ತ್ವವತ್ ೪ . ಅಸ್ತಿತ್ವನಾಸ್ತಿತ್ವನಯೇನಾಯೋಮಯಾನಯೋಮಯಗುಣಕಾರ್ಮುಕಾನ್ತರಾಲವರ್ತ್ಯಗುಣಕಾರ್ಮುಕಾನ್ತರಾಲ- ವರ್ತಿಸಂಹಿತಾವಸ್ಥಾಸಂಹಿತಾವಸ್ಥಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖಾಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖಪ್ರಾಕ್ತನವಿಶಿಖವತ್ ಕ್ರಮತಃ ಸ್ವಪರದ್ರವ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ- ಕಾಲಭಾವೈರಸ್ತಿತ್ವನಾಸ್ತಿತ್ವವತ್ ೫ . ಅವಕ್ತವ್ಯನಯೇನಾಯೋಮಯಾನಯೋಮಯಗುಣಕಾರ್ಮುಕಾನ್ತರಾಲವರ್ತ್ಯಗುಣ- ಕಾರ್ಮುಕಾಂತರಾಲವರ್ತಿಸಂಹಿತಾವಸ್ಥಾಸಂಹಿತಾವಸ್ಥಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖಾಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖಪ್ರಾಕ್ತ ನವಿಶಿಖವತ್ ಯುಗಪತ್ಸ್ವಪರ- ದ್ರವ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕಾಲಭಾವೈರವಕ್ತ ವ್ಯಮ್ ೬ . ಅಸ್ತಿತ್ವಾವಕ್ತವ್ಯನಯೇನಾಯೋಮಯಗುಣಕಾರ್ಮುಕಾನ್ತರಾಲವರ್ತಿಸಂಹಿತಾವಸ್ಥ- ಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖಾಯೋಮಯಾನಯೋಮಯಗುಣಕಾರ್ಮುಕಾನ್ತರಾಲವರ್ತ್ಯಗುಣಕಾರ್ಮುಕಾನ್ತರಾಲವರ್ತಿಸಂಹಿತಾವಸ್ಥಾಸಂಹಿತಾ- ಪ್ರಮಾಣೇನ ಚ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕ್ರಿಯತೇ . ತದ್ಯಥಾ – ಏತಾವತ್ ಶುದ್ಧನಿಶ್ಚಯನಯೇನ ನಿರುಪಾಧಿಸ್ಫ ಟಿಕವತ್ಸಮಸ್ತರಾಗಾದಿ- ವಿಕಲ್ಪೋಪಾಧಿರಹಿತಮ್ . ತದೇವಾಶುದ್ಧನಿಶ್ಚಯನಯೇನ ಸೋಪಾಧಿಸ್ಫ ಟಿಕವತ್ಸಮಸ್ತರಾಗಾದಿವಿಕಲ್ಪೋಪಾಧಿಸಹಿತಮ್ . ಶುದ್ಧಸದ್ಭೂತವ್ಯವಹಾರನಯೇನ ಶುದ್ಧಸ್ಪರ್ಶರಸಗಂಂಂಂಂಧವರ್ಣಾನಾಮಾಧಾರಭೂತಪುದ್ಗದ್ಗದ್ಗದ್ಗದ್ಗಲಪರಮಾಣುವತ್ಕೇವಲಜ್ಞಾನಾದಿಶುದ್ಧಗುಣಾನಾಮಾಧಾರ- ಉಸೀಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಾ ನಾಸ್ತಿತ್ವನಯಸೇ ಪರಚತುಷ್ಟಯಸೇ ನಾಸ್ತಿತ್ವವಾಲಾ ಹೈ .) ೪.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವನಾಸ್ತಿತ್ವನಯಸೇ ಕ್ರಮಶಃ ಸ್ವಪರದ್ರವ್ಯ – ಕ್ಷೇತ್ರ – ಕಾಲ – ಭಾವಸೇ ಅಸ್ತಿತ್ವ – ನಾಸ್ತಿತ್ವವಾಲಾ ಹೈ; — ಲೋಹಮಯ ತಥಾ ಅಲೋಹಮಯ, ಡೋರೀ ಔರ ಧನುಷಕೇ ಮಧ್ಯಮೇಂ ಸ್ಥಿತ ತಥಾ ಡೋರೀ ಔರ ಧನುಷಕೇ ಮಧ್ಯಮೇಂ ನಹೀಂ ಸ್ಥಿತ, ಸಂಧಾನ ಅವಸ್ಥಾಮೇಂ ರಹೇ ಹುಏ ತಥಾ ಸಂಧಾನ ಅವಸ್ಥಾಮೇಂ ನ ರಹೇ ಹುಏ ಔರ ಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖ ತಥಾ ಅಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖ ಐಸೇ ಪಹಲೇಕೇ ಬಾಣಕೀ ಭಾಂತಿ . (ಜೈಸೇ ಪಹಲೇಕಾ ಬಾಣ ಕ್ರಮಶಃ ಸ್ವಚತುಷ್ಟಯಕೀ ತಥಾ ಪರಚತುಷ್ಟಯಕೀ ಅಪೇಕ್ಷಾಸೇ ಲೋಹಮಯಾದಿ ಔರ ಅಲೋಹಮಯಾದಿ ಹೈ, ಉಸೀಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಾ ಅಸ್ತಿತ್ವ – ನಾಸ್ತಿತ್ವನಯಸೇ ಕ್ರಮಶಃ ಸ್ವಚತುಷ್ಟಯ ಔರ ಪರಚತುಷ್ಟಯಕೀ ಅಪೇಕ್ಷಾಸೇ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾಲಾ ಔರ ನಾಸ್ತಿತ್ವವಾಲಾ ಹೈ .) ೫.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ಅವ್ಯಕ್ತವ್ಯನಯಸೇ ಯುಗಪತ್ ಸ್ವಪರದ್ರವ್ಯ – ಕ್ಷೇತ್ರ – ಕಾಲ – ಭಾವಸೇ ಅವಕ್ತವ್ಯ ಹೈ; — ಲೋಹಮಯ ತಥಾ ಅಲೋಹಮಯ, ಡೋರೀ ಔರ ಧನುಷಕೇ ಮಧ್ಯಮೇಂ ಸ್ಥಿತ ತಥಾ ಡೋರೀ ಔರ ಧನುಷಕೇ ಮಧ್ಯಮೇಂ ನಹೀಂ ಸ್ಥಿತ, ಸಂಧಾನ ಅವಸ್ಥಾಮೇಂ ರಹೇ ಹುಏ ತಥಾ ಸಂಧಾನ ಅವಸ್ಥಾಮೇಂ ನ ರಹೇ ಹುಏ ಔರ ಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖ ತಥಾ ಅಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖ ಐಸೇ ಪಹಲೇಕೀ ಬಾಣಕೀ ಭಾಂತಿ . (ಜೈಸೇ ಪಹಲೇಕಾ ಬಾಣ ಯುಗಪತ್ ಸ್ವಚತುಷ್ಟಯಕೀ ಔರ ಪರಚತುಷ್ಟಯಕೀ ಅಪೇಕ್ಷಾಸೇ ಯುಗಪತ್ ಲೋಹಮಯಾದಿ ತಥಾ ಅಲೋಹಮಯಾದಿ ಹೋನೇಸೇ ಅವಕ್ತವ್ಯ ಹೈ, ಉಸೀಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಾ ಅವಕ್ತವ್ಯನಯಸೇ ಯುಗಪತ್ ಸ್ವಚತುಷ್ಟಯ ಔರ ಪರಚತುಷ್ಟಯಕೀ ಅಪೇಕ್ಷಾಸೇ ಅವಕ್ತವ್ಯ ಹೈ .) ೬.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ – ಅವಕ್ತವ್ಯ ನಯಸೇ ಸ್ವದ್ರವ್ಯ – ಕ್ಷೇತ್ರ – ಕಾಲ – ಭಾವಸೇ ತಥಾ ಯುಗಪತ್ ಸ್ವಪರದ್ರವ್ಯ – ಕ್ಷೇತ್ರ – ಕಾಲ – ಭಾವಸೇ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾಲಾ – ಅವಕ್ತವ್ಯ ಹೈ; ( – ಸ್ವಚತುಷ್ಟಯಸೇ) ಲೋಹಮಯ, ಡೋರೀ ಔರ ಧನುಷಕೇ ಮಧ್ಯಮೇಂ ಸ್ಥಿತ, ಸಂಧಾನ ಅವಸ್ಥಾಮೇಂ ರಹೇ ಹುಏ ಔರ ಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖ ಐಸೇ ತಥಾ (ಯುಗಪತ್ ಸ್ವ- ಪರಚತುಷ್ಟಸೇ) ಲೋಹಮಯ ತಥಾ ಅಲೋಹಮಯ, ಡೋರೀ ಔರ ಧನುಷಕೇ ಮಧ್ಯಮೇಂ ಸ್ಥಿತ ತಥಾ ಡೋರೀ ಔರ ಧನುಷಕೇ ಮಧ್ಯಮೇಂ ನಹೀಂ ಸ್ಥಿತ, ಸಂಧಾನ ಅವಸ್ಥಾಏಂ ರಹೇ ಹುಏ ತಥಾ ಸಂಧಾನ ಅವಸ್ಥಾಮೇಂ ರಹೇ ಹುಏ ಔರ ಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖ ತಥಾ ಅಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖ ಐಸೇ ಪಹಲೇಕೇ ಬಾಣಕೀ ಭಾಂತಿ . [ಜೈಸೇ ಪಹಲೇಕಾ ಬಾಣ (೧) ಸ್ವಚತುಷ್ಟಯಸೇ ತಥಾ (೨) ಏಕ ಹೀ ಸಾಥ ಸ್ವಪರಚತುಷ್ಟಯಕೀ ಅಪೇಕ್ಷಾಸೇ (೧) ಲೋಹಮಯಾದಿ ತಥಾ (೨) ಅವಕ್ತವ್ಯ ಹೈ,
೪೯೪ಪ್ರವಚನಸಾರ[ ಭಗವಾನಶ್ರೀಕುಂದಕುಂದ-