ಅಹಮೇಷ ಮೋಕ್ಷಾಧಿಕಾರೀ ಜ್ಞಾಯಕಸ್ವಭಾವಾತ್ಮತತ್ತ್ವಪರಿಜ್ಞಾನಪುರಸ್ಸರಮಮತ್ವನಿರ್ಮಮತ್ವಹಾನೋಪಾದಾನ- ವಿಧಾನೇನ ಕೃತ್ಯಾನ್ತರಸ್ಯಾಭಾವಾತ್ಸರ್ವಾರಮ್ಭೇಣ ಶುದ್ಧಾತ್ಮನಿ ಪ್ರವರ್ತೇ . ತಥಾ ಹಿ — ಅಹಂ ಹಿ ತಾವತ್ ಜ್ಞಾಯಕ ಏವ ಸ್ವಭಾವೇನ ಕೇವಲಜ್ಞಾಯಕಸ್ಯ ಚ ಸತೋ ಮಮ ವಿಶ್ವೇನಾಪಿ ಸಹಜಜ್ಞೇಯಜ್ಞಾಯಕಲಕ್ಷಣ ಏವ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ, ನ ಪುನರನ್ಯೇ ಸ್ವಸ್ವಾಮಿಲಕ್ಷಣಾದಯಃ ಸಮ್ಬನ್ಧಾಃ . ತತೋ ಮಮ ನ ಕ್ವಚನಾಪಿ ಮಮತ್ವಂ, ಸರ್ವತ್ರ ನಿರ್ಮಮತ್ವಮೇವ . ಅಥೈಕಸ್ಯ ಜ್ಞಾಯಕಭಾವಸ್ಯ ಸಮಸ್ತಜ್ಞೇಯಭಾವಸ್ವಭಾವತ್ವಾತ್ ಪ್ರೋತ್ಕೀರ್ಣಲಿಖಿತನಿಖಾತ- ಕೀಲಿತಮಜ್ಜಿತಸಮಾವರ್ತಿತಪ್ರತಿಬಿಮ್ಬಿತವತ್ತತ್ರ ಕ್ರಮಪ್ರವೃತ್ತಾನನ್ತಭೂತಭವದ್ಭಾವಿವಿಚಿತ್ರಪರ್ಯಾಯಪ್ರಾಗ್ಭಾರಮಗಾಧ- ಸ್ವಭಾವಂ ಗಮ್ಭೀರಂ ಸಮಸ್ತಮಪಿ ದ್ರವ್ಯಜಾತಮೇಕಕ್ಷಣ ಏವ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಯನ್ತಂ ಜ್ಞೇಯಜ್ಞಾಯಕಲಕ್ಷಣಸಮ್ಬನ್ಧಸ್ಯಾ- ನಿರ್ವಾಣಮಾರ್ಗಾಯ ಚ . ತತೋಽವಧಾರ್ಯತೇ ಅಯಮೇವ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗೋ, ನಾನ್ಯ ಇತಿ ..೧೯೯.. ಅಥ ‘ಉವಸಂಪಯಾಮಿ ಸಮ್ಮಂ ಜತ್ತೋ ಣಿವ್ವಾಣಸಂಪತ್ತೀ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಪೂರ್ವಪ್ರತಿಜ್ಞಾಂ ನಿರ್ವಾಹಯನ್ ಸ್ವಯಮಪಿ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಪರಿಣತಿಂ ಸ್ವೀಕರೋತೀತಿ ಪ್ರತಿಪಾದಯತಿ — ತಮ್ಹಾ ಯಸ್ಮಾತ್ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಶುದ್ಧಾತ್ಮೋಪಲಮ್ಭಲಕ್ಷಣಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗೇಣ ಜಿನಾ ಜಿನೇನ್ದ್ರಾಃ ಶ್ರಮಣಾಶ್ಚ ಸಿದ್ಧಾ ಜಾತಾಸ್ತಸ್ಮಾದಹಮಪಿ ತಹ ತಥೈವ ತೇನೈವ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಜಾಣಿತ್ತಾ ಜ್ಞಾತ್ವಾ . ಕಮ್ . ಅಪ್ಪಾಣಂ ನಿಜಪರಮಾತ್ಮಾನಮ್ . ಕಿಂವಿಶಿಷ್ಟಮ್ . ಜಾಣಗಂ ಜ್ಞಾಯಕಂ ಕೇವಲಜ್ಞಾನಾದ್ಯನನ್ತಗುಣಸ್ವಭಾವಮ್ . ಕೇನ ಕೃತ್ವಾ ಜ್ಞಾತ್ವಾ . ಸಭಾವೇಣ ಸಮಸ್ತ- ರಾಗಾದಿವಿಭಾವರಹಿತಶುದ್ಧಬುದ್ಧೈಕಸ್ವಭಾವೇನ . ಪಶ್ಚಾತ್ ಕಿಂ ಕರೋಮಿ . ಪರಿವಜ್ಜಾಮಿ ಪರಿ ಸಮನ್ತಾದ್ವರ್ಜಯಾಮಿ . ಕಾಮ್ . ಮಮತ್ತಿಂ ಸಮಸ್ತಸಚೇತನಾಚೇತನಮಿಶ್ರಪರದ್ರವ್ಯಸಂಬನ್ಧಿನೀಂ ಮಮತಾಮ್ . ಕಥಂಭೂತಃ ಸನ್ . ಉವಟ್ಠಿದೋ ಉಪಸ್ಥಿತಃ ಪರಿಣತಃ . ಕ್ವ . ಣಿಮ್ಮಮತ್ತಮ್ಹಿ ಸಮಸ್ತಪರದ್ರವ್ಯಮಮಕಾರಾಹಂಕಾರರಹಿತತ್ವೇನ ನಿರ್ಮಮತ್ವಲಕ್ಷಣೇ ಪರಮಸಾಮ್ಯಾಭಿಧಾನೇ ವೀತರಾಗ- ಚಾರಿತ್ರೇ ತತ್ಪರಿಣತನಿಜಶುದ್ಧಾತ್ಮಸ್ವಭಾವೇ ವಾ . ತಥಾಹಿ – ಅಹಂ ತಾವತ್ಕೇವಲಜ್ಞಾನದರ್ಶನಸ್ವಭಾವತ್ವೇನ ಜ್ಞಾಯಕೈಕ- ಟಙ್ಕೋತ್ಕೀರ್ಣಸ್ವಭಾವಃ . ತಥಾಭೂತಸ್ಯ ಸತೋ ಮಮ ನ ಕೇವಲಂ ಸ್ವಸ್ವಾಮ್ಯಾದಯಃ ಪರದ್ರವ್ಯಸಂಬನ್ಧಾ ನ ಸನ್ತಿ, ನಿಶ್ಚಯೇನ
ಟೀಕಾ : — ಮೈಂ ಯಹ ಮೋಕ್ಷಾಧಿಕಾರೀ, ಜ್ಞಾಯಕಸ್ವಭಾವೀ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವಕೇ ಪರಿಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕ ಮಮತ್ವಕೀ ತ್ಯಾಗರೂಪ ಔರ ನಿರ್ಮಮತ್ವಕೀ ಗ್ರಹಣರೂಪ ವಿಧಿಕೇ ದ್ವಾರಾ ಸರ್ವ ಆರಮ್ಭ (ಉದ್ಯಮ) ಸೇ ಶುದ್ಧಾತ್ಮಾಮೇಂ ಪ್ರವೃತ್ತ ಹೋತಾ ಹೂಂ, ಕ್ಯೋಂಕಿ ಅನ್ಯ ಕೃತ್ಯಕಾ ಅಭಾವ ಹೈ . (ಅರ್ಥಾತ್ ದೂಸರಾ ಕುಛ ಭೀ ಕರನೇ ಯೋಗ್ಯ ನಹೀಂ ಹೈ .) ವಹ ಇಸಪ್ರಕಾರ ಹೈ (ಅರ್ಥಾತ್ ಮೈಂ ಇಸಪ್ರಕಾರ ಶುದ್ಧಾತ್ಮಾಮೇಂ ಪ್ರವೃತ್ತ ಹೋತಾ ಹೂಂ) : — ಪ್ರಥಮ ತೋ ಮೈಂ ಸ್ವಭಾವಸೇ ಜ್ಞಾಯಕ ಹೀ ಹೂಂ; ಕೇವಲ ಜ್ಞಾಯಕ ಹೋನೇಸೇ ಮೇರಾ ವಿಶ್ವ (ಸಮಸ್ತ ಪದಾರ್ಥೋಂ) ಕೇ ಸಾಥ ಭೀ ಸಹಜ ಜ್ಞೇಯಜ್ಞಾಯಕಲಕ್ಷಣ ಸಮ್ಬನ್ಧ ಹೀ ಹೈ, ಕಿನ್ತು ಅನ್ಯ ಸ್ವಸ್ವಾಮಿಲಕ್ಷಣಾದಿ ಸಮ್ಬನ್ಧ ನಹೀಂ ಹೈಂ; ಇಸಲಿಯೇ ಮೇರಾ ಕಿಸೀಕೇ ಪ್ರತಿ ಮಮತ್ವ ನಹೀಂ ಹೈ, ಸರ್ವತ್ರ ನಿರ್ಮಮತ್ವ ಹೀ ಹೈ . ಅಬ, ಏಕ ಜ್ಞಾಯಕಭಾವಕಾ ಸಮಸ್ತ ಜ್ಞೇಯೋಂಕೋ ಜಾನನೇಕಾ ಸ್ವಭಾವ ಹೋನೇಸೇ, ಕ್ರಮಶಃ ಪ್ರವರ್ತಮಾನ, ಅನನ್ತ, ಭೂತ – ವರ್ತಮಾನ – ಭಾವೀ ವಿಚಿತ್ರ ಪರ್ಯಾಯಸಮೂಹವಾಲೇ, ೧ಅಗಾಧಸ್ವಭಾವ ಔರ ಗಮ್ಭೀರ ಐಸೇ ಸಮಸ್ತ ದ್ರವ್ಯಮಾತ್ರಕೋ — ಮಾನೋಂ ವೇ ದ್ರವ್ಯ ಜ್ಞಾಯಕಮೇಂ ಉತ್ಕೀರ್ಣ ಹೋ ಗಯೇ ಹೋಂ, ಚಿತ್ರಿತ ಹೋ ಗಏ ಹೋಂ, ಭೀತರ ಘುಸ ಗಯೇ ಹೋಂ, ಕೀಲಿತ ಹೋ ಗಯೇ ಹೋಂ, ಡೂಬ ಗಯೇ ಹೋಂ, ಸಮಾ ಗಯೇ ಹೋಂ, ಪ್ರತಿಬಿಮ್ಬಿತ ಹುಏ ಹೋಂ, ಇಸಪ್ರಕಾರ —
೩೬೮ಪ್ರವಚನಸಾರ[ ಭಗವಾನಶ್ರೀಕುಂದಕುಂದ-
೧. ಜಿನಕಾ ಸ್ವಭಾವ ಅಗಾಧ ಹೈ ಔರ ಜೋ ಗಂಭೀರ ಹೈಂ ಐಸೇ ಸಮಸ್ತ ದ್ರವ್ಯೋಂಕೋ ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ ತಥಾ ಭಾವೀಕಾಲಕೇ ಕ್ರಮಸೇ ಹೋನೇವಾಲೀ, ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಕೀ ಅನನ್ತ ಪರ್ಯಾಯೋಂಸೇ ಯುಕ್ತ ಏಕ ಸಮಯಮೇಂ ಹೀ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜಾನನಾ ಆತ್ಮಾಕಾ ಸ್ವಭಾವ ಹೈ .