asiddhasaṁyamasya tu suniścitaikāgārayagatatvarūpaṁ mokṣamārgāparanām śrāmaṇyamev na siddhayet . at āgamajñānatattvārthaśraddhānasaṁyatatvānāṁ yaugapadyasyaiv mokṣamārgatvaṁ niyamyet ..236..
ṇa hi āgameṇ sijjhadi saddahaṇaṁ jadi vi ṇatthi atthesu .
sthitametat – paramāgamajñānatattvārthaśraddhānasaṁyatatvatrayamev muktikāraṇamiti ..236.. athāgamajñānatattvārtha- śraddhānasaṁyatatvānāṁ yaugapadyābhāve mokṣo nāstīti vyavasthāpayati — ṇa hi āgameṇ sijjhadi āgamajanit- paramātmajñānen na siddhayati, saddahaṇaṁ jadi vi ṇatthi atthesu śraddhānaṁ yadi ca nāsti paramātmādipadārtheṣu . saddahamāṇo atthe śraddadhāno vā cidānandaikasvabhāvanijaparamātmādipadārthān, asaṁjado vā ṇa ṇivvādi viṣay- kaṣāyādhīnatvenāsaṁyato vā na nirvāti, nirvāṇaṁ na labhat iti . tathāhi – yathā pradīpasahitapuruṣasya kūpapatanaprastāve kūpapatanānnivartanaṁ mam hitamiti niścayarūpaṁ śraddhānaṁ yadi nāsti tadā tasya pradīpaḥ kiṁ karoti, na kimapi . tathā jīvasyāpi paramāgamādhāreṇ sakalapadārthajñeyākārakarambitaviśadaikajñānarūpaṁ honese jñānarūp ātmatattvameṁ ekāgratākī pravr̥ttikā abhāv hai . (isaprakār unake saṁyam siddha nahīṁ hotā) aur (-isaprakār) jinake saṁyam siddha nahīṁ hotā unheṁ 1suniścit aikāgyrāpariṇatatārūp śrāmaṇya hī – jisakā dūsarā nām mokṣamārga hai vahī — siddha nahīṁ hotā .
isase āgamajñān – tattvārthaśraddhān aur saṁyatattvake yugapatapaneko hī mokṣamārgapanā honekā niyam hotā hai ..236..
ab, aisā siddha karate haiṁ ki — āgamajñān – tattvārthaśraddhān aur saṁyatattvake ayugapatpaneko mokṣamārgatva ghaṭit nahīṁ hotā : —
anvayārtha : — [āgamen ] āgamase, [yadi api ] yadi [artheṣu śraddhānaṁ nāsti ] padārthoṁkā śraddhān na ho to, [na hi siddhayati ] siddhi (mukti) nahīṁ hotī; [arthān śraddhadhānaḥ ] padārthoṁkā śraddhān karanevālā bhī [asaṁyataḥ vā ] yadi asaṁyat ho to [na nirvāti ] nirvāṇako prāpta nahīṁ hotā ..237..
nirvāṇ nahi artho taṇī śraddhāthī, jo saṁyam nahīṁ. 237.
440pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-
1. suniścit = dr̥rḥ . (dr̥rḥatāpūrvak ekāgratāmeṁ pariṇamit honā so śrāmaṇya hai .)