chhadumatthavihidavatthusu vadaNiyamajjhayaNajhANadANarado .
shubhopayogasya sarvagnavyavasthApitavastuShu praNihitasya puNyopachayapUrvakopunarbhAvopalambha kil phalan; tattu kAraNavaiparItyAdviparyay ev . tatra chhadmasthavyavasthApitavastUni kAraNavaiparItyan; teShu vrataniyamAdhyayanadhyAnadAnaratatvapraNihitasya shubhopayogasyApunarbhAvashUnyakevalapuNyApasad- prApti phalavaiparItyan; tatsudevamanujatvam ..256.. draShTAntamAh — NANAbhUmigadANih bIjANiv sassakAlamhi nAnAbhUmigatAnIh bIjAni iv sasyakAle dhAnya- niShpattikAl iti . ayamatrArtha — yathA jaghanyamadhyamotkRuShTabhUmivisheSheN tAnyev bIjAni bhinnabhinna- phalan prayachchhanti, tathA sa ev bIjasthAnIyashubhopayogo bhUmisthAnIyapAtrabhUtavastuvisheSheN bhinnabhinna- phalan dadAti . ten kin siddham . yadA pUrvasUtrakathitanyAyen samyaktvapUrvaka shubhopayogo bhavati tadA mukhyavRuttyA puNyabandho bhavati, paramparayA nirvANan cha . no chetpuNyabandhamAtramev ..255.. ath kAraN- vaiparItyAphalamapi viparItan bhavatIti tamevArthan draDhayati — Na lahadi na labhate . sa ka kartA . vad- ab kAraNakI viparItatA aur phalakI viparItatA batalAte hain : —
anvayArtha : — [chhadmasthavihitavastuShu ] jo jIv chhadmasthavihit vastuommen (chhadmastha- agnAnIke dvArA kathit dev – guru – dharmAdimen) [vrataniyamAdhyayanadhyAnadAnarata ] vrat – niyam – adhyayan – dhyAn – dAnamen rat hotA hai vah jIv [apunarbhAvan ] mokShako [na labhate ] prApta nahIn hotA, (kintu) [sAtAtmakan bhAvan ] sAtAtmak bhAvako [labhate ] prApta hotA hai ..256..
TIkA : — 1sarvagnasthApit vastuommen yukta shubhopayogakA phal puNyasanchayapUrvak mokShakI prApti hai . vah phal, kAraNakI viparItatA honese viparIt hI hotA hai . vahAn, chhadmasthasthApit vastuyen ve kAraNaviparItatA hai; unamen vrat – niyam – adhyayan – dhyAn – dAnaratarUpase yukta shubhopayogakA phal jo mokShashUnya keval 2puNyApasadakI prApti hai vah phalakI viparItatA hai; vah phal sudev – manuShyatva hai ..256..
468pravachanasAr[ bhagavAnashrIkundakund-
1. sarvagnasthApit = sarvagna kathit . 2. puNyApasad = puNya apasad; adhamapuNya; hatapuNya .