Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 33.

< Previous Page   Next Page >


Page 55 of 513
PDF/HTML Page 88 of 546

 

kahānajainaśāstramālā ]
jñānatattva -prajñāpan
55
ath kevalajñāniśrutajñāninoraviśeṣadarśanen viśeṣākāṁkṣākṣobhaṁ kṣapayati
jo hi sudeṇ vijāṇadi appāṇaṁ jāṇagaṁ sahāveṇ .
taṁ suyakevalimisiṇo bhaṇaṁti logappadīvayarā ..33..
yo hi śruten vijānātyātmānaṁ jñāyakaṁ svabhāven .
taṁ śrutakevalinamr̥ṣayo bhaṇanti lokapradīpakarāḥ ..33..

gāthāpañcakaṁ gatam . ath yathā nirāvaraṇasakalavyaktilakṣaṇen kevalajñānenātmaparijñānaṁ bhavati tathā sāvaraṇaikadeśavyaktilakṣaṇen kevalajñānotpattibījabhūten svasaṁvedanajñānarūpabhāvaśrutenāpyātmaparijñānaṁ bhavatīti niścinoti . athavā dvitīyapātanikā --yathā kevalajñānaṁ pramāṇaṁ bhavati tathā keval- jñānapraṇītapadārthaprakāśakaṁ śrutajñānamapi parokṣapramāṇaṁ bhavatīti pātanikādvayaṁ manasi dhr̥tvā sūtramidaṁ pratipādayati ---jo yaḥ kartā hi sphu ṭaṁ sudeṇ nirvikārasvasaṁvittirūpabhāvśrutapariṇāmen vijāṇadi jñān hotā hai isaliye unakā jñān ek jñeyameṁse dūsaremeṁ aur dūsarese tīsaremeṁ nahīṁ badalatā tathā unheṁ kuch bhī jānanā śeṣ nahīṁ rahatā isaliye unakā jñān kisī viśeṣ jñeyākārako jānaneke prati bhī nahīṁ jātā; isaprakār bhī ve parase sarvathā bhinna haiṁ . [yadi jānanakriyā badalatī ho tabhī use vikalpa (par -nimittak rāgadveṣ) ho sakate haiṁ aur tabhī itanā paradravyake sāthakā sambandha kahalātā hai . kintu kevalībhagavānakī jñaptikā parivartan nahīṁ hotā isaliye ve parase atyanta bhinna haiṁ . ] isaprakār kevalajñānaprāpta ātmā parase atyanta bhinna honese aur pratyek ātmā svabhāvase kevalībhagavān jaisā hī honese yah siddha huā ki niścayase pratyek ātmā parase bhinna hai ..32..

ab kevalajñānīko aur śrutajñānīko aviśeṣarūpase dikhākar viśeṣ ākāṁkṣāke kṣobhakā kṣay karate haiṁ (arthāt kevalajñānīmeṁ aur śrutajñānīmeṁ antar nahīṁ hai aisā batalākar viśeṣ jānanekī icchāke kṣobhako naṣṭa karate haiṁ ) :

anvayārtha :[yaḥ hi ] jo vāstavameṁ [śruten ] śrutajñānake dvārā [svabhāven jñāyakaṁ ] svabhāvase jñāyak (arthāt jñāyākasvabhāv) [ātmānaṁ ] ātmāko [vijānāti ] jānatā hai [taṁ ] use [lokapradīpakarāḥ ] lokake prakāśak [r̥ṣayaḥ ] r̥ṣīśvaragaṇ [śrutakevalinaṁ bhaṇanti ] śrutakevalī kahate haiṁ ..33..

śrutajñānathī jāṇe khare jñāyakasvabhāvī ātmane, r̥ṣio prakāśak lokanā śrutakevalī tene kahe. 33.