Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 149.

< Previous Page   Next Page >


Page 293 of 513
PDF/HTML Page 326 of 546

 

kahānajainaśāstramālā ]
jñeyatattva -prajñāpan
293
paudgalikakarmakāryatvātpaudgalikakarmakāraṇatvācca paudgalikā ev prāṇā niścīyante ..148..
ath prāṇānāṁ paudgalikakarmakāraṇatvamunmīlayati
pāṇābādhaṁ jīvo mohapadesehiṁ kuṇadi jīvāṇaṁ .
jadi so havadi hi baṁdho ṇāṇāvaraṇādikammehiṁ ..149..
prāṇābādhaṁ jīvo mohapradveṣābhyāṁ karoti jīvayoḥ .
yadi sa bhavati hi bandho jñānāvaraṇādikarmabhiḥ ..149..

tato jñāyate prāṇā navatarapudgalakarmaṇāṁ kāraṇabhūtā iti ..148.. ath prāṇā navatarapudgalakarmabandhasya kāraṇaṁ bhavantīti pūrvoktamevārthaṁ viśeṣeṇ samarthayatipāṇābādhaṁ āyurādiprāṇānāṁ bādhāṁ pīḍāṁ kuṇadi karoti . sa kaḥ . jīvo jīvaḥ . kābhyāṁ kr̥tvā . mohapadesehiṁ sak lavimalake valajñānapradīpen mohāndhakār- vināśakātparamātmano viparītābhyāṁ mohapradveṣābhyāṁ . keṣāṁ prāṇabādhāṁ karoti . jīvāṇaṁ ekendriyapramukhajīvānām . jadi yadi cet so havadi baṁdho tadā svātmopalambhaprāptirūpānmokṣādviparīto mūlottaraprakr̥tyādibhedabhinnaḥ sa paramāgamaprasiddho hi sphu ṭaṁ bandho bhavati . kaiḥ kr̥tvā . ṇāṇāvaraṇādikammehiṁ jñānāvaraṇādikarmabhiriti . tato jñāyate prāṇāḥ pudgalakarmabandhakāraṇaṁ bhavantīti . ayamatrārthaḥyathā ko‘pi taptalohapiṇḍen paraṁ hantukāmaḥ san pūrvaṁ tāvadātmānamev hanti, paścādanyaghāte niyamo nāsti, tathāyamajñānī jīvo‘pi taptalohapiṇḍasthānīyamohādipariṇāmen pariṇataḥ san pūrvaṁ nirvikārasvasaṁvedan- (1) paudgalik karmake kārya honese aur (2) paudgalik karmake kāraṇ honese prāṇ paudgalik hī niścit hote haiṁ ..148..

ab, prāṇoṁke paudgalik karmakā kāraṇapanā (arthāt prāṇ paudgalik karmake kāraṇ kis prakār haiṁ vah) pragaṭ karate haiṁ :

anvayārtha :[yadi ] yadi [jīvaḥ ] jīv [mohapradveṣābhyāṁ ] moh aur dveṣake dvārā [jīvayoḥ ] jīvoṁke (-svajīvake tathā parajīvake) [prāṇābādhaṁ karoti ] prāṇoṁko bādhā pahun̐cāte haiṁ, [saḥ hi ] to pūrvakathit [jñānāvaraṇādikarmabhiḥ baṁdhaḥ ] jñānāvaraṇādik karmoṁke dvārā baṁdh [bhavati ] hotā hai ..149..

jīv moh -dveṣ vaḍe kare bādhā jīvonā prāṇane,
to baṁdh jñānāvaraṇ
- ādik karmano te thāy che. 149.