Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 14.

< Previous Page   Next Page >


Page 21 of 513
PDF/HTML Page 54 of 546

 

kahānajainaśāstramālā ]
jñānatattva -prajñāpan
21
manaupamyamanantamavyucchinnaṁ ca śuddhopayoganiṣpannānāṁ sukhamatastatsarvathā prārthanīyam ..13..
ath śuddhopayogapariṇatātmasvarūpaṁ nirūpayati

suvididapayatthasutto saṁjamatavasaṁjudo vigadarāgo .

samaṇo samasuhadukkho bhaṇido suddhovaogo tti ..14..
suviditapadārthasūtraḥ saṁyamatapaḥsaṁyuto vigatarāgaḥ .
śramaṇaḥ samasukhaduḥkho bhaṇitaḥ śuddhopayog iti ..14..

asātodayābhāvānnirantaratvādavicchinnaṁ ca suhaṁ evamuktaviśeṣaṇaviśiṣṭaṁ sukhaṁ bhavati . keṣām . suddhuvaogappasiddhāṇaṁ vītarāgaparamasāmāyikaśabdavācyaśuddhopayogen prasiddhā utpannā ye‘rhatsiddhāsteṣā- miti . atredamev sukhamupādeyatven nirantaraṁ bhāvanīyamiti bhāvārthaḥ ..13.. ath yen śuddhopayogen pūrvoktasukhaṁ bhavati tatpariṇatapuruṣalakṣaṇaṁ prakāśayati ---suvididapayatthasutto suṣṭhu saṁśayādirahitatven viditā jñātā rocitāśca nijaśuddhātmādipadārthāstatpratipādakasūtrāṇi ca yen sa suviditapadārthasūtro bhaṇyate . saṁjamatavasaṁjudo bāhye dravyendriyavyāvartanen ṣaḍjīvarakṣeṇan cābhyantare nijaśuddhātmasaṁvittibalen svarūpe saṁyamanāt saṁyamayuktaḥ, bāhyābhyantaratapobalen kāmakrodhādiśatrubhirakhaṇḍitapratāpasya svaśuddhātmani pratapanādvijayanāttapaḥsaṁyuktaḥ . vigadarāgo vītarāgaśuddhātmabhāvanābalen samastarāgādidoṣarahitatvādvi- vilakṣaṇ honese (anya sukhoṁse sarvathā bhinna lakṣaṇavālā honese) ‘anupam’, (5) samasta āgāmī kālameṁ kabhī bhī nāśako prāpta na honese ‘ananta’ aur (6) binā hī antarake pravartamān honese ‘avicchinna’ sukh śuddhopayogase niṣpanna hue ātmāoṁke hotā hai, isaliye vah (sukh) sarvathā prārthanīy (vāṁchanīy) hai ..13.. ab śuddhopayogapariṇat ātmākā svarūp kahate haiṁ :

anvayārtha :[suviditapadārthasūtraḥ ] jinhoṁne (nij śuddha ātmādi) padārthoṁko aur sūtroṁko bhalī bhān̐ti jān liyā hai, [saṁyamatapaḥsaṁyutaḥ ] jo saṁyam aur tapayukta haiṁ, [vigatarāgaḥ ] jo vītarāg arthāt rāg rahit haiṁ [samasukhaduḥkhaḥ ] aur jinheṁ sukh -duḥkh samān haiṁ, [śramaṇaḥ ] aise śramaṇako (munivarako) [śuddhopayogaḥ iti bhaṇitaḥ ] ‘śuddhopayogī’ kahā gayā hai ..14..

suvidit sūtra padārtha, saṁyam tap sahit vītarāg ne sukh duḥkhamāṁ sam śramaṇane śuddhopayog jino kahe.14.