tmadravyam . yugapadanantadharmavyāpakānantanayavyāpyekashrutagnānalakṣhaṇapramāṇen nirūpyamāṇan tu samastataraṅgiṇīpayaḥpūrasamavāyātmakaikamakarākaravadanantadharmāṇān vastutvenāshakyavivechanatvā- nmechakasvabhāvānantadharmavyāpyekadharmitvād yathoditānekāntātmātmadravyam .
svātmadravyan shuddhachinmātramantaḥ ..19..
ityabhihitamātmadravyam idānīmetadavāptiprakāro‘bhidhīyate — asya tāvadātmano nitya- mevānādipaudgalikakarmanimittamohabhāvanānubhāvaghūrṇitātmavr̥uttitayā toyākarasyevātmanyev kṣhubhyataḥ paramātmatattvasamyakshraddhānagnānānucharaṇarūpābhedaratnatrayātmakanirvikalpasamādhisañjātarāgādyupādhirahitparamānandaik- ek shrutagnānasvarūp pramāṇase nirūpaṇ kiyā jāy to, samastanadiyoṅke jalasamūhake samavāyātmak (samudāyasvarūp) ek samudrakī bhān̐ti, ananta dharmoṅko vasturūpase pr̥uthak karanā ashakya honese ātmadravya 1mechakasvabhāvavālā, ananta dharmommen vyāpta honevālā, ek dharmī honese yathokta anekāntātmak (anek dharmasvarūp) hai . [jaise – ek samay nadīke jalako jānanevāle gnānānshase dekhā jāy to samudra ek nadīke jalasvarūpagnāt hotā hai, usīprakār ek samay ek dharmako jānanevāle ek nayase dekhā jāy to ātmā ek dharma svarūp gnāt hotā hai; parantu jaise ek hī sāth sarva nadiyoṅke jalako jānanevāle gnānase dekhā jāy to samudra sarva nadiyoṅke jalasvarūp gnāt hotā hai, usīprakār ek hī sāth sarvadharmoṅko jānanevāle pramāṇase dekhā jāy to ātmā anek dharmasvarūp gnāt hotā hai . isaprakār ek nayase dekhane par ātmā ekāntātmak hai aur pramāṇase dekhane par anekāntātmak hai . ]
ab isī āshayako kāvya dvārā kahakar ‘‘ātmā kaisā hai’’ is viṣhay kā kathan samāpta kiyā jātā hai : ]
[artha : — ] isaprakār syātkārashrī (syātkārarūpī lakṣhmī) ke nivāsake vashībhūt vartate nayasamūhonse (jīv) dekhen to bhī aur pramāṇase dekhen to bhī spaṣhṭa ananta dharmomvāle nij ātmadravyako bhītaramen shuddha chaitanyamātra dekhate hī hain .
isaprakār ātmadravya kahā gayā . ab usakī prāptikā prakār kahā jātā hai : —
pratham to, anādi paudgalik karma jisakā nimitta hai aisī mohabhāvanāke (mohake anubhavake) prabhāvase ātmapariṇati sadā chakkar khātī hai, isaliye yah ātmā samudrakī bhān̐ti ★shālinī chhand 1. mechak = pr̥uthak pr̥uthak; vividh; anek .
502pravachanasār[ bhagavānashrīkundakund-