viyukto nityaṁ jñānī syāt, sa khalu sampūrṇaśrāmaṇyaḥ sākṣāt śramaṇo helāvakīrṇa- sakalaprāktanakarmaphalatvādaniṣpāditanūtanakarmaphalatvācca punaḥ prāṇadhāraṇadainyamanāskandan dvitīy- bhāvaparāvartābhāvāt śuddhasvabhāvāvasthitavr̥ttirmokṣatattvamavabudhyatām ..272..
mokṣatattvapariṇatapuruṣ evābheden mokṣasvarūpaṁ jñātavyamiti ..272.. ath mokṣakāraṇamākhyāti — sammaṁ vididapadatthā saṁśayaviparyayānadhyavasāyarahitānantajñānādisvabhāvanijaparamātmapadārthaprabhr̥tisamastavastu- vicāracaturacittacāturyaprakāśamānasātiśayaparamavivekajyotiṣā samyagviditapadārthāḥ . punarapi kiṁrūpāḥ. visayesu ṇāvasattā pañcendriyaviṣayādhīnarahitatven nijātmatattvabhāvanārūpaparamasamādhisaṁjātaparamānandaik- vicaratā (krīṛā karatā) honese ‘ayathācār rahit’ vartatā huā nitya jñānī ho, vāstavameṁ us sampūrṇa śrāmaṇyavāle sākṣāt śramaṇako mokṣatatva jānanā, kyoṁki pahaleke sakal karmoṁke phal usane līlāmātrase naṣṭa kar diye haiṁ isaliye aur vah nūtan karmaphaloṁko utpanna nahīṁ karatā isaliye punaḥ prāṇadhāraṇarūp dīnatāko prāpta na hotā huā dvitīy bhāvarūp parāvartanake abhāvake kāraṇ śuddhasvabhāvameṁ 1avasthit vr̥ttivālā rahatā hai ..272.. ab mokṣatatvakā sādhanatatva pragaṭ karate haiṁ : —
anvayārtha : — [samyagviditapadārthāḥ ] samyak (yathārthatayā) padārthoṁko jānate hue [ye ] jo [bahisthamadhyastham ] bahiraṁg tathā aṁtaraṁg [upadhiṁ ] parigrahako [tyaktvā ] choṛakar [viṣayeṣu na avasaktāḥ ] viṣayoṁmeṁ āsakta nahīṁ haiṁ, [te ] ve [śuddhāḥ iti nirdiṣṭāḥ ] ‘śuddha’ kahe gaye haiṁ ..273..
āsakta nahi viṣayo viṣe je, ‘śuddha’ bhākhyā temane. 273.
488pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-
1. avasthit = sthir, [is saṁpūrṇa śrāmaṇyavāle jīvako anyabhāvarūp parāvartan (palaṭan) nahīṁ hotā, vah sadā ek hī bhāvarūp rahatā hai — śuddha svabhāvameṁ sthir pariṇatirūpase rahatā hai; isaliye vah jīv mokṣatatva hī hai . ]