sanyamasAdhanIkRutasharIrapAtra krameN nishchalaniruddhapanchendriyadvAratayA samuparatakAyavAngmanovyApAro bhUtvA chidvRutte paradravyachanngkra maNanimittamatyantamAtmanA samamanyonyasamvalanAdekIbhUtamapi svabhAvabhedAtparatven nishchityAtmanaiv kushalo malla iv sunirbharan niShpIDay niShpIDay kaShAyachakramakrameN jIvan tyAjayati, sa khalu sakalaparadravyashUnyopi vishuddhadRushignaptimAtra- svabhAvabhUtAvasthApitAtmatattvopajAtanityanishchalavRuttitayA sAkShAtsanyat ev syAt . tasyaiv chAgamagnAnatattvArthashraddhAnasanyatatvayaugapadyAtmagnAnayaugapadyan siddhayati ..240.. shraddhAnasanyatatvAnAn trayANAn yatsavikalpan yaugapadyan tathA nirvikalpAtmagnAnan cheti dvayo sambhavan darshayati — panchasamido vyavahAreN panychasamitibhi samita samvRuta panychasamita, nishchayen tu svasvarUpe samyagito gata pariNata samita . tigutto vyavahAreN manovachanakAyanirodhatrayeN gupta trigupta, nishchayen svasvarUpe gupta pariNata . panchendiyasamvuDo vyavahAreN panychendriyaviShayavyAvRuttyA samvRuta panychendriyasamvRuta, nishchayen vAtIndriyasukhasvAdarata . jidakasAo vyavahAreN krodhAdikaShAyajayen jitakaShAya, nishchayen chAkaShAyAtmabhAvanArata . dansaNaNANasamaggo atra darshanashabden nijashuddhAtmashraddhAnarUpan samyagdarshanan grAhyam, gnAnashabden tu svasamvedanagnAnamiti; tAbhyAn samagro darshanagnAnasamagra . samaNo so sanjado bhaNido sa evanguNavishiShTa shramaN sanyat iti bhaNita . at etadAyAtan – vyavahAreN yadbahirviShaye vyAkhyAnan kRutan ten savikalpan samyagdarshanagnAnachAritratrayayaugapadyan grAhyam; abhyantaravyAkhyAnen tu nirvikalpAtmagnAnan grAhyamiti savikalpayaugapadyan nirvikalpAtmagnAnan cha ghaTat iti ..240.. athAgamagnAnatattvArthashraddhAn- sanyatatvalakShaNen vikalpatrayayaugapadyen tathA nirvikalpAtmagnAnen cha yukto yosau sanyatastasya kin lakShaNamityupadishati . ityupadishati kortha iti pRuShTe pratyuttaran dadAti . evan prashnottarapAtanikAprastAve aur anubhav karatA huA AtmAmen hI nityanishchal vRuttiko ichchhatA huA, sanyamake sAdhanarUp banAye hue sharIrapAtrako pAnch samitiyonse ankushit pravRutti dvArA pravartit karatA huA, kramasha panchendriyonke nishchal nirodh dvArA jisake kAy – vachan – manakA vyApAr virAmako prApta huA hai aisA hokar, chidvRuttike liye paradravyamen bhramaNakA nimitta jo kaShAyasamUh vah AtmAke sAth anyonya milanake kAraN atyanta ekarUp ho jAne par bhI svabhAvabhedake kAraN use pararUpase nishchit karake AtmAse hI kushal mallakI bhAnti atyanta 1mardan kar karake akramase use mAr DAlatA hai, vah puruSh vAstavamen, sakal paradravyase shUnya hone par bhI 2vishuddha darshanagnAnamAtra svabhAvarUpase rahanevAle Atmatattva (-svadravya) men nityanishchal pariNati utpanna honese, sAkShAt sanyat hI hai . aur use hI AgamagnAn – tattvArthashraddhAn – sanyatattvake yugapatpanekA tathA AtmagnAnakA yugapatpanA siddha hotA hai ..240..
1. mardan kar karake = dabA dabAke, kachar kacharake, daman karake .
2. AtmatattvakA svabhAv vishuddhadarshanagnAnamAtra hai .