yastrilokachUlikAyamAnanirmalavivekadIpikAlokashAlitayA yathAvasthitapadArthanishchay- nivartitautsukyasvarUpamantharasatatopashAntAtmA san svarUpamekamevAbhimukhyen charannayathAchAr- pariNatatvAdayathAchAraviyukta, viparItAchArarahit ityartha, jadhatthapadaNichchhido sahajAnandaikasvabhAvanij- paramAtmAdipadArthaparignAnasahitatvAdyathArthapadanishchita, pasantappA vishiShTaparamopashamabhAvapariNatanijAtma- dravyabhAvanAsahitatvAtprashAntAtmA, jo ya kartA so sampuNNasAmaNNo sa sampUrNashrAmaNya san chiran Na jIvadi chiran bahutarakAlan na jIvati, na tiShThati . kva . aphale shuddhAtmasamvittisamutpannasukhAmRutarasAsvAd- rahitatvenAphale phalarahite sansAre . kintu shIghran mokShan gachchhatIti . ayamatra bhAvArtha — itthambhUt-
ab mokSha tatvako pragaT karate hain : —
anvayArtha : — [yathArthapadanishchita ] jo jIv yathArthatayA padonkA tathA arthon (padArthon) kA nishchayavAlA honese [prashAntAtmA ] 1prashAntAtmA hai aur [ayathAchAraviyukta ] ayathAchAr ( – anyathAAcharaN, ayathArthaAcharaN) rahit hai, [sa sampUrNashrAmaNya ] vah sampUrNa shrAmaNyavAlA jIv [aphale ] aphal ( – karmaphal rahit hue) [ih ] is sansAramen [chiran na jIvati ] chirakAl tak nahIn rahatA ( – alpakAlamen hI mukta hotA hai .) ..272..
TIkA : — jo (shramaN) trilokakI chUlikA (kalagI) ke samAn nirmal vivekarUpI dIpikAke prakAshavAlA honese yathAsthit padArthanishchayase utsukatAkA nivartan karake
2svarUpamanthar rahanese satat ‘upashAntAtmA’ vartatA huA, svarUpamen ekamen hI abhimukharUpase
1. prashAntAtmA = prashAntasvarUp; prashAntamUrti; upashAnt; sthir huA .
2. svarUpamanthar = svarUpamen jamA huA [mantharakA artha hai susta, AlasI . yah shramaN svarUpamen tRupta tRupta honese
mAno vah svarUpase bAhar nikalaneko susta yA AlasI ho, isaprakAr svarUpaprashAntimen magna hokar rahA
hai .]