ih hi sarvasyApi syAtkAraketanAgamapUrvikayA tattvArthashraddhAnalakShaNayA draShTayA shUnyasya svaparavibhAgAbhAvAt kAyakaShAyai sahaikyamadhyavasatoniruddhaviShayAbhilAShatayA ShaDjIvanikAy- ghAtino bhUtvA sarvatopi kRutapravRutte sarvato nivRuttyabhAvAttathA paramAtmagnAnAbhAvAd gneyachakra- kramAkramaNanirargalagnaptitayA gnAnarUpAtmatattvaikAgArayapravRuttyabhAvAchcha sanyam ev na tAvat siddhayet . AgamapUrvikA draShTi samyaktvan nAsti yasyeh loke sanjamo tassa Natthi sanyamastasya nAsti idi bhaNadi ityevan bhaNati kathayati . kin kartRu . suttan sUtramAgama . asanjado hodi kidh samaNo asanyata san shramaNastapodhana kathan bhavati, na kathamapIti . tathAhi — yadi nirdoShinijaparamAtmaivopAdey iti ruchirUpan samyaktvan nAsti tarhi paramAgamabalen vishadaikagnAnarUpamAtmAnan jAnannapi samyagdraShTirna bhavati, gnAnI cha na bhavati, taddvayAbhAve sati panychendriyaviShayAbhilAShaShaDjIvavadhavyAvRuttopi sanyato na bhavati . tata
anvayArtha : — [ih ] is lokamen [yasya ] jisakI [AgamapUrvA dRuShTi ] AgamapUrvak dRuShTi (darshan) [na bhavati ] nahIn hai [tasya ] usake [sanyama ] sanyam [nAsti ] nahIn hai, [iti ] isaprakAr [sUtran bhaNati ] sUtra kahatA hai; aur [asanyata ] asanyat vah [shramaNa ] shramaN [kathan bhavati ] kaise ho sakatA hai ? ..236..
TIkA : — is lokamen vAstavamen, syAtkAr jisakA chihna hai aise AgamapUrvak kyonki (1) svaparake vibhAgake abhAvake kAraN kAyA aur kaShAyonke sAth ekatAkA adhyavasAy karanevAle aise ve jIv, 2viShayonkI abhilAShAkA nirodh nahIn honese chhah jIvanikAyake ghAtI hokar sarvata (sab or se) pravRutti karate hain, isaliye unake sarvata nivRuttikA abhAv hai . (arthAt kisI bhI orase – kinchitmAtra bhI nivRutti nahIn hai ), tathApi (2) unake paramAtmagnAnake abhAvake kAraN gneyasamUhako kramasha jAnanevAlI 3nirargal gnapti
1tattvArthashraddhAnalakShaNavAlI dRuShTise jo shUnya hai un sabhIko pratham to sanyam hI siddha nahIn hotA,
1. tattvArthashraddhAnalakShaNavAlI = tattvArthakA shraddhAn jisakA lakShaN hai aisI . [samyagdarshanakA lakShaN tattvArthashraddhAn hai . vah AgamapUrvak hotA hai . AgamakA chihna ‘syAt’ kAr hai] .]
2. jin jIvonko svaparakA bhedagnAn nahIn hai unake bhale hI kadAchit panchendriyonke viShayonkA sanyog dikhAI
na detA ho, chhah jIvanikAyakI dravyahinsA na dikhAI detI ho aur isaprakAr sanyogase nivRutti dikhAI detI
ho, tathApi kAyA aur kaShAyake sAth ekatva mAnanevAle un jIvonke vAstavamen panchendriyake viShayonkI
abhilAShAkA nirodh nahIn hai, hinsAkA kinchitmAtra abhAv nahIn hai aur isIprakAr parabhAvase kinchitmAtra
nivRutti nahIn hai .
3. nirargal = nirankush; sanyamarahit; svachchhandI .