nyonyavr̥ttimantareṇāpi viśvajñeyākāragrahaṇasamarpaṇapravaṇāḥ ..28..
athārtheṣvavr̥ttasyāpi jñāninastadvr̥ttisādhakaṁ śaktivaicitryamudyotayati — ṇa paviṭṭho ṇāviṭṭho ṇāṇī ṇeyesu rūvamiv cakkhū .
jāṇadi passadi ṇiyadaṁ akkhātīdo jagamasesaṁ ..29.. tathāhi ---yathā rūpidravyāṇi cakṣuṣā sah parasparaṁ saṁbandhābhāve‘pi svākārasamarpaṇe samarthāni, cakṣūṁṣi ca tadākāragrahaṇe samarthāni bhavanti, tathā trailokyodaravivaravartipadārthāḥ kālatrayaparyāyapariṇatā jñānen sah parasparapradeśasaṁsargābhāve‘pi svakīyākārasamarpaṇe samarthā bhavanti, akhaṇḍaikapratibhāsamayaṁ kevalajñānaṁ tu tadākāragrahaṇe samarthamiti bhāvārthaḥ ..28.. ath jñānī jñeyapadārtheṣu niścayanayenāpraviṣṭo‘pi vyavahāreṇ praviṣṭa iv pratibhātīti śaktivaicitryaṁ darśayati ---ṇa paviṭṭho niścayanayen na praviṣṭaḥ, ṇāviṭṭho vyavahāreṇ ca nāpraviṣṭaḥ kiṁtu praviṣṭa ev . sa kaḥ kartā . ṇāṇī jñānī . keṣu madhye . ṇeyesu jñeyapadārtheṣu . kimiv . rūvamiv cakkhū rūpaviṣaye cakṣuriv . evaṁbhūtassan kiṁ karoti . jāṇadi passadi jānāti paśyati ca . ṇiyadaṁ niścitaṁ saṁśayarahitaṁ . kiṁviśiṣṭaḥ san . akkhātīdo akṣātītaḥ . kiṁ jānāti paśyati . jagamasesaṁ aur rūpī padārthoṁkī bhān̐ti upacārase kahā jā sakatā hai) . jaise naitra aur unake viṣayabhūt rūpī padārtha paraspar praveś kiye binā hī jñeyākāroṁ ko grahaṇ aur samarpaṇ karaneke svabhāvavāle haiṁ, usī prakār ātmā aur padārtha ek dūsaremeṁ praviṣṭa hue binā hī samasta jñeyākāroṁke grahaṇ aur samarpaṇ karaneke svabhāvavāle haiṁ . (jis prakār ān̐kh rūpī padārthoṁmeṁ praveś nahīṁ karatī aur rūpī padārtha ān̐khameṁ praveś nahīṁ karate to bhī ān̐kh rūpī padārthoṁke jñeyākāroṁke grahaṇ karane — jānaneke — svabhāvavālī hai aur rūpī padārtha svayaṁke jñeyākāroṁko samarpit hone — janāneke — svabhāvavāle haiṁ, usīprakār ātmā padārthoṁmeṁ praveś nahīṁ karatā aur padārtha ātmāmeṁ praveś nahīṁ karate tathāpi ātmā padārthoṁke samasta jñeyākāroṁko grahaṇ kar lene — jānaleneke svabhāvavālā hai aur padārtha svayaṁke samasta jñeyākāroṁko samarpit ho jāne — jñāt ho jāneke svabhāvavāle haiṁ .) ..28..
ab, ātmā padārthoṁmeṁ pravr̥tta nahīṁ hotā tathāpi jisase (jis śaktivaicitryase ) usakā padārthoṁmeṁ pravr̥tta honā siddha hotā hai us śaktivaicitryako udyot karate haiṁ : —
jñeye praviṣṭa na, aṇapraviṣṭa na, jāṇato jag sarvane nitye atīndriy ātamā, jyam netra jāṇe rūpane.29.
48pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-