Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 397 of 513
PDF/HTML Page 430 of 546

 

kahānajainaśāstramālā ]
caraṇānuyogasūcak cūlikā
397
aprayatā vā caryā śayanāsanasthānacaṅkramaṇādiṣu .
śramaṇasya sarvakāle hiṁsā sā santateti matā ..216..

aśuddhopayogo hi chedaḥ, śuddhopayogarūpasya śrāmaṇyasya chedanāt; tasya hiṁsanāt sa ev ca hiṁsā . ataḥ śramaṇasyāśuddhopayogāvinābhāvinī śayanāsanasthānacaṁkramaṇādiṣvaprayatā yā caryā sā khalu tasya sarvakālamev santānavāhinī chedānarthāntarabhūtā hiṁsaiv ..216.. hiṁsā matā . cariyā caryā ceṣṭā . yadi cet kathaṁbhūtā . apayattā vā aprayatnā vā, niḥkaṣāyasvasaṁvitti- rūpaprayatnarahitā saṁkleśasahitetyarthaḥ . keṣu viṣayeṣu . sayaṇāsaṇaṭhāṇacaṁkamādīsu śayanāsanasthān- caṅkra maṇasvādhyāyatapaścaraṇādiṣu . kasya . samaṇassa śramaṇasya tapodhanasya . kva . savvakāle sarvakāle . ayamatrārthaḥ ---bāhyavyāpārarūpāḥ śatravastāvatpūrvamev tyaktāstapodhanaiḥ, aśanaśayanādivyāpāraiḥ punastyaktuṁ nāyāti . tataḥ kāraṇādantaraṅgakrodhādiśatrunigrahārthaṁ tatrāpi saṁkleśo na kartavya iti ..216.. athāntaraṅgabahiraṅgahiṁsārūpeṇ dvividhacchedamākhyātimaradu va jiyadu va jīvo, ayadācārassa ṇicchidā hiṁsā mriyatāṁ vā jīvatu vā jīvaḥ, prayatnarahitasya niścitā hiṁsā bhavati; bahiraṅgānyajīvasya maraṇe‘maraṇe

anvayārtha :[śramaṇasya ] śramaṇake [śayanāsanasthānacaṁkramaṇādiṣu ] śayan, āsan (baiṭhanā), sthān (khaṛe rahanā), gaman ityādimeṁ [aprayatā vā caryā ] jo aprayat caryā hai [sā ] vah [sarvakāle ] sadā [saṁtatā hiṁsā iti matā ] satat hiṁsā mānī gaī hai ..216..

ṭīkā :aśuddhopayog vāstavameṁ ched hai, kyoṁki (usase) śuddhopayogarūp śrāmaṇyakā chedan hotā hai; aur vahī (-aśuddhopayog hī) hiṁsā hai, kyoṁki (usase) śuddhopayogarūp śrāmaṇyakā hiṁsan (hanan) hotā hai . isaliye śramaṇake, jo aśuddhopayogake binā nahīṁ hotī aise śayanāsansthāngaman ityādimeṁ 1aprayat caryā (ācaraṇ) vah vāstavameṁ usake liye sarvakālameṁ (sadā) hī 2saṁtānavāhinī hiṁsā hī haijo ki chedase ananyabhūt hai (arthāt chedase koī bhinna vastu nahīṁ hai .)

bhāvārtha :aśuddhopayogase śuddhopayogarūp munitva (1) chidatā hai (2) hanan hotā hai, isaliye aśuddhopayog (1) ched hī hai, (2) hiṁsā hī hai . aur jahān̐ sone, baiṭhane, khaṛe hone, calane ityādimeṁ aprayat ācaraṇ hotā hai vahān̐ niyamase aśuddhopayog to hotā hī hai, isaliye aprayat ācaraṇ ched hī hai, hiṁsā hī hai ..216..

1. aprayat = prayatna rahit, asāvadhān, asaṁyamī, niraṁkuś, svacchandī . [aprayat caryā aśuddhopayogake binā kabhī nahīṁ hotī .]]

2. saṁtānavāhinī = saṁtat, satat, niraṁtar, dhārāvāhī, aṭūṭ; [jab tak aprayat caryā hai tab tak sadā hī hiṁsā satatarūpase cālū rahatī hai .]]