gneyagnātr̥utattvatathāpratītilakṣhaṇen samyagdarshanaparyāyeṇ, gneyagnātr̥utattvatathānubhūtilakṣhaṇen gnānaparyāyeṇ, gneyagnātr̥ukriyāntaranivr̥uttisūtryamāṇadraṣhṭr̥ugnātr̥utattvavr̥uttilakṣhaṇen chāritraparyāyeṇ cha, tribhirapi yaugapadyen bhāvyabhāvakabhāvavijr̥umbhitātinirbharretaretarasamvalanabalādaṅgāṅgibhāven pariṇatasyātmano yadātmaniṣhṭhatve sati sanyatatvan tatpānakavadanekātmakasyaikasyānubhūyamān- tāyāmapi samastaparadravyaparāvartatvādabhivyaktaikāgrayalakṣhaṇashrāmaṇyāparanāmā mokṣhamārga evāv- mokṣhamārgo bhaṇyat iti prarūpayati — dansaṇaṇāṇacharittesu tīsu jugavan samuṭṭhido jo du darshanagnānachāritreṣhu triṣhu yugapatsamyagupasthit udyato yastu kartā, eyaggagado tti mado sa aikāgrayagat iti mataḥ sammataḥ, sāmaṇṇan tassa paḍipuṇṇan shrāmaṇyan chāritran yatitvan tasya paripūrṇamiti . tathāhi — bhāvakarmadravya- karmanokarmabhyaḥ sheṣhapudgalādipañchadravyebhyo‘pi bhinnan sahajashuddhanityānandaikasvabhāvan mam sambandhi yadātma- dravyan tadev mamopādeyamitiruchirūpan samyagdarshanam, tatraiv parichchhittirūpan samyaggnānan, tasminnev svarūpe nishchalānubhūtilakṣhaṇan chāritran chetyuktasvarūpan samyagdarshanagnānachāritratrayan pānakavadanekamapyabhedanayenaikan yat tatsavikalpāvasthāyān vyavahāreṇaikāgrayan bhaṇyate .. nirvikalpasamādhikāle tu nishchayeneti .. tadev cha
ṭīkā : — gneyatattva aur gnātr̥utattvakī tathāprakār (jaisī hai vaisī hī, yathārtha) pratīti jisakā lakṣhaṇ hai vah samyagdarshanaparyāy hai; gneyatattva aur gnātr̥utattvakī tathāprakār anubhūti jisakā lakṣhaṇ hai vah gnānaparyāy hai; gney aur gnātākī 1kriyāntarase nivr̥uttike dvārā rachit dr̥uṣhṭignātr̥utattvamen pariṇati jisakā lakṣhaṇ hai vah chāritraparyāy hai . in paryāyoṅke aur ātmāke yugapat aṅg – aṅgībhāvase pariṇat ātmāke, ātmaniṣhṭhatā hone par jo sanyatattva hotā hai vah sanyatapanā ekāgratālakṣhaṇavālā shrāmaṇya jisakā dūsarā nām hai aisā mokṣhamārga hī hai — aisā jānanā chāhiye, kyoṅki vahān̐ (sanyatapanemen) 3peyakī bhān̐ti 4anekātmak ekakā anubhav hone
450pravachanasār[ bhagavānashrīkundakund-
2bhāvyabhāvakatāke dvārā utpanna ati gārḥ itaretar milanake balake kāraṇ in tīnon paryāyarūp
1. kriyāntar = anya kriyā; [gney aur gnātā anya kriyāse nivr̥utta ho usake kāraṇ honevālī jo draṣhṭā – gnātā ātmatattvamen pariṇati vah chāritraparyāyakā lakṣhaṇ hai .]]
2. bhāvak arthāt honevālā, aur bhāvak jisarūp ho so bhāvya hai . ātmā bhāvak hai aur samyagdarshanādi paryāyen bhāvyak hain . bhāvak aur bhāvyakā paraspar ati gārḥ milan (ekamekatā) hotā hai . bhāvak ātmā aṅgī hai aur bhāvyarūp samyagdarshanādi paryāyen usakā aṅg hai .
3. pey = pīnekī vastu, jaise ṭhaṇḍāī . [ṭhaṇḍāīkā svād anekātmak ek hotā hai; kyoṅki abhedase usamen
ek ṭhaṇḍāīkā hī svād ātā hai, aur bhedase usamen dūdh, shakkar, somph , kālīmircha tathā bādām ādi
anek vastuoṅkā svād ātā hai . ]
4. yahān̐ anekātmak ekake anubhavamen jo anekātmakatā hai vah paradravyamay nahīn hai vahān̐ paradravyonse to nivr̥utti hī hai; mātra samyagdarshan – gnān – chāritrarūp sva – anshoṅke kāraṇ hī anekātmakatā hai . isaliye vahān̐, anekātmakatā hone par bhī ekāgratā (ek – agratā) pragaṭ hai .