Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 217.

< Previous Page   Next Page >


Page 398 of 513
PDF/HTML Page 431 of 546

 

athāntaraṁgabahiraṁgatven chedasya dvaividhyamupadiśati

maradu va jiyadu va jīvo ayadācārassa ṇicchidā hiṁsā .

payadassa ṇatthi baṁdho hiṁsāmetteṇ samidassa ..217..
mriyatāṁ vā jīvatu vā jīvo‘yatācārasya niścitā hiṁsā .
prayatasya nāsti bandho hiṁsāmātreṇ samitasya ..217..

aśuddhopayogo‘ntaraṁgacchedaḥ, paraprāṇavyaparopo bahiraṁgaḥ . tatra paraprāṇavyaparopasadbhāve tadasadbhāve vā tadavinābhāvināprayatācāreṇ prasiddhayadaśuddhopayogasadbhāvasya suniścitahiṁsā- vā, nirvikārasvasaṁvittilakṣaṇaprayatnarahitasya niścayaśuddhacaitanyaprāṇavyaparopaṇarūpā niścayahiṁsā bhavati . payadassa ṇatthi baṁdho bāhyābhyantaraprayatnaparasya nāsti bandhaḥ . ken . hiṁsāmetteṇ dravyahiṁsāmātreṇ . kathaṁbhūtasya puruṣasya . samidassa samitasya śuddhātmasvarūpe samyagito gataḥ pariṇataḥ samitastasya samitasya, vyavahāreṇeryādipañcasamitiyuktasya ca . ayamatrārthaḥsvasthabhāvanārūpaniściyaprāṇasya vināśakāraṇabhūtā rāgādipariṇatirniścayahiṁsā bhaṇyate, rāgādyutpatterbahiraṅganimittabhūtaḥ parajīvaghāto vyavahārahiṁseti dvidhā hiṁsā jñātavyā . kiṁtu viśeṣaḥbahiraṅgahiṁsā bhavatu vā mā bhavatu, svastha-

ab, chedake antaraṁg aur bahiraṁg aise do prakār batalāte haiṁ :

anvayārtha :[jīvaḥ ] jīv [mriyatāṁ vā jīvatu vā ] mare yā jiye, [ayatācārasya ] aprayat ācāravāleke [hiṁsā ] (aṁtaraṁg) hiṁsā [niścitā ] niścit hai; [prayatasya samitasya ] 1prayatake, 2samitivānke [hiṁsāmātreṇ ] (bahiraṁg) hiṁsāmātrase [bandhaḥ ] baṁdh [nāsti ] nahīṁ hai ..217..

ṭīkā :aśuddhopayog aṁtaraṁg ched hai; paraprāṇoṁkā vyaparop (vicched) vah bahiraṁgached hai . inameṁse antaraṁg ched hī viśeṣ balavān hai, bahiraṁg ched nahīṁ; kyoṁki

jīvomaro jīv, yatnahīn ācār tyāṁ hiṁsā nakkī;
samitiprayatnasahitane nahi baṁdh hiṁsāmātrathī. 217.

398pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-

1. prayat = prayatnaśīl, sāvadhān, saṁyamī [prayatnake arthake liye dekho gāthā 211 kā phu ṭanoṭ]]
2. śuddhātmasvarūpameṁ (munitvocit) samyak ‘iti’ arthāt pariṇati vah niścay samiti hai
. aur us daśāmeṁ honevālī (haṭh rahit) īryābhāṣādi sambandhī śubh pariṇati vah vyavahārasamiti hai . [jahān̐ śuddhātmasvarūpameṁ samyakpariṇatirūp daśā nahīṁ hotī vahān̐ śubh pariṇati haṭh sahit hotī hai; vah śubhapariṇati vyavahārasamiti
bhī nahīṁ hai
. ]