ghaTasharAv -vishiShTamRuNmAtravatsopAdhisvabhAvam 46 . shuddhanayen kevalamRuNmAtravannirupAdhisvabhAvam tAvadiyA chev honti parasamayA ..’’ ‘‘parasamayANan vayaNan michchhan khalu hodi savvahA vayaNA . jaiNANan puN vayaNan samman khu kahanchi vayaNAdo ..’’ evamanayA dishA pratyekamananta- dharmavyApakAnantanayairnirUpyamANamudanvadantarAlamiladdhavalanIlagAngayAmunodakabhAravadanantadharmANAn parasparamatadbhAvamAtreNAshakyavivechanatvAdamechakasvabhAvaikadharmavyApakaikadharmitvAdyathoditaikAntAtmA- rUpendriyapaTutvanirvyAdhyAyuShyavarabuddhisaddharmashravaNagrahaNadhAraNashraddhAnasanyamaviShayasukhanivartanakrodhAdikaShAyavyA- vartanAdiparamparAdurlabhAnyapi kathanchitkAkatAlIyanyAyenAvApya sakalavimalakevalagnAnadarshanasvabhAvanij- sopAdhisvabhAvavAlA hai . 46. Atmadravya shuddhanayase, keval miTTI mAtrakI bhAnti, nirupAdhisvabhAvavAlA hai . 47.
[artha : — jitane 1vachanapanth hain utane vAstavamen nayavAd hain; aur jitane nayavAd hain utane hI parasamay (par mat) hain .
parasamayon (mithyAmatiyon) kA vachan sarvathA (arthAt apekShA binA) kahA jAneke kAraN vAstavamen mithyA hai; aur jainonkA vachan kathanchit (arthAt apekShA sahit) kahA jAtA hai isaliye vAstavamen samyak hai . ]
isaprakAr is (uparokta) sUchanAnusAr (arthAt 47 nayommen samajhAyA hai us vidhise) ek – ek dharmamen ek – ek nay (vyApe), isaprakAr ananta dharmommen vyApak ananta nayonse nirUpaN kiyA jAy to, samudrake bhItar milanevAle 2shvet – nIl gangA – yamunAke jalasamUhakI bhAnti, anantadharmonko paraspar atadbhAvamAtrase pRuthak karanemen ashakya honese, Atmadravya (ekadharmasvarUp) hai . parantu yugapat anantadharmommen vyApak aise ananta nayommen vyApta honevAlA
47 . taduktam — ‘‘jAvadiyA vayaNavahA tAvadiyA chev honti NayavAdA . jAvadiyA NayavAdA
3amechak svabhAvavAlA, ek dharmamen vyApta honevAlA, ek dharmI honese yathokta ekAntAtmak
1. vachanapanth = vachanake prakAr [jitane vachanake prakAr hain utane nay hain . apekShA sahit nay ve samyak nay hai aur apekShA rahit nay ve mithyAnay hain; isaliye jitane samyak nay hain utane hI mithyAnay hain . ]
2. gangAkA pAnI shvet hotA hai aur yamunAkA pAnI nIl hotA hai .
3. amechak = abhed; vividhatA rahit; ek .