Pravachansar-Hindi (Kannada transliteration). Gatha: 229.

< Previous Page   Next Page >


Page 421 of 513
PDF/HTML Page 454 of 546

 

ಕಹಾನಜೈನಶಾಸ್ತ್ರಮಾಲಾ ]
ಚರಣಾನುಯೋಗಸೂಚಕ ಚೂಲಿಕಾ
೪೨೧
ಅಥ ಯುಕ್ತಾಹಾರಸ್ವರೂಪಂ ವಿಸ್ತರೇಣೋಪದಿಶತಿ
ಏಕ್ಕಂ ಖಲು ತಂ ಭತ್ತಂ ಅಪ್ಪಡಿಪುಣ್ಣೋದರಂ ಜಹಾಲದ್ಧಂ .
ಚರಣಂ ಭಿಕ್ಖೇಣ ದಿವಾ ಣ ರಸಾವೇಕ್ಖಂ ಣ ಮಧುಮಂಸಂ ..೨೨೯..
ಏಕಃ ಖಲು ಸ ಭಕ್ತಃ ಅಪ್ರತಿಪೂರ್ಣೋದರೋ ಯಥಾಲಬ್ಧಃ .
ಭೈಕ್ಷಾಚರಣೇನ ದಿವಾ ನ ರಸಾಪೇಕ್ಷೋ ನ ಮಧುಮಾಂಸಃ ..೨೨೯..

ಏಕಕಾಲ ಏವಾಹಾರೋ ಯುಕ್ತಾಹಾರಃ, ತಾವತೈವ ಶ್ರಾಮಣ್ಯಪರ್ಯಾಯಸಹಕಾರಿಕಾರಣಶರೀರಸ್ಯ ಧಾರಣ- ತ್ವಾತ್ . ಅನೇಕಕಾಲಸ್ತು ಶರೀರಾನುರಾಗಸೇವ್ಯಮಾನತ್ವೇನ ಪ್ರಸಹ್ಯ ಹಿಂಸಾಯತನೀಕ್ರಿಯಮಾಣೋ ನ ಯುಕ್ತಃ, ದೇಹೇಽಪಿ ಮಮತ್ವರಹಿತಸ್ತಥೈವ ತಂ ದೇಹಂ ತಪಸಾ ಯೋಜಯತಿ ಸ ನಿಯಮೇನ ಯುಕ್ತಾಹಾರವಿಹಾರೋ ಭವತೀತಿ ..೨೨೮.. ಅಥ ಯುಕ್ತಾಹಾರತ್ವಂ ವಿಸ್ತರೇಣಾಖ್ಯಾತಿಏಕ್ಕಂ ಖಲು ತಂ ಭತ್ತಂ ಏಕಕಾಲ ಏವ ಖಲು ಹಿ ಸ್ಫು ಟಂ ಸ ಭಕ್ತ ಆಹಾರೋ ಯುಕ್ತಾಹಾರಃ . ಕಸ್ಮಾತ್ . ಏಕಭಕ್ತೇನೈವ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಸಮಾಧಿಸಹಕಾರಿಕಾರಣಭೂತಶರೀರಸ್ಥಿತಿಸಂಭವಾತ್ . ಸ ಚ ಕಥಂಭೂತಃ . ಅಪ್ಪಡಿಪುಣ್ಣೋದರಂ ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ನ್ಯೂನೋದರಃ . ಜಹಾಲದ್ಧಂ ಯಥಾಲಬ್ಧೋ, ನ ಚ ಸ್ವೇಚ್ಛಾಲಬ್ಧಃ . ಚರಣಂ ಭಿಕ್ಖೇಣ

ಭಾವಾರ್ಥ :ಶ್ರಮಣ ದೋ ಪ್ರಕಾರಸೇ ಯುಕ್ತಾಹಾರೀ ಸಿದ್ಧ ಹೋತಾ ಹೈ; (೧) ಶರೀರ ಪರ ಮಮತ್ವ ನ ಹೋನೇಸೇ ಉಸಕೇ ಉಚಿತ ಹೀ ಆಹಾರ ಹೋತಾ ಹೈ, ಇಸಲಿಯೇ ವಹ ಯುಕ್ತಾಹಾರೀ ಅರ್ಥಾತ್ ಉಚಿತ ಆಹಾರವಾಲಾ ಹೈ. ಔರ (೨) ‘ಆಹಾರಗ್ರಹಣ ಆತ್ಮಾಕಾ ಸ್ವಭಾವ ನಹೀಂ ಹೈ’ ಐಸಾ ಪರಿಣಾಮಸ್ವರೂಪ ಯೋಗ ಶ್ರಮಣಕೇ ವರ್ತತಾ ಹೋನೇಸೇ ವಹ ಶ್ರಮಣ ಯುಕ್ತ ಅರ್ಥಾತ್ ಯೋಗೀ ಹೈ ಔರ ಇಸಲಿಯೇ ಉಸಕಾ ಆಹಾರ ಯುಕ್ತಾಹಾರ ಅರ್ಥಾತ್ ಯೋಗೀಕಾ ಆಹಾರ ಹೈ ..೨೨೮..

ಅಬ ಯುಕ್ತಾಹಾರಕಾ ಸ್ವರೂಪ ವಿಸ್ತಾರಸೇ ಉಪದೇಶ ಕರತೇ ಹೈಂ :

ಅನ್ವಯಾರ್ಥ :[ಖಲು ] ವಾಸ್ತವಮೇಂ [ಸಃ ಭಕ್ತಃ ] ವಹ ಆಹಾರ (-ಯುಕ್ತಾಹಾರ) [ಏಕಃ ] ಏಕ ಬಾರ [ಅಪ್ರತಿಪೂರ್ಣೋದರಃ ] ಊ ನೋದರ [ಯಥಾಲಬ್ಧಃ ] ಯಥಾಲಬ್ಧ (-ಜೈಸಾ ಪ್ರಾಪ್ತ ಹೋ ವೈಸಾ), [ಭೈಕ್ಷಾಚರಣೇನ ] ಭಿಕ್ಷಾಚರಣಸೇ, [ದಿವಾ ] ದಿನಮೇಂ [ನ ರಸಾಪೇಕ್ಷಃ ] ರಸಕೀ ಅಪೇಕ್ಷಾಸೇ ರಹಿತ ಔರ [ನ ಮಧುಮಾಂಸಃ ] ಮಧುಮಾಂಸ ರಹಿತ ಹೋತಾ ಹೈ ..೨೨೯..

ಟೀಕಾ :ಏಕಬಾರ ಆಹಾರ ಹೀ ಯುಕ್ತಾಹಾರ ಹೈ, ಕ್ಯೋಂಕಿ ಉತನೇಸೇ ಹೀ ಶ್ರಾಮಣ್ಯ ಪರ್ಯಾಯಕಾ ಸಹಕಾರೀ ಕಾರಣಭೂತ ಶರೀರ ಟಿಕಾ ರಹತಾ ಹೈ . [ಏಕಸೇ ಅಧಿಕ ಬಾರ ಆಹಾರ ಲೇನಾ ಯುಕ್ತಾಹಾರ ನಹೀಂ ಹೈ, ಐಸಾ ನಿಮ್ನಾನುಸಾರ ದೋ ಪ್ರಕಾರಸೇ ಸಿದ್ಧ ಹೋತಾ ಹೈ : ] (೧) ಶರೀರಕೇ ಅನುರಾಗಸೇ ಹೀ ಅನೇಕಬಾರ ಆಹಾರಕಾ ಸೇವನ ಕಿಯಾ ಜಾತಾ ಹೈ, ಇಸಲಿಯೇ ಅತ್ಯನ್ತರೂಪಸೇ ಹಿಂಸಾಯತನ ಕಿಯಾ ಜಾನೇಸೇ ಕಾರಣ ಯುಕ್ತ

ಆಹಾರ ತೇ ಏಕ ಜ, ಉಣೋದರ ನೇ ಯಥಾಉಪಲಬ್ಧ ಛೇ,
ಭಿಕ್ಷಾ ವಡೇ, ದಿವಸೇ, ರಸೇಚ್ಛಾಹೀನ, ವಣಮಧುಮಾಂಸ ಛೇ. ೨೨೯.

೧. ಹಿಂಸಾಯತನ = ಹಿಂಸಾಕಾ ಸ್ಥಾನ [ಏಕಸೇ ಅಧಿಕಬಾರ ಆಹಾರ ಕರನೇಮೇಂ ಶರೀರಕಾ ಅನುರಾಗ ಹೋತಾ ಹೈ, ಇಸಲಿಯೇ ವಹ ಆಹಾರ ಆತ್ಯಂತಿಕ ಹಿಂಸಾಕಾ ಸ್ಥಾನ ಹೋತಾ ಹೈ, ಕ್ಯೋಂಕಿ ಶರೀರಕಾ ಅನುರಾಗ ಹೀ ಸ್ವಹಿಂಸಾ ಹೈ .]]