ih hi sarvasyāpi syātkāraketanāgamapūrvikayā tattvārthaśraddhānalakṣaṇayā draṣṭayā śūnyasya svaparavibhāgābhāvāt kāyakaṣāyaiḥ sahaikyamadhyavasato‘niruddhaviṣayābhilāṣatayā ṣaḍjīvanikāy- ghātino bhūtvā sarvato‘pi kr̥tapravr̥tteḥ sarvato nivr̥ttyabhāvāttathā paramātmajñānābhāvād jñeyacakra- kramākramaṇanirargalajñaptitayā jñānarūpātmatattvaikāgārayapravr̥ttyabhāvācca saṁyam ev na tāvat siddhayet . āgamapūrvikā draṣṭiḥ samyaktvaṁ nāsti yasyeh loke saṁjamo tassa ṇatthi saṁyamastasya nāsti idi bhaṇadi ityevaṁ bhaṇati kathayati . kiṁ kartr̥ . suttaṁ sūtramāgamaḥ . asaṁjado hodi kidh samaṇo asaṁyataḥ san śramaṇastapodhanaḥ kathaṁ bhavati, na kathamapīti . tathāhi — yadi nirdoṣinijaparamātmaivopādey iti rucirūpaṁ samyaktvaṁ nāsti tarhi paramāgamabalen viśadaikajñānarūpamātmānaṁ jānannapi samyagdraṣṭirna bhavati, jñānī ca na bhavati, taddvayābhāve sati pañcendriyaviṣayābhilāṣaṣaḍjīvavadhavyāvr̥tto‘pi saṁyato na bhavati . tataḥ
anvayārtha : — [ih ] is lokameṁ [yasya ] jisakī [āgamapūrvā dr̥ṣṭiḥ ] āgamapūrvak dr̥ṣṭi (darśan) [na bhavati ] nahīṁ hai [tasya ] usake [saṁyamaḥ ] saṁyam [nāsti ] nahīṁ hai, [iti ] isaprakār [sūtraṁ bhaṇati ] sūtra kahatā hai; aur [asaṁyataḥ ] asaṁyat vah [śramaṇaḥ ] śramaṇ [kathaṁ bhavati ] kaise ho sakatā hai ? ..236..
ṭīkā : — is lokameṁ vāstavameṁ, syātkār jisakā cihna hai aise āgamapūrvak kyoṁki (1) svaparake vibhāgake abhāvake kāraṇ kāyā aur kaṣāyoṁke sāth ekatākā adhyavasāy karanevāle aise ve jīv, 2viṣayoṁkī abhilāṣākā nirodh nahīṁ honese chah jīvanikāyake ghātī hokar sarvataḥ (sab or se) pravr̥tti karate haiṁ, isaliye unake sarvataḥ nivr̥ttikā abhāv hai . (arthāt kisī bhī orase – kiṁcitmātra bhī nivr̥tti nahīṁ hai ), tathāpi (2) unake paramātmajñānake abhāvake kāraṇ jñeyasamūhako kramaśaḥ jānanevālī 3nirargal jñapti
1tattvārthaśraddhānalakṣaṇavālī dr̥ṣṭise jo śūnya hai un sabhīko pratham to saṁyam hī siddha nahīṁ hotā,
1. tattvārthaśraddhānalakṣaṇavālī = tattvārthakā śraddhān jisakā lakṣaṇ hai aisī . [samyagdarśanakā lakṣaṇ tattvārthaśraddhān hai . vah āgamapūrvak hotā hai . āgamakā cihna ‘syāt’ kār hai] .]
2. jin jīvoṁko svaparakā bhedajñān nahīṁ hai unake bhale hī kadācit paṁcendriyoṁke viṣayoṁkā saṁyog dikhāī
na detā ho, chah jīvanikāyakī dravyahiṁsā na dikhāī detī ho aur isaprakār saṁyogase nivr̥tti dikhāī detī
ho, tathāpi kāyā aur kaṣāyake sāth ekatva mānanevāle un jīvoṁke vāstavameṁ paṁcendriyake viṣayoṁkī
abhilāṣākā nirodh nahīṁ hai, hiṁsākā kiṁcitmātra abhāv nahīṁ hai aur isīprakār parabhāvase kiṁcitmātra
nivr̥tti nahīṁ hai .
3. nirargal = niraṁkuś; saṁyamarahit; svacchandī .