Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 402 of 513
PDF/HTML Page 435 of 546

 

bhavati vā na bhavati bandho mr̥te jīve‘th kāyaceṣṭāyām .
bandho dhruvamupadheriti śramaṇāstyaktavantaḥ sarvam ..219..

yathā hi kāyavyāpārapūrvakasya paraprāṇavyaparopasyāśuddhopayogasadbhāvāsadbhāvābhyām- naikāntikabandhatven chedatvamanaikāntikamiṣṭaṁ, na khalu tathopadheḥ, tasya sarvathā tadavinābhāvitva- prasiddhayadaikāntikāśuddhopayogasadbhāvasyaikāntikabandhatven chedatvamaikāntikamev . at ev bhagavanto‘rhantaḥ paramāḥ śramaṇāḥ svayamev prāgev sarvamevopadhiṁ pratiṣiddhavantaḥ . at ev cāparairapyantaraṁgacchedavattadanāntarīyakatvātprāgev sarva evopadhiḥ pratiṣedhyaḥ ..219.. bhavati, na bhavati vā, parigrahe sati niyamen bhavatīti pratipādayatihavadi va ṇa havadi baṁdho bhavati vā na bhavati bandhaḥ . kasminsati . madamhi jīve mr̥te satyanyajīve . adh aho . kasyāṁ satyām . kāyaceṭṭhamhi kāyaceṣṭāyām . tarhi kathaṁ bandho bhavati . baṁdho dhuvamuvadhīdo bandho bhavati dhruvaṁ niścitam . kasmāt . upadheḥ parigrahātsakāśāt . idi iti hetoḥ samaṇā chaḍḍiyā savvaṁ śramaṇā mahāśramaṇāḥ sarvajñāḥ pūrvaṁ dīkṣākāle śuddhabuddhaikasvabhāvaṁ nijātmānamev parigrahaṁ kr̥tvā, śeṣaṁ samastaṁ bāhyābhyantaraparigrahaṁ charditavantastyaktavantaḥ . evaṁ jñātvā śeṣatapodhanairapi nijaparamātmaparigrahaṁ svīkāraṁ kr̥tvā, śeṣaḥ sarvo‘pi parigraho manovacanakāyaiḥ kr̥takāritānumataiśca tyajanīy iti . atredamuktaṁ bhavatiśuddhacaitanyarūpaniścay- prāṇe rāgādipariṇāmarūpaniścayahiṁsayā pātite sati niyamen bandho bhavati . parajīvaghāte punarbhavati vā

anvayārtha :[ath ] ab (upadhike saṁbaṁdhameṁ aisā hai ki), [kāyaceṣṭāyām ] kāyaceṣṭāpūrvak [jīve mr̥te ] jīvake marane par [bandhaḥ ] baṁdh [bhavati ] hotā hai [vā ] athavā [na bhavati ] nahīṁ hotā; [upadheḥ ] (kintu) upadhiseparigrahase [dhruvam baṁdhaḥ ] niścay hī baṁdh hotā hai; [iti ] isaliye [śramaṇāḥ ] śramaṇoṁ (arhantadevoṁ) ne [sarva ] sarva parigrahako [tyaktavantaḥ ] choṛā hai ..219..

ṭīkā :jaise kāyavyāpārapūrvak paraprāṇavyaparopako aśuddhopayogake sadbhāv aur asadbhāvake dvārā anaikāṁtik baṁdharūp honese use (kāyavyāpārapūrvak paraprāṇavyaparopako) chedapanā nahīṁ hotā, aisā jo parigrahakā sarvathā aśuddhopayogake sāth avinābhāvitva hai usase prasiddha honevāle 2aikāntik aśuddhopayogake sadbhāvake kāraṇ parigrah to aikāntik baṁdharūp hai, isaliye use (-parigrahako) chedapanā aikāntik hī hai . isīliye bhagavanta arhantoṁneparam śramaṇoṁne svayaṁ hī pahale hī sarva parigrahako choṛā hai; aur isīliye dūsaroṁko bhī, antaraṁg chedakī bhān̐ti pratham hī sarva parigrah choṛane yogya hai, kyoṁki vah (parigrah) antaraṁg chedake binā nahīṁ hotā .

402pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-

1anaikāṁtik mānā gayā hai, vaisā upadhiparigrahakā nahīṁ hai . parigrah sarvathā aśuddhopayogake binā

1. anaikāntik = aniścit; niyamarūp na ho; aikāṁtik na ho .

2. aikāntik = niścit; avaśyaṁbhāvī; niyamarūp .