gantavya . tasya tu samyagdarshanagnAnachAritrANi mokShamArga iti bhedAtmakatvAtparyAyapradhAnen vyavahAranayen, aikAgArayan mokShamArga ityabhedAtmakatvAd dravyapradhAnen nishchayanayen, vishvasyApi bhedAbhedAtmakatvAttadubhayamiti pramANen pragnapti ..242..
mAskandatyachirAdvikAshamatulan yenollasantyAshchite ..16..
nAmAntareN paramasAmyamiti . tadev paramasAmyan paryAyanAmAntareN shuddhopayogalakShaNa shrAmaNyAparanAmA mokShamArgo gnAtavya iti . tasya tu mokShamArgasya samyagdarshanagnAnachAritrANi mokShamArga iti bhedAtmakatvA- tparyAyapradhAnen vyavahAranayen nirNayo bhavati . aikAgrayan mokShamArga ityabhedAtmakatvAt dravyapradhAnen nishchayanayen nirNayo bhavati . samastavastusamUhasyApi bhedAbhedAtmakatvAnnishchayavyavahAramokShamArgadvayasyApi pramANen nishchayo bhavatItyartha ..242.. evan nishchayavyavahArasanyamapratipAdanamukhyatven tRutIyasthale gAthAchatuShTayan gatam . ath ya svashuddhAtmanyekAgro na bhavati tasya mokShAbhAvan darshayati — mujjhadi vA rajjadi par bhI, samasta paradravyase nivRutti honese ekAgratA abhivyakta (pragaT) hai .
vah (sanyatattvarUp athavA shrAmaNyarUp mokShamArga) bhedAtmak honese ‘samyagdarshan – gnAn – chAritra mokShamArga hai’ isaprakA paryAyapradhAn vyavahAranayase usakA pragnApan hai; vah (mokShamArga) abhedAtmak honese ‘ekAgratA mokShamArga hai’ isaprakAr dravyapradhAn nishchayanayase usakA pragnApan hai; samasta hI padArtha bhedAbhedAtmak honese ve donon, (samyagdarshan – gnAn – chAritra tathA ekAgratA) mokShamArga hai’ isaprakAr pramANase usakA pragnApan hai ..242..
[ab shlok dvArA mokShaprAptike liye draShTA – gnAtAmen lInatA karaneko kahA jAtA hai . ]
artha : — isaprakAr, pratipAdakake Ashayake vash, ek hone par bhI anek hotA huA (abhedapradhAn nishchayanayase ek — ekAgratArUp — hotA huA bhI vaktAke abhiprAyAnusAr bhedapradhAn vyavahAranayase anek bhI — darshan -gnAn -chAritrarUp bhI — hotA honese) 1ekatA (ekalakShaNatA) ko tathA 2trilakShaNatAko prApta jo apavarga (mokSha) kA mArga use lok draShTA – gnAtAmen pariNati bAndhakar (-lIn karake) achalarUpase avalamban kare, jisase vah (lok) ullasit chetanAke atul vikAsako alpakAlamen prApta ho . ★shArdUlavikrIDit chhand.
1. dravyapradhAn nishchayanayase mAtra ekAgratA hI ek mokShamArgakA lakShaN hai .
2. paryAyapradhAn vyavahAranayase darshan -gnAn -chAritrarUp trik mokShamArgakA lakShaN hai .