Pravachansar-Hindi (simplified iso15919 transliteration). MokshamArg pragnyapan Gatha: 232.

< Previous Page   Next Page >


Page 430 of 513
PDF/HTML Page 463 of 546

 

ath shrāmaṇyāparanāmno mokṣhamārgasyaikāgrayalakṣhaṇasya pragnāpanam . tatra tanmūlasādhanabhūte prathamamāgam ev vyāpārayati

eyaggagado samaṇo eyaggan ṇichchhidassa atthesu .
ṇichchhittī āgamado āgamacheṭṭhā tado jeṭṭhā ..232..
aikāgrayagataḥ shramaṇaḥ aikāgrayan nishchitasya artheṣhu .
nishchitirāgamat āgamacheṣhṭā tato jyeṣhṭhā ..232..

shramaṇo hi tāvadaikāgrayagat ev bhavati . aikāgrayan tu nishchitārthasyaiv bhavati . arthanishchayastvāgamādev bhavati . tat āgam ev vyāpāraḥ pradhānataraḥ, na chānyā gatirasti . yato na khalvāgamamantareṇārthā nishchetun shakyante, tasyaiv hi trisamayapravr̥uttatrilakṣhaṇasakalapadārtha- sārthayāthātmyāvagamasusthitāntaraṅgagambhīratvāt . na chārthanishchayamantareṇaikāgrayan siddhayet, nishchayavyavahāramokṣhamārgopasanhāramukhyatven ‘mujjhadi vā’ ityādi chaturthasthale gāthādvayam . evan sthalachatuṣhṭayen tr̥utīyāntarādhikāre samudāyapātanikā . tadyathāathaikāgyagataḥ shramaṇo bhavati .

ab, shrāmaṇya jisakā dūsarā nām hai aise ekāgratālakṣhaṇavāle mokṣhamārgakā pragnāpan hai . usamen pratham, usake (-mokṣhamārgake) mūl sādhanabhūt āgamamen vyāpār (-pravr̥utti) karāte hain :

anvayārtha :[shramaṇaḥ ] shramaṇ [aikāgryataḥ ] ekāgratāko prāpta hotā hai; [aikāgryan| ] ekāgratā [artheṣhu nishchitasya ] padārthoṅke nishchayavānke hotī hai; [nishchitiḥ ] (padārthoṅkā) nishchay [āgamataḥ ] āgam dvārā hotā hai; [tataḥ ] isaliye [āgamacheṣhṭā ] āgamamen vyāpār [jyeṣhṭhā ] mukhya hai ..232..

ṭīkā :pratham to, shramaṇ vāstavamen ekāgratāko prāpta hī hotā hai; ekāgratā padārthoṅke nishchayavānke hī hotī hai; aur padārthoṅkā nishchay āgam dvārā hī hotā hai; isaliye āgamamen hī vyāpār pradhānatar (-visheṣh pradhān) hai; dūsarī gati (-anya koī mārga) nahīn hai . usakā kāraṇ yah hai ki :

vāstavamen āgamake binā padārthoṅkā nishchay nahīn kiyā jā sakatā; kyoṅki āgam hī, jisake trikāl (utpādvyaydhrauvyarūp) tīn lakṣhaṇ pravartate hain aise sakalapadārthasārthake yathātathya gnān dvārā susthit antaraṅgase gambhīr hai (arthāt āgamakā hī antaraṅg, sarva padārthoṅke

shrāmaṇya jyān aikāgyrā, ne aikāgyrā vastunishchaye,
nishchay bane āgam vaḍe, āgamapravartan mukhya chhe. 232
.

430pravachanasār[ bhagavānashrīkundakund-