ದ್ರವ್ಯಂ ಮಿಥೋ ದ್ವಯಮಿದಂ ನನು ಸವ್ಯಪೇಕ್ಷಮ್ .
ದ್ರವ್ಯಂ ಪ್ರತೀತ್ಯ ಯದಿ ವಾ ಚರಣಂ ಪ್ರತೀತ್ಯ ..೧೨..
ಇತಿ ತತ್ತ್ವದೀಪಿಕಾಯಾಂ ಪ್ರವಚನಸಾರವೃತ್ತೌ ಶ್ರೀಮದಮೃತಚನ್ದ್ರಸೂರಿವಿರಚಿತಾಯಾಂ ಜ್ಞೇಯತತ್ತ್ವಪ್ರಜ್ಞಾಪನೋ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯಃ ಶ್ರುತಸ್ಕನ್ಧಃ ಸಮಾಪ್ತಃ ..೨.. ‘ಅತ್ಥಿತ್ತಣಿಚ್ಛಿದಸ್ಸ ಹಿ’ ಇತ್ಯಾದ್ಯೇಕಾದಶಗಾಥಾಪರ್ಯನ್ತಂ ಶುಭಾಶುಭಶುದ್ಧೋಪಯೋಗತ್ರಯಮುಖ್ಯತ್ವೇನ ಪ್ರಥಮೋ ವಿಶೇಷಾನ್ತರಾಧಿಕಾರಸ್ತದನನ್ತರಂ ‘ಅಪದೇಸೋ ಪರಮಾಣೂ ಪದೇಸಮೇತ್ತೋ ಯ’ ಇತ್ಯಾದಿಗಾಥಾನವಕಪರ್ಯನ್ತಂ ಪುದ್ಗಲಾನಾಂ ಪರಸ್ಪರಬನ್ಧಮುಖ್ಯತ್ವೇನ ದ್ವಿತೀಯೋ ವಿಶೇಷಾನ್ತರಾಧಿಕಾರಸ್ತತಃ ಪರಂ ‘ಅರಸಮರೂವಂ’ ಇತ್ಯಾದ್ಯೇಕೋನವಿಂಶತಿಗಾಥಾಪರ್ಯನ್ತಂ ಜೀವಸ್ಯ ಪುದ್ಗಲಕರ್ಮಣಾ ಸಹ ಬನ್ಧಮುಖ್ಯತ್ವೇನ ತೃತೀಯೋ ವಿಶೇಷಾನ್ತರಾಧಿಕಾರಸ್ತತಶ್ಚ ‘ಣ ಚಯದಿ ಜೋ ದು ಮಮತ್ತಿಂ’ ಇತ್ಯಾದಿದ್ವಾದಶಗಾಥಾಪರ್ಯನ್ತಂ ವಿಶೇಷಭೇದಭಾವನಾಚೂಲಿಕಾವ್ಯಾಖ್ಯಾನರೂಪಶ್ಚತುರ್ಥೋ ವಿಶೇಷಾನ್ತರಾಧಿಕಾರ ಇತ್ಯೇಕಾಧಿಕ- ಪಞ್ಚಾಶದ್ಗಾಥಾಭಿರ್ವಿಶೇಷಾನ್ತರಾಧಿಕಾರಚತುಷ್ಟಯೇನ ವಿಶೇಷಭೇದಭಾವನಾಭಿಧಾನಶ್ಚತುರ್ಥೋಽನ್ತರಾಧಿಕಾರಃ ಸಮಾಪ್ತಃ .
ಇತಿ ಶ್ರೀಜಯಸೇನಾಚಾರ್ಯಕೃತಾಯಾಂ ತಾತ್ಪರ್ಯವೃತ್ತೌ ‘ತಮ್ಹಾ ತಸ್ಸ ಣಮಾಇಂ’ ಇತ್ಯಾದಿಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶದ್ಗಾಥಾಪರ್ಯನ್ತಂ ಸಾಮಾನ್ಯಜ್ಞೇಯವ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ, ತದನನ್ತರಂ ‘ದವ್ವಂ ಜೀವಂ’ ಇತ್ಯಾದ್ಯೇಕೋನವಿಂಶತಿಗಾಥಾಪರ್ಯನ್ತಂ ಜೀವಪುದ್ಗಲಧರ್ಮಾದಿಭೇದೇನ ವಿಶೇಷಜ್ಞೇಯವ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ, ತತಶ್ಚ ‘ಸಪದೇಸೇಹಿಂ ಸಮಗ್ಗೋ’ ಇತ್ಯಾದಿಗಾಥಾಷ್ಟಕಪರ್ಯನ್ತಂ ಸಾಮಾನ್ಯಭೇದಭಾವನಾ, ತತಃ ಪರಂ ‘ಅತ್ಥಿತ್ತಣಿಚ್ಛಿದಸ್ಸ ಹಿ’ ಇತ್ಯಾದ್ಯೇಕಾಧಿಕ ಪಞ್ಚಾಶದ್ಗಾಥಾಪರ್ಯನ್ತಂ ವಿಶೇಷಭೇದಭಾವನಾ ಚೇತ್ಯನ್ತರಾಧಿಕಾರಚತುಷ್ಟಯೇನ ತ್ರಯೋದಶಾಧಿಕಶತಗಾಥಾಭಿಃ ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನಾಧಿಕಾರನಾಮಾ ಜ್ಞೇಯಾಧಿಕಾರಾಪರಸಂಜ್ಞೋ ದ್ವಿತೀಯೋ ಮಹಾಧಿಕಾರಃ ಸಮಾಪ್ತಃ ..೨..
[ಅಬ ಶ್ಲೋಕ ದ್ವಾರಾ, ದ್ರವ್ಯ ಔರ ಚರಣಕಾ ಸಂಬಂಧ ಬತಲಾಕರ, ಜ್ಞೇಯತತ್ತ್ವ – ಪ್ರಜ್ಞಾಪನ ನಾಮಕ ದ್ವಿತೀಯಾಧಿಕಾರಕೀ ಔರ ಚರಣಾನುಯೋಗಸೂಚಕ ಚೂಲಿಕಾ ನಾಮಕ ತೃತೀಯಾಧಿಕಾರಕೀ ಸಂಧಿ ಬತಲಾಈ ಜಾತೀ ಹೈ . ] : —
ಅರ್ಥ : — ಚರಣ ದ್ರವ್ಯಾನುಸಾರ ಹೋತಾ ಹೈ ಔರ ದ್ರವ್ಯ ಚರಣಾನುಸಾರ ಹೋತಾ ಹೈ — ಇಸಪ್ರಕಾರ ವೇ ದೋನೋಂ ಪರಸ್ಪರ ಅಪೇಕ್ಷಾಸಹಿತ ಹೈಂ; ಇಸಲಿಯೇ ಯಾ ತೋ ದ್ರವ್ಯಕಾ ಆಶ್ರಯ ಲೇಕರ ಅಥವಾ ತೋ ಚರಣಕಾ ಆಶ್ರಯ ಲೇಕರ ಮುಮುಕ್ಷು (ಜ್ಞಾನೀ, ಮುನಿ) ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಮೇಂ ಆರೋಹಣ ಕರೋ .
ಇಸಪ್ರಕಾರ (ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವತ್ಕುನ್ದಕುನ್ದಾಚಾರ್ಯದೇವ ಪ್ರಣೀತ) ಶ್ರೀ ಪ್ರವಚನಸಾರ ಶಾಸ್ತ್ರಕೀ ಶ್ರೀಮದಮೃತಚನ್ದ್ರಾಚಾರ್ಯದೇವವಿರಚಿತ ತತ್ವದೀಪಿಕಾನಾಮಕ ಟೀಕಾಕಾ ಯಹ ‘ಜ್ಞೇಯತತ್ತ್ವ – ಪ್ರಜ್ಞಾಪನ’ ನಾಮಕ ದ್ವಿತೀಯಶ್ರುತಸ್ಕಂಧ (ಕಾ ಭಾಷಾನುವಾದ) ಸಮಾಪ್ತ ಹುಆ .