Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 34.

< Previous Page   Next Page >


Page 57 of 513
PDF/HTML Page 90 of 546

 

kahānajainaśāstramālā ]

jñānatattva -prajñāpan
57
ath jñānasya śrutopādhibhedamudasyati

suttaṁ jiṇovadiṭṭhaṁ poggaladavvappagehiṁ vayaṇehiṁ .

taṁ jāṇaṇā hi ṇāṇaṁ suttassa ya jāṇaṇā bhaṇiyā ..34..
sūtraṁ jinopadiṣṭaṁ pudgaladravyātmakairvacanaiḥ .
tajjñaptirhi jñānaṁ sūtrasya ca jñaptirbhaṇitā ..34..

pūrvoktalakṣaṇasyātmano bhāvaśrutajñānen svasaṁvedanānniścayaśrutakevalī bhavatīti . kiṁc --yathā ko‘pi devadatta ādityodayen divase paśyati, rātrau kimapi pradīpeneti . tathādityodayasthānīyen kevalajñānen divasasthānīyamokṣaparyāye bhagavānātmānaṁ paśyati, saṁsārī vivekijanaḥ punarniśāsthānīyasaṁsāraparyāye

bhāvārtha :bhagavān samasta padārthoṁko jānate haiṁ, mātra isaliye hī ve ‘kevalī’ nahīṁ kahalāte, kintu keval arthāt śuddha ātmāko jānane -anubhav karanese ‘kevalī’ kahalāte haiṁ . keval (-śuddha) ātmāke jānane -anubhav karanevālā śrutajñānī bhī ‘śrutakevalī’ kahalātā hai . kevalī aur śrutakevalīmeṁ itanā mātra antar hai kijisameṁ caitanyake samasta viśeṣ ek hī sāth pariṇamit hote haiṁ aise kevalajñānake dvārā kevalī keval ātmākā anubhav karate haiṁ jisameṁ caitanyake kuch viśeṣ kramaśaḥ pariṇamit hote haiṁ aise śrutajñānake dvārā śrutakevalī keval ātmākā anubhav karate haiṁ; arthāt, kevalī sūryake samān kevalajñānake dvārā ātmāko dekhate aur anubhav karate haiṁ tathā śrutakevalī dīpakake samān śrutajñānake dvārā ātmāko dekhate aur anubhav karate haiṁ, isaprakār kevalī aur śrutakevalīmeṁ svarūpasthiratākī taratamatārūp bhed hī mukhya hai, kam- barḥ (padārtha) jānanerūp bhed atyanta gauṇ hai . isaliye adhik jānanekī icchākā kṣobh choṛakar svarūpameṁ hī niścal rahanā yogya hai . yahī kevalajñān -prāptikā upāy hai ..33..

ab, jñānake śrut -upādhikr̥t bhedako dūr karate haiṁ (arthāt aisā batalāte haiṁ ki śrutajñān bhī jñān hī hai, śrutarūp upādhike kāraṇ jñānameṁ koī bhed nahīṁ hotā) :

anvayārtha :[sūtraṁ ] sūtra arthāt [pudgaladravyātmakaiḥ vacanaiḥ ] pudgaladravyātmak vacanoṁke dvārā [jinopadiṣṭaṁ ] jinendra bhagavānake dvārā upadiṣṭa vah [tajjñaptiḥ hī ] usakī jñapti [jñānaṁ ] jñān hai [ca ] aur use [sūtrasya jñaptiḥ ] sūtrakī jñapti (śrutajñān) [bhaṇitā ] kahā gayā hai ..34..

pudgalasvarūp vacanothī jin -upadiṣṭa je te sūtra che;
che jñapti tenī jñān, tene sūtranī jñapti kahe. 34
.