viyukto nityan gnAnI syAt, sa khalu sampUrNashrAmaNya sAkShAt shramaNo helAvakIrNa- sakalaprAktanakarmaphalatvAdaniShpAditanUtanakarmaphalatvAchcha puna prANadhAraNadainyamanAskandan dvitIy- bhAvaparAvartAbhAvAt shuddhasvabhAvAvasthitavRuttirmokShatattvamavabudhyatAm ..272..
mokShatattvapariNatapuruSh evAbheden mokShasvarUpan gnAtavyamiti ..272.. ath mokShakAraNamAkhyAti — samman vididapadatthA sanshayaviparyayAnadhyavasAyarahitAnantagnAnAdisvabhAvanijaparamAtmapadArthaprabhRutisamastavastu- vichArachaturachittachAturyaprakAshamAnasAtishayaparamavivekajyotiShA samyagviditapadArthA . punarapi kinrUpA. visayesu NAvasattA panychendriyaviShayAdhInarahitatven nijAtmatattvabhAvanArUpaparamasamAdhisanjAtaparamAnandaik- vicharatA (krIDA karatA) honese ‘ayathAchAr rahit’ vartatA huA nitya gnAnI ho, vAstavamen us sampUrNa shrAmaNyavAle sAkShAt shramaNako mokShatatva jAnanA, kyonki pahaleke sakal karmonke phal usane lIlAmAtrase naShTa kar diye hain isaliye aur vah nUtan karmaphalonko utpanna nahIn karatA isaliye puna prANadhAraNarUp dInatAko prApta na hotA huA dvitIy bhAvarUp parAvartanake abhAvake kAraN shuddhasvabhAvamen 1avasthit vRuttivAlA rahatA hai ..272.. ab mokShatatvakA sAdhanatatva pragaT karate hain : —
anvayArtha : — [samyagviditapadArthA ] samyak (yathArthatayA) padArthonko jAnate hue [ye ] jo [bahisthamadhyastham ] bahirang tathA antarang [upadhin ] parigrahako [tyaktvA ] chhoDakar [viShayeShu na avasaktA ] viShayommen Asakta nahIn hain, [te ] ve [shuddhA iti nirdiShTA ] ‘shuddha’ kahe gaye hain ..273..
Asakta nahi viShayo viShe je, ‘shuddha’ bhAkhyA temane. 273.
488pravachanasAr[ bhagavAnashrIkundakund-
1. avasthit = sthir, [is sampUrNa shrAmaNyavAle jIvako anyabhAvarUp parAvartan (palaTan) nahIn hotA, vah sadA ek hI bhAvarUp rahatA hai — shuddha svabhAvamen sthir pariNatirUpase rahatA hai; isaliye vah jIv mokShatatva hI hai . ]