ತತೋಽಪಿ ಶ್ರಾಮಣ್ಯಾರ್ಥೀ ಯಥಾಜಾತರೂಪಧರೋ ಭವತಿ . ತಥಾ ಹಿ — ಅಹಂ ತಾವನ್ನ ಕಿಂಚಿದಪಿ ಪರೇಷಾಂ ಭವಾಮಿ, ಪರೇಽಪಿ ನ ಕಿಂಚಿದಪಿ ಮಮ ಭವನ್ತಿ, ಸರ್ವದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಪರೈಃ ಸಹ ತತ್ತ್ವತಃ ಸಮಸ್ತಸಮ್ಬನ್ಧಶೂನ್ಯತ್ವಾತ್ . ತದಿಹ ಷಡ್ದ್ರವ್ಯಾತ್ಮಕೇ ಲೋಕೇ ನ ಮಮ ಕಿಂಚಿದಪ್ಯಾತ್ಮನೋಽನ್ಯದಸ್ತೀತಿ ನಿಶ್ಚಿತಮತಿಃ ಪರದ್ರವ್ಯಸ್ವಸ್ವಾಮಿಸಮ್ಬನ್ಧನಿಬನ್ಧನಾನಾಮಿನ್ದ್ರಿಯನೋಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಜಯೇನ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಶ್ಚ ಸನ್ ಧೃತಯಥಾನಿಷ್ಪನ್ನಾತ್ಮದ್ರವ್ಯಶುದ್ಧರೂಪತ್ವೇನ ಯಥಾಜಾತರೂಪಧರೋ ಭವತಿ ..೨೦೪.. ಸಂಬನ್ಧೀ ನ ಭವಾಮ್ಯಹಮ್ . ಣ ಮೇ ಪರೇ ನ ಮೇ ಸಂಬನ್ಧೀನಿ ಪರದ್ರವ್ಯಾಣಿ . ಣತ್ಥಿ ಮಜ್ಝಮಿಹ ಕಿಂಚಿ ನಾಸ್ತಿ ಮಮೇಹ ಕಿಂಚಿತ್ . ಇಹ ಜಗತಿ ನಿಜಶುದ್ಧಾತ್ಮನೋ ಭಿನ್ನಂ ಕಿಂಚಿದಪಿ ಪರದ್ರವ್ಯಂ ಮಮ ನಾಸ್ತಿ . ಇದಿ ಣಿಚ್ಛಿದೋ ಇತಿ ನಿಶ್ಚಿತಮತಿರ್ಜಾತಃ . ಜಿದಿಂದೋ ಜಾದೋ ಇನ್ದ್ರಿಯಮನೋಜನಿತವಿಕಲ್ಪಜಾಲರಹಿತಾನನ್ತಜ್ಞಾನಾದಿಗುಣಸ್ವರೂಪನಿಜಪರಮಾತ್ಮ- ದ್ರವ್ಯಾದ್ವಿಪರೀತೇನ್ದ್ರಿಯನೋಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಜಯೇನ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಶ್ಚ ಸಂಜಾತಃ ಸನ್ ಜಧಜಾದರೂವಧರೋ ಯಥಾಜಾತರೂಪಧರಃ, ವ್ಯವಹಾರೇಣ ನಗ್ನತ್ವಂ ಯಥಾಜಾತರೂಪಂ, ನಿಶ್ಚಯೇನ ತು ಸ್ವಾತ್ಮರೂಪಂ, ತದಿತ್ಥಂಭೂತಂ ಯಥಾಜಾತರೂಪಂ ಧರತೀತಿ ಯಥಾಜಾತ- ರೂಪಧರಃ ನಿರ್ಗ್ರನ್ಥೋ ಜಾತ ಇತ್ಯರ್ಥಃ ..೨೦೪.. ಅಥ ತಸ್ಯ ಪೂರ್ವಸೂತ್ರೋದಿತಯಥಾಜಾತರೂಪಧರಸ್ಯ ನಿರ್ಗ್ರನ್ಥಸ್ಯಾನಾದಿ- ಕಾಲದುರ್ಲಭಾಯಾಃ ಸ್ವಾತ್ಮೋಪಲಬ್ಧಿಲಕ್ಷಣಸಿದ್ಧೇರ್ಗಮಕಂ ಚಿಹ್ನಂ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಲಿಙ್ಗದ್ವಯಮಾದಿಶತಿ — ಜಧಜಾದರೂವಜಾದಂ ಪೂರ್ವಸೂತ್ರೋಕ್ತ ಲಕ್ಷಣಯಥಾಜಾತರೂಪೇಣ ನಿರ್ಗ್ರನ್ಥತ್ವೇನ ಜಾತಮುತ್ಪನ್ನಂ ಯಥಾಜಾತರೂಪಜಾತಮ್ . ಉಪ್ಪಾಡಿದಕೇಸಮಂಸುಗಂ
ಅನ್ವಯಾರ್ಥ : — [ಅಹಂ ] ಮೈಂ [ಪರೇಷಾಂ ] ದೂಸರೋಂಕಾ [ನ ಭವಾಮಿ ] ನಹೀಂ ಹೂಂ [ಪರೇ ಮೇ ನ ] ಪರ ಮೇರೇ ನಹೀಂ ಹೈಂ, [ಇಹ ] ಇಸ ಲೋಕಮೇಂ [ಮಮ ] ಮೇರಾ [ಕಿಂಚಿತ್ ] ಕುಛ ಭೀ [ನ ಅಸ್ತಿ ] ನಹೀಂ ಹೈ — [ಇತಿ ನಿಶ್ಚಿತಃ ] ಐಸಾ ನಿಶ್ಚಯವಾನ್ ಔರ [ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ] ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯ ಹೋತಾ ಹುಆ [ಯಥಾಜಾತರೂಪಧರಃ ] ಯಥಾಜಾತರೂಪಧರ (ಸಹಜರೂಪಧಾರೀ) [ಜಾತಃ ] ಹೋತಾ ಹೈ ..೨೦೪..
ಟೀಕಾ : — ಔರ ತತ್ಪಶ್ಚಾತ್ ಶ್ರಾಮಣ್ಯಾರ್ಥೀ ೧ಯಥಾಜಾತರೂಪಧರ ಹೋತಾ ಹೈ . ವಹ ಇಸಪ್ರಕಾರ : — ‘ಪ್ರಥಮ ತೋ ಮೈಂ ಕಿಂಚಿತ್ಮಾತ್ರ ಭೀ ಪರಕಾ ನಹೀಂ ಹೂಂ, ಪರ ಭೀ ಕಿಂಚಿತ್ಮಾತ್ರ ಮೇರೇ ನಹೀಂ ಹೈಂ, ಕ್ಯೋಂಕಿ ಸಮಸ್ತ ದ್ರವ್ಯ ೨ತತ್ತ್ವತಃ ಪರಕೇ ಸಾಥ ಸಮಸ್ತ ಸಮ್ಬನ್ಧ ರಹಿತ ಹೈಂ; ಇಸಲಿಯೇ ಇಸ ಷಡ್ದ್ರವ್ಯಾತ್ಮಕ ಲೋಕಮೇಂ ಆತ್ಮಾಸೇ ಅನ್ಯ ಕುಛ ಭೀ ಮೇರಾ ನಹೀಂ ಹೈ;’ — ಇಸಪ್ರಕಾರ ನಿಶ್ಚಿತ ಮತಿವಾಲಾ (ವರ್ತತಾ ಹುಆ) ಔರ ಪರದ್ರವ್ಯೋಂಕೇ ಸಾಥ ಸ್ವ – ಸ್ವಾಮಿಸಂಬಂಧ ಜಿನಕಾ ಆಧಾರ ಹೈ ಐಸೀ ಇನ್ದ್ರಿಯೋಂ ಔರ ನೋ – ಇನ್ದ್ರಿಯೋಂಕೇ ಜಯಸೇ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯ ಹೋತಾ ಹುಆ ವಹ (ಶ್ರಾಮಣ್ಯಾರ್ಥೀ) ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯಕಾ ೩ಯಥಾನಿಷ್ಪನ್ನ ಶುದ್ಧರೂಪ ಧಾರಣ ಕರನೇಸೇ ಯಥಾಜಾತರೂಪಧರ ಹೋತಾ ಹೈ ..೨೦೪..
೧. ಯಥಾಜಾತರೂಪಧರ = (ಆತ್ಮಾಕಾ) ಜೈಸಾ, ಮೂಲಭೂತ ರೂಪ ಹೈ ವೈಸಾ (-ಸಹಜ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ) ರೂಪ ಧಾರಣ ಕರನೇವಾಲಾ .
೨. ತತ್ತ್ವತಃ = ವಾಸ್ತವಮೇಂ; ತತ್ತ್ವಕೀ ದೃಷ್ಟಿಸೇ; ಪರಮಾರ್ಥತಃ .
೩. ಯಥಾನಿಷ್ಪನ್ನ = ಜೈಸಾ ಬನಾ ಹುಆ ಹೈ ವೈಸಾ, ಸಹಜ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ .