisA dekhatA (-shraddhAn karatA) huA usaprakArakI pratItimen
abhiniviShTa hotA hai; (2) ‘yah anek hI hai’ aisA jAnatA huA usaprakArakI anubhUtise
bhAvit hotA hai, aur (3) yah anek hI hai’ isaprakAr pratyek padArthake vikalpase khaNDit (-chhinnabhinna) chitta sahit satat pravRutta hotA huA usaprakArakI 2vRuttise dusthit hotA hai,
1. abhiniviShTa = AgrahI, dRuDh . 2. vRutti = vartanA; chAritra .