ಗುಣತೋಽಧಿಕಸ್ಯ ವಿನಯಂ ಪ್ರತ್ಯೇಷಕೋ ಯೋಽಪಿ ಭವಾಮಿ ಶ್ರಮಣ ಇತಿ .
ಭವನ್ ಗುಣಾಧರೋ ಯದಿ ಸ ಭವತ್ಯನನ್ತಸಂಸಾರೀ ..೨೬೬..
ಸ್ವಯಂ ಜಘನ್ಯಗುಣಃ ಸನ್ ಶ್ರಮಣೋಽಹಮಪೀತ್ಯವಲೇಪಾತ್ಪರೇಷಾಂ ಗುಣಾಧಿಕಾನಾಂ ವಿನಯಂ ಪ್ರತೀಚ್ಛನ್ ಶ್ರಾಮಣ್ಯಾವಲೇಪವಶಾತ್ ಕದಾಚಿದನನ್ತಸಂಸಾರ್ಯಪಿ ಭವತಿ ..೨೬೬.. ಶ್ರುತಫಲಂ ನಾಸ್ತಿ, ತಪೋಧನಾನಾಂ ತಪಃಫಲಂ ಚೇತಿ ..೨೬೫.. ಅತ್ರಾಹ ಶಿಷ್ಯಃ — ಅಪವಾದವ್ಯಾಖ್ಯಾನಪ್ರಸ್ತಾವೇ ಶುಭೋಪಯೋಗೋ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಃ, ಪುನರಪಿ ಕಿಮರ್ಥಂ ಅತ್ರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ ಕೃತಮಿತಿ . ಪರಿಹಾರಮಾಹ — ಯುಕ್ತಮಿದಂ ಭವದೀಯವಚನಂ, ಕಿಂತು ತತ್ರ ಸರ್ವತ್ಯಾಗಲಕ್ಷಣೋತ್ಸರ್ಗವ್ಯಾಖ್ಯಾನೇ ಕೃತೇ ಸತಿ ತತ್ರಾಸಮರ್ಥತಪೋಧನೈಃ ಕಾಲಾಪೇಕ್ಷಯಾ ಕಿಮಪಿ ಜ್ಞಾನಸಂಯಮಶೌಚೋಪಕರಣಾದಿಕಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಮಿತ್ಯಪವಾದವ್ಯಾಖ್ಯಾನಮೇವ ಮುಖ್ಯಮ್ . ಅತ್ರ ತು ಯಥಾ ಭೇದನಯೇನ ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನಜ್ಞಾನಚಾರಿತ್ರತಪಶ್ಚರಣರೂಪಾ ಚತುರ್ವಿಧಾರಾಧನಾ ಭವತಿ, ಸೈವಾಭೇದನಯೇನ ಸಮ್ಯಕ್ತ್ವಚಾರಿತ್ರರೂಪೇಣ ದ್ವಿಧಾ ಭವತಿ, ತತ್ರಾಪ್ಯಭೇದವಿವಕ್ಷಯಾ ಪುನರೇಕೈವ ವೀತರಾಗಚಾರಿತ್ರಾರಾಧನಾ, ತಥಾ ಭೇದನಯೇನ ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನಸಮ್ಯಗ್ಜ್ಞಾನ- ಸಮ್ಯಕ್ಚಾರಿತ್ರರೂಪಸ್ತ್ರಿವಿಧಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗೋ ಭವತಿ, ಸ ಏವಾಭೇದನಯೇನ ಶ್ರಾಮಣ್ಯಾಪರಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗನಾಮಾ ಪುನರೇಕ ಏವ, ಸ ಚಾಭೇದರೂಪೋ ಮುಖ್ಯವೃತ್ತ್ಯಾ ‘ಏಯಗ್ಗಗದೋ ಸಮಣೋ’ ಇತ್ಯಾದಿಚತುರ್ದಶಗಾಥಾಭಿಃ ಪೂರ್ವಮೇವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಃ . ಅಯಂ ತು
ಅಬ, ಜೋ ಶ್ರಾಮಣ್ಯಮೇಂ ಅಧಿಕ ಹೋ ಉಸಕೇ ಪ್ರತಿ ಜೈಸೇ ಕಿ ವಹ ಶ್ರಾಮಣ್ಯಮೇಂ ಹೀನ (ಅಪನೇಸೇ ಮುನಿಪನೇಮೇಂ ನೀಚಾ) ಹೋ ಐಸಾ ಆಚರಣ ಕರನೇವಾಲೇಕಾ ವಿನಾಶ ಬತಲಾತೇ ಹೈಂ : —
ಅನ್ವಯಾರ್ಥ : — [ಯಃ ] ಜೋ ಶ್ರಮಣ [ಯದಿ ಗುಣಾಧರಃ ಭವನ್ ] ಗುಣೋಂಮೇಂ ಹೀನ ಹೋನೇ ಪರ ಭೀ [ಅಪಿ ಶ್ರಮಣಃ ಭವಾಮಿ ] ‘ಮೈಂ ಭೀ ಶ್ರಮಣ ಹೂಂ’ [ಇತಿ ] ಐಸಾ ಮಾನಕರ ಅರ್ಥಾತ್ ಗರ್ವ ಕರಕೇ [ಗುಣತಃ ಅಧಿಕಸ್ಯ ] ಗುಣೋಂಮೇಂ ಅಧಿಕ (ಐಸೇ ಶ್ರಮಣ) ಕೇ ಪಾಸಸೇ [ವಿನಯಂ ಪ್ರತ್ಯೇಷಕಃ ] ವಿನಯ (ಕರವಾನಾ) ಚಾಹತಾ ಹೈ [ಸಃ ] ವಹ [ಅನನ್ತಸಂಸಾರೀ ಭವತಿ ] ಅನನ್ತಸಂಸಾರೀ ಹೋತಾ ಹೈ ..೨೬೬..
ಟೀಕಾ : — ಜೋ ಶ್ರಮಣ ಸ್ವಯಂ ಜಘನ್ಯ ಗುಣೋಂವಾಲಾ ಹೋನೇ ಪರ ಭೀ ‘ಮೈಂ ಭೀ ಶ್ರಮಣ ಹೂಂ’ ಐಸೇ ಗರ್ವಕೇ ಕಾರಣ ದೂಸರೇ ಅಧಿಕ ಗುಣವಾಲೋಂ (ಶ್ರಮಣೋಂ) ಸೇ ವಿನಯಕೀ ಇಚ್ಛಾ ಕರತಾ ಹೈ, ವಹ ಶ್ರಾಮಣ್ಯಕೇ ಗರ್ವಕೇ ವಶಸೇ ಕದಾಚಿತ್ ಅನನ್ತ ಸಂಸಾರೀ ಭೀ ಹೋತಾ ಹೈ ..೨೬೬..
ಇಚ್ಛೇ ವಿನಯ ಗುಣ – ಅಧಿಕ ಪಾಸ, ಅನಂತಸಂಸಾರೀ ಬನೇ. ೨೬೬.
೪೭೮ಪ್ರವಚನಸಾರ[ ಭಗವಾನಶ್ರೀಕುಂದಕುಂದ-