Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 432 of 513
PDF/HTML Page 465 of 546

 

vr̥ttisvarūpasamyagdarśanajñānacāritrapariṇatipravr̥ttadraśijñaptivr̥ttirūpātmatattvaikāgrayābhāvāt śuddhātma- tattvapravr̥ttirūpaṁ śrāmaṇyamev na syāt . ataḥ sarvathā mokṣamārgāparanāmnaḥ śrāmaṇyasya siddhaye bhagavadarhatsarvajñopajñe prakaṭānekāntaketane śabdabrahmaṇi niṣṇāten mumukṣuṇā bhavitavyam ..232..

athāgamahīnasya mokṣākhyaṁ karmakṣapaṇaṁ na sambhavatīti pratipādayati śramaṇo bhavati . eyaggaṁ ṇicchidassa aikāgggggāā āā ā

ṁ punarniścitasya tapodhanasya bhavati . keṣu .

ṭaṅkotkīrṇajñāyakaikasvabhāvo yo‘sau paramātmapadārthastatprabhr̥tiṣvartheṣu .ṇicchittī āgamado sā ca sā ca padārthaniścittirāgamato bhavati . tathāhijīvabhedakarmabhedapratipādakāgamābhyāsādbhabhavati, na keval- māgamābhyāsāttathaivāgamapadasārabhūtāccidānandaikaparamātmatattvaprakāśakādadhyātmābhidhānātparamāgamācca padārtha- paricchittirbhavati . āgamaceṭṭhā tado jeṭṭhā tataḥ kāraṇādevamuktalakṣaṇāgame paramāgame ca ceṣṭā pravr̥ttiḥ jyeṣṭhā śreṣṭhā praśasyetyarthaḥ ..232.. athāgamaparijñānahīnasya karmakṣapaṇaṁ na bhavatīti prarūpayatiāgamahīṇo isaliye use ek ātmākī pratītianubhūtivr̥ttisvarūp samyagdarśanjñāncāritra pariṇatirūp pravartamān jo 1dr̥śijñaptivr̥ttirūp ātmatattvameṁ ekāgratā hai usakā abhāv honese śuddhātmatatvapravr̥ttirūp śrāmaṇya ho (śuddhātmatatvameṁ pravr̥ttirūp munipanā hī) nahīṁ hotā .

isase (aisā kahā gayā hai ki) mokṣamārga jisakā dūsarā nām hai aise śrāmaṇyakī sarvaprakārase siddhi karaneke liye mumukṣuko bhagavān arhanta sarvajñase upajña (-svayaṁ jānakar kahe gaye) śabdabrahmameṁjisakā ki anekāntarūpī ketan (cihnadhvajlakṣaṇ) pragaṭ hai usameṁ niṣṇāt honā cāhiye .

bhāvārtha :āgamake vinā padārthoṁkā niścay nahīṁ hotā, padārthoṁke niścayake vinā aśraddhājanit taralatā, parakartr̥tvābhilāṣājanit kṣobh aur parabhoktr̥ttvābhilāṣājanit asthiratāke kāraṇ ekāgratā nahīṁ hotī; aur ekāgratāke vinā ek ātmāmeṁ śraddhānjñānvartanarūp pravartamān śuddhātmapravr̥tti na honese munipanā nahīṁ hotā, isaliye mokṣārthīkā pradhān karttavya

ab āgamahīnake mokṣākhya (mokṣa nāmase kahā jānevālā) karmakṣay nahīṁ hotā, aisā pratipādan karate haiṁ :

432pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-

2śabdabrahmarūp āgamameṁ pravīṇatā prāpta karanā hī hai ..232..

1. dr̥śi = darśan .

2. śabdabrahma = paramabrahmarūp vācyakā vācak dravya śrut . [in gāthāoṁmeṁ sarvajñopajña samasta dravyaśrutako sāmānyatayā āgam kahā gayā hai . kabhī dravyaśrutake ‘āgam’ aur ‘paramāgam’ aise do bhed bhī kiye jāte haiṁ; vahān̐ jīvabhedoṁ aur karmabhedoṁke pratipādak dravyaśrutako ‘āgam’ kahā jātā hai, aur samasta dravyaśrutake
sārabhūt cidānanda ek paramātmatattvake prakāśak adhyātmadravyaśrutako ‘paramāgam’ kahā jātā hai]
.]