ath śrāmaṇyāparanāmno mokṣamārgasyaikāgārayalakṣaṇasya prajñāpanam . tatra tanmūlasādhanabhūte prathamamāgam ev vyāpārayati —
śramaṇo hi tāvadaikāgārayagat ev bhavati . aikāgārayaṁ tu niścitārthasyaiv bhavati . arthaniścayastvāgamādev bhavati . tat āgam ev vyāpāraḥ pradhānataraḥ, na cānyā gatirasti . yato na khalvāgamamantareṇārthā niścetuṁ śakyante, tasyaiv hi trisamayapravr̥ttatrilakṣaṇasakalapadārtha- sārthayāthātmyāvagamasusthitāntaraṁgagambhīratvāt . na cārthaniścayamantareṇaikāgārayaṁ siddhayet, niścayavyavahāramokṣamārgopasaṁhāramukhyatven ‘mujjhadi vā’ ityādi caturthasthale gāthādvayam . evaṁ sthalacatuṣṭayen tr̥tīyāntarādhikāre samudāyapātanikā . tadyathā — athaikāgyagataḥ śramaṇo bhavati .
ab, śrāmaṇya jisakā dūsarā nām hai aise ekāgratālakṣaṇavāle mokṣamārgakā prajñāpan hai . usameṁ pratham, usake (-mokṣamārgake) mūl sādhanabhūt āgamameṁ vyāpār (-pravr̥tti) karāte haiṁ : —
anvayārtha : — [śramaṇaḥ ] śramaṇ [aikāgryataḥ ] ekāgratāko prāpta hotā hai; [aikāgryaṁ| ] ekāgratā [artheṣu niścitasya ] padārthoṁke niścayavānke hotī hai; [niścitiḥ ] (padārthoṁkā) niścay [āgamataḥ ] āgam dvārā hotā hai; [tataḥ ] isaliye [āgamaceṣṭā ] āgamameṁ vyāpār [jyeṣṭhā ] mukhya hai ..232..
ṭīkā : — pratham to, śramaṇ vāstavameṁ ekāgratāko prāpta hī hotā hai; ekāgratā padārthoṁke niścayavānke hī hotī hai; aur padārthoṁkā niścay āgam dvārā hī hotā hai; isaliye āgamameṁ hī vyāpār pradhānatar (-viśeṣ pradhān) hai; dūsarī gati (-anya koī mārga) nahīṁ hai . usakā kāraṇ yah hai ki : —
vāstavameṁ āgamake binā padārthoṁkā niścay nahīṁ kiyā jā sakatā; kyoṁki āgam hī, jisake trikāl (utpād – vyay – dhrauvyarūp) tīn lakṣaṇ pravartate haiṁ aise sakalapadārthasārthake yathātathya jñān dvārā susthit aṁtaraṁgase gambhīr hai (arthāt āgamakā hī aṁtaraṁg, sarva padārthoṁke
niścay bane āgam vaḍe, āgamapravartan mukhya che. 232.
430pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-