Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 244.

< Previous Page   Next Page >


Page 453 of 513
PDF/HTML Page 486 of 546

 

kahānajainaśāstramālā ]
caraṇānuyogasūcak cūlikā
453
athaikāgrayasya mokṣamārgatvamavadhārayannupasaṁharati
aṭṭhesu jo ṇa mujjhadi ṇa hi rajjadi ṇev dosamuvayādi .
samaṇo jadi so ṇiyadaṁ khavedi kammāṇi vivihāṇi ..244..
artheṣu yo na muhyati na hi rajyati naiv dveṣamupayāti .
śramaṇo yadi sa niyataṁ kṣapayati karmāṇi vividhāni ..244..

yastu jñānātmānamātmānamekamagraṁ bhāvayati, sa na jñeyabhūtaṁ dravyamanyadāsīdati . tadanāsādya ca jñānātmātmajñānādabhraṣṭaḥ svayamev jñānībhūtastiṣṭhanna muhyati, na rajyati, na dveṣṭi; bhavatītyupadiśatiaṭṭhesu jo ṇa mujjhadi ṇa hi rajjadi ṇev dosamuvayādi artheṣu bahiḥpadārtheṣu yo na muhyati, na rajyati, hi sphu ṭaṁ, naiv dveṣamupayāti, jadi yadi cet, so samaṇo sa śramaṇaḥ ṇiyadaṁ niścitaṁ khavedi vivihāṇi kammāṇi kṣapayati karmāṇi vividhāni iti . ath viśeṣaḥyo‘sau dr̥ṣṭaśrutānubhūtabhogākāṅkṣā- rūpādyapadhyānatyāgen nijasvarūpaṁ bhāvayati, tasya cittaṁ bahiḥpadārtheṣu na gacchati, tataśca bahiḥpadārtha- cintābhāvānnirvikāraciccamatkāramātrāccyuto na bhavati . tadacyavanen ca rāgādyabhāvādvividhakarmāṇi vināśayatīti . tato mokṣārthinā niścalacitten nijātmani bhāvanā kartavyeti . itthaṁ vītarāgacāritra- vyākhyānaṁ śrutvā kecan vadantisayogikevalināmapyekadeśen cāritraṁ, paripūrṇacāritraṁ punarayogicaram- samaye bhaviṣyati, ten kāraṇenedānīmasmākaṁ samyaktvabhāvanayā bhedajñānabhāvanayā ca pūryate, cāritraṁ paścādbhaviṣyatīti . naivaṁ vaktavyam . abhedanayen dhyānamev cāritraṁ, tacca dhyānaṁ kevalināmupacāreṇoktaṁ , cāritramapyupacāreṇeti . yatpunaḥ samastarāgādivikalpajālarahitaṁ śuddhātmānubhūtilakṣaṇaṁ samyagdarśanajñān-

ab ekāgratā vah mokṣamārga hai aisā (ācārya mahārāj) niścit karate hue (mokṣamārga prajñāpanakā) upasaṁhār karate haiṁ :

anvayārtha :[yadi yaḥ śramaṇaḥ ] yadi śramaṇ [artheṣu ] padārthoṁmeṁ [na muhyati ] moh nahīṁ karatā, [na hi rajyati ] rāg nahīṁ karatā, [na ev dveṣam upayāti ] aur na dveṣako prāpta hotā hai [saḥ ] to vah [niyataṁ ] niyamase (niścit) [vividhāni karmāṇi ] vividh karmoṁko [kṣapayati ] khapātā hai ..243..

ṭīkā :jo jñānātmak ātmārūp ek agra (-viṣay) ko bhātā hai vah jñeyabhūt anya dravyakā āśray nahīṁ karatā; aur usakā āśray nahīṁ karake jñānātmak ātmāke jñānase abhraṣṭa aisā

nahi moh, ne nahi rāg, dveṣ kare nahīṁ artho viṣe,
to niyamathī munirāj e vidhavidh karmo kṣay kare. 244
.