Pravachansar-Hindi (simplified iso15919 transliteration). Gatha: 229.

< Previous Page   Next Page >


Page 421 of 513
PDF/HTML Page 454 of 546

 

kahānajainashāstramālā ]
charaṇānuyogasūchak chūlikā
421
ath yuktāhārasvarūpan vistareṇopadishati
ekkan khalu tan bhattan appaḍipuṇṇodaran jahāladdhan .
charaṇan bhikkheṇ divā ṇa rasāvekkhan ṇa madhumansan ..229..
ekaḥ khalu sa bhaktaḥ apratipūrṇodaro yathālabdhaḥ .
bhaikṣhācharaṇen divā na rasāpekṣho na madhumānsaḥ ..229..

ekakāl evāhāro yuktāhāraḥ, tāvataiv shrāmaṇyaparyāyasahakārikāraṇasharīrasya dhāraṇ- tvāt . anekakālastu sharīrānurāgasevyamānatven prasahya hinsāyatanīkriyamāṇo na yuktaḥ, dehe‘pi mamatvarahitastathaiv tan dehan tapasā yojayati sa niyamen yuktāhāravihāro bhavatīti ..228.. ath yuktāhāratvan vistareṇākhyātiekkan khalu tan bhattan ekakāl ev khalu hi sphu ṭan sa bhakta āhāro yuktāhāraḥ . kasmāt . ekabhaktenaiv nirvikalpasamādhisahakārikāraṇabhūtasharīrasthitisambhavāt . sa cha kathambhūtaḥ . appaḍipuṇṇodaran yathāshaktyā nyūnodaraḥ . jahāladdhan yathālabdho, na cha svechchhālabdhaḥ . charaṇan bhikkheṇ

bhāvārtha :shramaṇ do prakārase yuktāhārī siddha hotā hai; (1) sharīr par mamatva na honese usake uchit hī āhār hotā hai, isaliye vah yuktāhārī arthāt uchit āhāravālā hai. aur (2) ‘āhāragrahaṇ ātmākā svabhāv nahīn hai’ aisā pariṇāmasvarūp yog shramaṇake vartatā honese vah shramaṇ yukta arthāt yogī hai aur isaliye usakā āhār yuktāhār arthāt yogīkā āhār hai ..228..

ab yuktāhārakā svarūp vistārase upadesh karate hain :

anvayārtha :[khalu ] vāstavamen [saḥ bhaktaḥ ] vah āhār (-yuktāhār) [ekaḥ ] ek bār [apratipūrṇodaraḥ ] ū nodar [yathālabdhaḥ ] yathālabdha (-jaisā prāpta ho vaisā), [bhaikṣhācharaṇen ] bhikṣhācharaṇase, [divā ] dinamen [na rasāpekṣhaḥ ] rasakī apekṣhāse rahit aur [na madhumānsaḥ ] madhumāns rahit hotā hai ..229..

ṭīkā :ekabār āhār hī yuktāhār hai, kyoṅki utanese hī shrāmaṇya paryāyakā sahakārī kāraṇabhūt sharīr ṭikā rahatā hai . [ekase adhik bār āhār lenā yuktāhār nahīn hai, aisā nimnānusār do prakārase siddha hotā hai : ] (1) sharīrake anurāgase hī anekabār āhārakā sevan kiyā jātā hai, isaliye atyantarūpase 1hinsāyatan kiyā jānese kāraṇ yukta

āhār te ek ja, uṇodar ne yathāupalabdha chhe,
bhikṣhā vaḍe, divase, rasechchhāhīn, vaṇmadhumāns chhe. 229.

1. hinsāyatan = hinsākā sthān [ekase adhikabār āhār karanemen sharīrakā anurāg hotā hai, isaliye vah āhār ātyantik hinsākā sthān hotā hai, kyoṅki sharīrakā anurāg hī svahinsā hai .]]